Kategoria: Spółka cywilna

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką cywilną? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wystąpienie ze spółki cywilnej mniejszościowego wspólnika a nowy wspólnik

Maciej Podgórski • Opublikowane: 2018-07-13

W jaki sposób dokonać zamiany wspólników w spółce cywilnej przy minimalnych kosztach? W skład obecnej spółki wchodzi mój ojciec, który ma 10% udziałów, i ja – mam 90% udziałów. Ojciec chce przejść na emeryturę, a jego miejsce zajęłaby moja żona, która jest pracownikiem spółki (księgową, kadrową – w skrócie prowadzi biuro). Jak w opisanej sytuacji zachować ciągłość spółki, mając na uwadze umowy z kontrahentami, bankiem itp.? Proszę o przedstawienie korzystnej procedury przy założeniu, że wkładem żony jest jej praca w biurze (jeśli jest taka możliwość), a udział ojca – po jego wystąpieniu ze spółki – będę spłacał w ratach miesięcznych. Jak będzie to wyglądać od strony podatków?

Maciej Podgórski

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedzi na moje pytania wyczerpujące, pełen profesjonalizm. Jestem bardzo zadowolona. Polecam, prawnik godny zaufania.
Barbara, Nauczyciel
Dziękuję za udzielone porady. Za każdym razem odpowiedź na pytania bardzo szybka i rzeczowa, poparta artykułami kodeksów. Pani Marta Handzlik- Rosuł rozwiała moje wszelkie obawy. Polecam korzystanie z serwisu. Za niespełna 100 zł dowiedziałam się o przysługujących mi prawach, co zdecydowanie uspokoiło mnie. Mam również świadomość ,iż mogę w dalszym ciągu zadać pytanie dodatkowe w mojej sprawie, jeśli pojawi się ku temu potrzeba. Z pewnością w przyszłości jeszcze skorzystam z pomocy prawnej serwisu, jeśli zajdzie taka potrzeba.
Anna
Dziękuję za poradę . Udzielono mi profesjonalnej odpowiedzi i ukierunkowało co do dalszego postępowania , jeżeli zajdzie potrzeba to skorzystam ponownie z usług prawnika tego biura . 
Janusz, 53 lata
Korzystałam już z "ePorady24" wcześniej, byłam bardzo zadowolona z rzetelnej, wnikliwej odpowiedzi na nurtujące mnie pytanie. Dodatkowym atutem jest możliwość zadawania dodatkowych pytań dotyczących pytania głównego.
Danuta, technik ekonomista
Bardzo dokładnie omówione przedstawione zagadnienie, nie zostało pominięte żadne moje pytanie, argumentacja poparta przepisami prawnymi. Jedynie wydaje mi się, że cena była dosyć wysoka (300zł), ale może to wynikało z faktu, że na tle przedstawionego problemu miałam kilka pytań. Na początku się wahałam gdy dowiedziałam się ile będzie mnie kosztować porada, ale po jej przeczytaniu jakoś ją przełknęłam, gdyż odpowiedź była bardzo wyczerpująca i konkretna.
Katarzyna

Przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (K.c.) nie przewidują możliwości zbycia przez wspólnika swojego udziału. W konsekwencji nie jest możliwa sprzedaż udziałów spółki cywilnej. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 lutego 2009 r., sygn. akt V CSK 325/08, uznał umowę zbycia udziału w spółce cywilnej za nieważną. Do zmiany wspólnika w spółce cywilnej może zatem dojść w sposób opisany poniżej.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Należy w tym celu dokonać zmiany umowy spółki na podstawie aneksu zawartego pomiędzy dotychczasowymi wspólnikami a osobą przystępującą do spółki.

Z ogólnych zasad prawa cywilnego (art. 77 § 1 K.c.) wynika, iż uzupełnienie lub zmiana umowy wymaga zachowania takiej formy, w jakiej umowa została zawarta (takiej formy, jaką ustawa lub same strony przewidziały w celu jej zawarcia). Jeśli więc umowa spółki została zawarta w formie pisemnej, to taka forma będzie, co do zasady, wystarczająca do wprowadzenia do niej zmian. Jeżeli jednak umowa została zawarta w formie szczególnej, np. w formie aktu notarialnego, to modyfikacja jej treści będzie wymagała dochowania takiej samej formy.

