Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką cywilną? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wystąpienie ze spółki cywilnej i wypłata udziałów w środkach trwałych

Marcin Sądej • Opublikowane: 2018-12-22

Wspólnik 3-osobowej spółki cywilnej chce wystąpić ze spółki w trybie natychmiastowym. Czy może to zrobić? Jaki termin musi być zachowany? Wypłata udziałów nastąpi w środkach trwałych spółki. Jak wycenić te środki – wartość po amortyzacji czy według cen rynkowych i jakim dokumentem to należy udokumentować? Czy te środki trwałe mogą być używane w działalności gospodarczej występującego wspólnika, w jakiej wartości początkowej? Czyli jak ma być liczona amortyzacja: od początku czy jako kontynuacja amortyzacji spółki cywilnej?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Kwestie dotyczące spółki cywilnej, wystąpienia oraz wzajemnych rozliczeń reguluje Kodeks cywilny.

Zgodnie z art. 860 § 1 K.c. – przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów.

Zgodnie z art. 869 K.c. – jeżeli spółka została zawarta na czas nieoznaczony, każdy wspólnik może z niej wystąpić wypowiadając swój udział na trzy miesiące naprzód na koniec roku obrachunkowego. Ustawowy termin wypowiedzenia wynosi więc trzy miesiące i powinien upłynąć z końcem roku obrachunkowego (który nie musi pokrywać się z rokiem kalendarzowym). Wspólnicy mogą w umowie określić inny termin wypowiedzenia – krótszy lub dłuższy niż przewidziany w ustawie. Mogą go również odnieść do innego niż rok obrachunkowy okresu.

Z ważnych powodów wspólnik może wypowiedzieć swój udział bez zachowania terminów wypowiedzenia, chociażby spółka była zawarta na czas oznaczony.

Zastrzeżenie przeciwne jest nieważne. Prawo do wypowiedzenia umowy w tym trybie przysługuje każdemu wspólnikowi i może być zrealizowane w każdym momencie istnienia spółki. Ponadto prawa tego nie można w umowie spółki czy uchwale wspólników wyłączyć bądź w jakikolwiek sposób ograniczyć. Ocena „ważnych powodów” ma charakter jednostkowy, dokonywana jest na podstawie konkretnych okoliczności danego przypadku.

W rezultacie kwestia ustalenia, czy wspólnik może natychmiast wystąpić ze spółki, zależy przede wszystkim od wskazania, czy spółka cywilna została zawarta na czas oznaczony, czy nieoznaczony.

Wypowiedzenie dokonywane jest w drodze jednostronnego oświadczenia woli wypowiadającego wspólnika. Adresatami tego oświadczenia powinni być wszyscy pozostali wspólnicy.

Z kolei w myśl art. 871 § 1 K.c. – wspólnikowi występującemu ze spółki zwraca się w naturze rzeczy, które wniósł do spółki do używania, oraz wypłaca się w pieniądzu wartość jego wkładu oznaczoną w umowie spółki, a w braku takiego oznaczenia, wartość, którą wkład ten miał w chwili wniesienia. Nie ulega zwrotowi wartość wkładu polegającego na świadczeniu usług albo na używaniu przez spółkę rzeczy należących do wspólnika.

W rezultacie, w przypadku wystąpienia ze spółki cywilnej wspólnikowi przysługuje prawo do zwrotu udziału kapitałowego.

Z uwagi na fakt, że spółka cywilna jest osobową spółką prawa cywilnego, która nie ma osobowości prawnej, z punktu widzenia prawa podatkowego na gruncie podatków dochodowych podatnikami są poszczególni wspólnicy takiej spółki, a nie sama spółka. Oznacza to, że na każdym wspólniku ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.

W opisie sprawy wskazał Pan, że występujący wspólnik otrzyma wypłatę swojego udziału w postaci składników majątkowych. W związku z tym należy wskazać na treść art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. b) ustawy PIT który stanowi, że przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia składników majątku otrzymanych w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną lub wystąpieniem wspólnika z takiej spółki.

Przy czym stosownie do treści art. 14 ust. 3 pkt 12 lit. b) ww. ustawy, do przychodów tych, nie zalicza się przychodów z odpłatnego zbycia składników majątku otrzymanych w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną lub wystąpieniem wspólnika z takiej spółki – jeżeli od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło wystąpienie wspólnika z takiej spółki, do dnia ich odpłatnego zbycia upłynęło sześć lat i odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej.

W rezultacie dla występującego wspólnika otrzymanie środka trwałego w związku z wystąpieniem ze spółki cywilnej nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu. Dopiero sprzedaż takiego środka trwałego w ciągu 6 lat powoduje powstanie przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej. Potwierdził to Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywidualnej z 29.06.2012 r., nr IPTPB1/415-237/12-2/KSU:

„Natomiast w odniesieniu do otrzymanego składnika majątku, tj. samochodu osobowego, stwierdzić należy, iż Wnioskodawca nie osiągnie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na dzień otrzymania tego samochodu, natomiast osiągnie On przychód, z zastrzeżeniem warunków, o których mowa w art. 14 ust. 3 pkt 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w momencie ewentualnego odpłatnego zbycia otrzymanego w wyniku wystąpienia ze Spółki cywilnej składnika majątku.”