Po zawarciu aneksu spółka będzie liczyła o jednego wspólnika więcej.

Wspólnik spółki cywilnej może z niej wystąpić na zasadach określonych w art. 869 K.c. Jeżeli w spółce pozostanie co najmniej dwóch wspólników, wówczas może być ona kontynuowana. W takiej sytuacji skutkiem wystąpienia ze spółki jest utrata przez wspólnika członkostwa w spółce oraz statusu współwłaściciela majątku wspólników (por. uchwała 7 sędziów SN z dnia 10 czerwca 2011 r., sygn. akt III CZP 135/10).

Wspólnik, który chce wystąpić ze spółki, może np. następnego dnia po powiększeniu grona wspólników, wypowiedzieć swój udział w spółce cywilnej (stosownie do treści art. 869 K.c. bądź na zasadach umownych). Oświadczenie wspólnika dotyczące wystąpienia ze spółki może być sporządzone w zwykłej formie pisemnej. Jednakże gdy w skład wspólnego majątku wspólników wchodzi nieruchomość, wówczas ze względu na konieczność ujawnienia zmiany składu wspólników w księdze wieczystej należy zachować formę pisemną z podpisem notarialnie poświadczonym.

Zmiana umowy spółki w zakresie wkładu zwiększającego majątek spółki podlega PCC według stawki 0,5%. Zmiana umowy spółki cywilnej podlega opodatkowaniu PCC tylko wtedy, gdy powoduje ona podwyższenie podstawy opodatkowania. Wkład do spółki polegający na świadczeniu pracy nie powoduje podwyższenia podstawy opodatkowania w PCC.

Osobie występującej ze spółki przysługuje uprawnienie do rozliczenia. Jego zasady uregulowane są w art. 871 K.c. Nie jest to jednak regulacja bezwzględnie wiążąca (wyrok SN z dnia 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt I CSK 428/10). Jej zastosowanie zależy od woli wspólników. Mogą oni ułożyć kwestię rozliczenia się w związku z wystąpieniem jednego z nich tak, jak to uznają za stosowne, byleby tylko nie sprzeciwiało się to właściwości stosunku prawnego, ustawie ani zasadom współżycia społecznego (wyrok SN z dnia 22 lipca 2004 r., sygn. akt IV CK 537/03). Jest więc możliwe ustalenie zasad rozliczenia z występującym wspólnikiem polegających na jego comiesięcznej spłacie. Powyższe powinno znaleźć się w aneksie do umowy spółki utworzonym w związku z przystąpieniem do spółki nowego wspólnika.

Ponadto należy pamiętać o tym, że:

  • Osoba fizyczna, która przystępuje do spółki cywilnej prowadzącej działalność gospodarczą, powinna mieć już wpis w CEIDG. Jeżeli takiego wpisu nie ma, musi go uzyskać. We wniosku o wpis do CEIDG może wskazać jako datę rozpoczęcia działalności planowany dzień przystąpienia do spółki cywilnej. Po uzyskaniu członkostwa w spółce cywilnej nowy wspólnik swój wpis w CEIDG musi uzupełnić o NIP i REGON spółki cywilnej.
  • Osoba fizyczna, która wystąpiła ze spółki cywilnej, musi złożyć wniosek o wykreślenie wpisu w CEIDG (gdy nie będzie już prowadzić działalności gospodarczej), bądź o zmianę wpisu (o ile będzie prowadzić działalność gospodarczą w innej formie czy też w innej spółce cywilnej).
  • Spółka cywilna zmiany składu osobowego musi zgłosić w urzędzie statystycznym i skarbowym.

Po wystąpieniu z trzyosobowej spółki jednego wspólnika w dalszym ciągu realizowany jest wspólny cel gospodarczy. Umowy podpisane zostały ze spółką cywilną, która posiada osobny od wspólników numer REGON oraz NIP. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 31.12.2003 r.) w Białymstoku z dnia 28 października 1998 r., sygn. akt SA/Bk 1347/97: „wystąpienie wspólnika z dwuosobowej spółki cywilnej powoduje jej rozwiązanie, to zaś skutkuje wykreśleniem spółki cywilnej z rejestru ze wszystkimi tego konsekwencjami dla podatku VAT”. Innymi słowy, wystąpienie wspólnika ze spółki trzyosobowej nie powoduje jej rozwiązania. Oczywiście nowi wspólnicy mają prawo zmienić umowę spółki, a w szczególności sposób jej reprezentowania, podział zysku itp., ale nie powoduje to w swych skutkach nieważności lub utraty mocy uprzednio zawieranych przez spółkę umów.

Ważne jest również, że:

„Wystąpienie wspólnika ze spółki nie powoduje ustania odpowiedzialności wspólnika za zobowiązania powstałe w czasie jego obecności w spółce. Odpowiedzialność byłego wspólnika za zobowiązania z okresu jego uczestnictwa w spółce cywilnej nie ustaje przez wystąpienie ze spółki, i to bez względu na to, czy nastąpiło ono na podstawie osobnej umowy między wspólnikami, czy na podstawie wypowiedzenia swego udziału przez wspólnika. Chodzi tu przy tym o zobowiązania, które powstały w czasie trwania spółki, tj. powstały przed wystąpieniem wspólnika ze spółki” (sygn. akt I ACr 502/94).

Przykładowy plan działania:

  1. Ustalenie brzmienia umowy spółki w związku z wstąpieniem do niej nowego wspólnika.
  2. Ustalenie wkładu do spółki nowego wspólnika. Zgodnie z art. 861 § 1 Kodeksu cywilnego może to być świadczenie usług na rzecz spółki.
  3. Ustalenie udziałów występującego wspólnika w zyskach i stratach na poziomie np.: 1%,
    „Art. 867. § 1. K.c. – „Każdy wspólnik jest uprawniony do równego udziału w zyskach i w tym samym stosunku uczestniczy w stratach, bez względu na rodzaj i wartość wkładu. W umowie spółki można inaczej ustalić stosunek udziału wspólników w zyskach i stratach. Można nawet zwolnić niektórych wspólników od udziału w stratach. Natomiast nie można wyłączyć wspólnika od udziału w zyskach.
    § 2. Ustalony w umowie stosunek udziału wspólnika w zyskach odnosi się w razie wątpliwości także do udziału w stratach.”
  4. Zmiana umowy spółki (wstąpienie nowego wspólnika).
  5. Spis z natury na dzień wejścia do spółki nowego wspólnika (rozliczenie spółki i wspólników do tego dnia).
  6. Zgłoszenie nowego wspólnika do ubezpieczenia oraz urzędu skarbowego.
  7. Wystąpienie wspólnika ze spółki.
  8. Spis z natury na dzień wyjścia wspólnika ze spółki (rozliczenie spółki i wspólników do tego dnia).
  9. Zmiana umowy spółki (związana z wystąpieniem wspólnika).
  10. Zgłoszenie zmian do GUS i US.
  11. Likwidacja działalności występującego wspólnika lub zmiana jej profilu.
  12. Rozliczenie podatkowe występującego wspólnika.

W przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki cywilnej otrzymuje on, tytułem spłaty swojego udziału:

  • środki pieniężne lub
  • niepieniężne składniki majątku.

Forma, w jakiej występujący wspólnik otrzyma spłatę, będzie miała wpływ na konsekwencje podatkowe. Jeżeli występując ze spółki cywilnej wspólnik otrzyma pieniądze, to w momencie ich faktycznego przekazania powstanie u niego przychód z działalności gospodarczej (art. 14 ust. 2 pkt 16 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Jednak przychodem nie będzie pełna, otrzymana kwota. Bowiem w związku art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z przychodu tego należy wyłączyć taką wartość otrzymanych środków pieniężnych, która odpowiada uzyskanej przez tego wspólnika (przed wystąpieniem) nadwyżce przychodów nad kosztami ich uzyskania, ustalonych proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku spółki cywilnej, pomniejszonej o wypłaty dokonane z tytułu udziału w tej spółce.

Podlegającym opodatkowaniu dochodem będzie zaś zgodnie z art. 24 ust.  3c różnica między wskazanym przychodem, ustalonym zgodnie z art. 14, a wydatkami na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w spółce.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką cywilną? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »
{* .script("js/zaczekaj.js") *}