Wspólnicy muszą dodatkowo pamiętać, że zgodnie z art. 24 ust. 3a ustawy PIT w związku z wystąpieniem wspólnika ze spółki cywilnej, powstanie konieczność sporządzenia wykazu składników majątku znajdujących się w spółce na ten dzień. Zgodnie z tym przepisem w razie wystąpienia wspólnika ze spółki cywilnej sporządza się wykaz składników na dzień wystąpienia wspólnika z takiej spółki. Wykaz powinien zawierać co najmniej następujące dane: liczbę porządkową, określenie (nazwę) składnika majątku, datę nabycia składnika majątku, kwotę wydatków poniesionych na nabycie składnika majątku oraz kwotę wydatków poniesionych na nabycie składnika majątku zaliczoną do kosztów uzyskania przychodów, wartość początkową, metodę amortyzacji, sumę odpisów amortyzacyjnych oraz wysokość wypłaconych środków pieniężnych należnych wspólnikom z tytułu udziału w spółce niebędącej osobą prawną na dzień wystąpienia.

W zakresie natomiast dalszego amortyzowania środka trwałego przez występującego wspólnika należy wskazać, że zgodnie z art. 22g ust. 14c ustawy PIT – w przypadku otrzymania w związku z wystąpieniem wspólnika z takiej spółki, środków trwałych wartość początkową środków trwałych ustala się w wysokości wartości początkowej określonej w ewidencji (wykazie) spółki cywilnej. Następnie w myśl art. 22h ust. 3c ustawy PIT – w przypadku otrzymania, w związku z wystąpieniem wspólnika z takiej spółki, środków trwałych dokonuje on odpisów amortyzacyjnych z uwzględnieniem dotychczasowej wysokości odpisów oraz kontynuuje metodę amortyzacji przyjętą przez spółkę cywilną. Mamy zatem do czynienia z kontynuacją amortyzacji.

Były wspólnik spółki cywilnej nie może na nowo ustalać wartości początkowej amortyzowanego uprzednio środka trwałego i na nowo rozpoczynać jego amortyzację. Nie może też na nowo ustalać wartości początkowej środka trwałego według cen rynkowych.

Potwierdza to Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 02.07.2013r., nr ITPB1/415-394/13/WM:

„W przedmiotowym zdarzeniu przyszłym zastosowanie znajdą przepisy art. 22g ust. 14c i 22 h ust. 3c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dotyczące kontynuowania amortyzacji z uwzględnieniem dotychczasowych odpisów amortyzacyjnych. Oznacza to, że wartość początkową środków trwałych przekazanych Wnioskodawcy na mocy czynności o których mowa we wniosku, należy ustalić w wysokości określonej w ewidencji (wykazie) spółki cywilnej, natomiast odpisów amortyzacyjnych Wnioskodawca powinien dokonywać z uwzględnieniem dotychczasowej wysokości odpisów oraz kontynuować metodę amortyzacji przyjętą przez spółkę cywilną, której był wspólnikiem.”

Odpowiadając zatem na szczegółowe pytania:

Wspólnik 3-osobowej spółki cywilnej chce wystąpić ze spółki w trybie natychmiastowym. Czy może to zrobić? Jaki termin musi być zachowany?

To zależy od postanowień umowy spółki – na jaki czas została zawarta oraz czy określono termin wypowiedzenia. Co do zasady, każdy wspólnik może z niej wystąpić, wypowiadając swój udział na trzy miesiące naprzód na koniec roku obrachunkowego. Z ważnych powodów wspólnik może wystąpić wcześniej.

Wypłata udziałów nastąpi w środkach trwałych spółki. Jak wycenić te środki – wartość po amortyzacji czy według cen rynkowych i jakim dokumentem to należy udokumentować?

Wycena środków trwałych powinna obejmować wartość po amortyzacji. Zgodnie z art. 24 ust. 3a ustawy PIT stosownym dokumentem w tym zakresie jest wykaz składników majątku na dzień wystąpienia wspólnika ze spółki.

Czy te środki trwałe mogą być używane w działalności gospodarczej występującego wspólnika, w jakiej wartości początkowej? Czyli jak ma być liczona amortyzacja: od początku czy jako kontynuacja amortyzacji spółki cywilnej?

Tak, środki te mogą być używane w działalności gospodarczej występującego wspólnika. Obowiązuje go zasada kontynuacji amortyzacji.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Podobne materiały

Jak rozwiązać firmę i wyjść ze zobowiązań?

Aktualnie prowadzę ze wspólnikiem firmę (spółka cywilna). Firma zatrudnia kilka osób. Jak wygląda kwestia rozwiązania takiej firmy? Czy można to zrobić...

 

Rozwiązanie spółki cywilnej i przekazanie nieruchomości na cele osobiste

Prowadzimy spółkę cywilną z mężem od 1998 r., w trakcie trwania spółki kupiliśmy nieruchomość na działalność gospodarczą, na którą...

 

Umowa na sprzedaż udziałów w spółce cywilnej

Sprawa dotyczy umowy na sprzedaż udziałów w spółce cywilnej. Ja oraz dwie osoby jesteśmy wspólnikami w spółce cywilnej. Ja mam oficjalnie 40%...

 

Jak podzielić majątek w spółce cywilnej?

Od kilkunastu lat prowadzę działalność gospodarczą w formie dwuosobowej spółki cywilnej, w której ja i wspólnik mamy po 50% udziałów....

 

Jak rozwód wspólnika i podział majątku małżeńskiego może wpłynąć na naszą spółkę?

Spółka cywilna ma 2 wspólników z udziałami 50/50. Jeden ze wspólników ma trudną sytuację rodziną – możliwe, że dojdzie do rozwodu. Jak...

 

Wejście do spółki - jak się zabezpieczyć?

Wejście do spółki - jak się zabezpieczyć?

Zamierzam wstąpić do spółki cywilnej na miejsce dotychczasowego wspólnika. Spółka nie jest wielkich rozmiarów. Niestety, ma długi, tj. około 4 tys. zł...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »