Kategoria: Spółka cywilna

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką cywilną? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wykreślenie ze spółki zadłużonego wspólnika

Kinga Karaś • Opublikowane: 2019-07-05

Mamy spółkę cywilną składającą się z trzech wspólników. Jeden ze wspólników opuścił spółkę (narobił długów na siebie i wyjechał za granicę), pozostawiając wszystkie sprawy spółki pozostałym wspólnikom. Zyski spółka osiąga z wykonanej pracy wspólników. Wspólnik ten został wykreślony z CEIDG na podstawie art. 35 ust. 1a i 2a. Czy w związku z wykluczeniem go z CEIDG przysługuje mu zysk spółki? Jest wykreślony z US i ZUS.

Kinga Karaś

»Wybrane opinie klientów

Bardzo dokładnie omówione przedstawione zagadnienie, nie zostało pominięte żadne moje pytanie, argumentacja poparta przepisami prawnymi. Jedynie wydaje mi się, że cena była dosyć wysoka (300zł), ale może to wynikało z faktu, że na tle przedstawionego problemu miałam kilka pytań. Na początku się wahałam gdy dowiedziałam się ile będzie mnie kosztować porada, ale po jej przeczytaniu jakoś ją przełknęłam, gdyż odpowiedź była bardzo wyczerpująca i konkretna.
Katarzyna
Ok. Polecam w przyszłości gdy będę miał wątpliwości z pewnością skorzystam z porad.
Bartosz, 31 lat, geodeta
Rezygnuję , że swojego adwokata , który ma wąski zakres swoich usług , tutaj mam kompleksową pomoc w zakresie prawa . Zdecydowanie polecam!!!
Marcin, 46 lat
Rzeczowo i na temat. Polecam. Skożystam w przyszlosci.
Marek
Terminowo prosto merytorycznie czuję że to odpowiedź na MOJE pytanie a nie \"gotowiec\"
Małgorzata, 56 lat, Menedżer

Zgodnie z definicją ustawową przez umowę spółki (cywilnej) wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów (art. 860 Kodeksu cywilnego).  Każdy wspólnik jest uprawniony i zobowiązany do prowadzenia spraw spółki (art. 865). Zgodnie z art. 867:

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

„§ 1. Każdy wspólnik jest uprawniony do równego udziału w zyskach i w tym samym stosunku uczestniczy w stratach, bez względu na rodzaj i wartość wkładu. W umowie spółki można inaczej ustalić stosunek udziału wspólników w zyskach i stratach. Można nawet zwolnić niektórych wspólników od udziału w stratach. Natomiast nie można wyłączyć wspólnika od udziału w zyskach.

§ 2. Ustalony w umowie stosunek udziału wspólnika w zyskach odnosi się w razie wątpliwości także do udziału w stratach”.  

Za zobowiązania spółki wspólnicy odpowiedzialni są solidarnie (art. 864).  Zgodnie z art. 869:

„§ 1. Jeżeli spółka została zawarta na czas nieoznaczony, każdy wspólnik może z niej wystąpić wypowiadając swój udział na trzy miesiące naprzód na koniec roku obrachunkowego.

§ 2. Z ważnych powodów wspólnik może wypowiedzieć swój udział bez zachowania terminów wypowiedzenia, chociażby spółka była zawarta na czas oznaczony. Zastrzeżenie przeciwne jest nieważne”.

Zgodnie z art. 871:

„§ 1. Wspólnikowi występującemu ze spółki zwraca się w naturze rzeczy, które wniósł do spółki do używania, oraz wypłaca się w pieniądzu wartość jego wkładu oznaczoną w umowie spółki, a w braku takiego oznaczenia – wartość, którą wkład ten miał w chwili wniesienia. Nie ulega zwrotowi wartość wkładu polegającego na świadczeniu usług albo na używaniu przez spółkę rzeczy należących do wspólnika.

§ 2. Ponadto wypłaca się występującemu wspólnikowi w pieniądzu taką część wartości wspólnego majątku pozostałego po odliczeniu wartości wkładów wszystkich wspólników, jaka odpowiada stosunkowi, w którym występujący wspólnik uczestniczył w zyskach spółki”.

 

Stopień zaangażowania poszczególnych wspólników w działalność spółki cywilnej i przyczynienia się do powstania zaległości podatkowych nie ma znaczenia dla orzekania o odpowiedzialności wspólników za te zaległości. Odpowiedzialność ta ma bowiem charakter obiektywny, niezależny od zawinienia i jest solidarna, co jednoznacznie wynika z treści art. 115 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba w Olsztynie z dnia 19 października 2006 r., sygn. akt I SA/Ol 182/06).

Dla ustalenia kręgu podmiotów odpowiedzialnych z tytułu zobowiązań spółki cywilnej w sytuacji, gdy źródłem zobowiązania jest umowa, nie ma znaczenia skład osobowy spółki z daty zawarcia tej umowy. Istotne jest natomiast to, czy dany podmiot był wspólnikiem spółki w okresie powstania zobowiązania, ewentualnie, czy przystąpił do spółki już po powstaniu tego zobowiązania. Kwestii odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej nie można mylić z zagadnieniem reprezentacji spółki (por. wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt II CNP 49/08).

Wspólnikowi występującemu ze spółki zwraca się w naturze rzeczy, które wniósł do używania oraz wypłaca się w pieniądzu wartość jego wkładu oznaczoną w umowie spółki, a w braku takiego oznaczenia – wartość, którą wkład ten miał w chwili wniesienia. Ponadto wypłaca się występującemu w pieniądzu taką część wartości wspólnego majątku pozostałego po odliczeniu wartości wkładów wszystkich wspólników, jaka odpowiada stosunkowi, w którym występujący wspólnik uczestniczył w zyskach spółki. Nie ulega zwrotowi wartość wkładu polegającego na świadczeniu usług albo na używaniu przez spółkę rzeczy należących do wspólnika. Norma ta ma charakter dyspozytywny. Oznacza to, że wspólnicy mogą w umowie lub uchwale określić odmienne zasady rozliczania wspólnika, który występuje ze spółki. Skoro zaś opisane reguły mogą być zmienione w umowie lub w uchwale to nie może tez budzić żadnych wątpliwości to, że po ustaniu udziału w spółce ustępujący wspólnik może zawrzeć odrębną umowę dotyczącą rozliczenia jego udziału z odstępstwem od reguł określonych art. 871 Kodeksu cywilnego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie – I Wydział Cywilny z dnia 14 marca 2017 r., sygn. akt I ACa 376/16). W przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki cywilnej rozliczenie między wspólnikami powinno nastąpić na podstawie art. 871. Wynika z niego, że w pierwszej kolejności zwrotowi występującemu wspólnikowi podlegają rzeczy wniesione w naturze do używania, następnie wypłaca się w pieniądzu wniesiony wkład pieniężny i wkład wniesiony w innej formie praw majątkowych, nie podlega zaś zwrotowi wkład wniesiony w formie usług świadczonych na rzecz spółki. Na część majątku spółki przypadającą do zwrotu składa się również część wartości wspólnego majątku pozostającego po odliczeniu wartości wkładów wszystkich wspólników odpowiadająca stosunkowi, w jakim wspólnik uczestniczył w zysku, przy czym konieczne jest też odliczenie pasywów. Podstawą obliczenia jest bilans uwzględniający rzeczywistą wartość majątku spółki (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku – V Wydział Cywilny z dnia 23 października 2012 r., sygn. akt V ACa 647/12). Jeżeli po wystąpieniu wspólnika ze spółki pozostali wspólnicy ze swoich majątków zapłacą zobowiązania zaciągnięte z jego udziałem i stanowiące zgodnie z art. 864 „zobowiązania spółki", za które odpowiada on solidarnie, to objęty wspólnością łączną majątek spółki pozostaje większy niżby był, gdyby go wykorzystano na zaspokojenie zobowiązań zaciągniętych przez wspólników. Z tego majątku wspólnicy muszą się rozliczyć z ustępującym wspólnikiem (art. 871), natomiast podzielić go mogą dopiero po zakończeniu stosunku prawnego spółki (art. 875). Określone w art. 871 zasady rozliczenia się wspólników pozostających w spółce ze wspólnikiem ustępującym z niej nie mają charakteru bezwzględnie obowiązujących, a strony mogły je umownie zmodyfikować. Rozliczenie ze wspólnikiem występującym ze spółki powinno nastąpić w chwili, gdy wystąpienie ze spółki osiągnęło skutek prawny, ale brak jest podstaw do przenoszenia reguł rządzących rozliczeniami w razie rozwiązania spółki cywilnej (art. 875) na odmienną instytucję jaką jest zwrot wkładu i części majątku ustępującemu wspólnikowi (art. 871) (por. wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt I CSK 428/10).

Roszczenie byłego wspólnika spółki cywilnej o zasądzenie kwoty z tytułu rozliczenia spółki, jest roszczeniem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej i przedawnia się w terminie 3-letnim określonym w art. 118, a sprawa, w której to roszczenie jest dochodzone, jest sprawą gospodarczą (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi – I Wydział Cywilny z dnia 10 sierpnia 2015 r., sygn. akt I ACa 198/15).

Przepis art. 871 nie nakłada obowiązku stworzenia rezerwy nie wchodzącej do podstawy ustalania świadczeń należnych ustępującemu wspólnikowi lub przejęcia jego długu z tytułu odpowiedzialności za zobowiązania spółki, a w pewnych wypadkach rozwiązanie to byłoby niecelowe lub niewykonalne. Nie ma zatem podstaw do przenoszenia reguł rządzących rozliczeniami w razie rozwiązania spółki cywilnej (art. 875) na odmienną instytucję zwaną zwrotem wkładu i części majątku ustępującemu wspólnikowi (art. 871) (por. wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 3 marca 2005 r., sygn. akt II CK 474/04).

Zgodnie z art. 375:

„§ 1. Jeżeli jeden z dłużników solidarnych spełnił świadczenie, treść istniejącego między współdłużnikami stosunku prawnego rozstrzyga o tym, czy i w jakich częściach może on żądać zwrotu od współdłużników. Jeżeli z treści tego stosunku nie wynika nic innego, dłużnik, który świadczenie spełnił, może żądać zwrotu w częściach równych.

§ 2. Część przypadająca na dłużnika niewypłacalnego rozkłada się między współdłużników”.

Pogląd, według którego odpowiedzialność wspólnika za zobowiązania spółki, nie rozciąga się na te zobowiązania, które powstały przed jego przystąpieniem do spółki, nie oznacza zwolnienia się takiego wspólnika wobec wierzyciela za zobowiązania, za które inny „wspólnik solidarny” niewątpliwie odpowiada (dług powstał w okresie jego udziału w spółce). Za zobowiązania powstałe w okresie przed przystąpieniem wspólnika do spółki wspólnik taki odpowiada na zewnątrz solidarnie z pozostałymi wspólnikami, bowiem ustawa nie różnicuje ich odpowiedzialności ze względu na chwilę powstania długu. Okoliczność, że wspólnik zaspokoił dług powstały w okresie, gdy nie był wspólnikiem spółki będzie miała znaczenie tylko przy rozliczeniach ze wspólnikami, którzy pozostawali w spółce w czasie powstania zobowiązania. W tym zatem tylko znaczeniu –odpowiedzialność nowego wspólnika nie rozciąga się na te zobowiązania, które powstały przed jego przystąpieniem do spółki”( por. wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 28 października 2003 r., sygn. akt I CK 201/02).

Tak więc występujący za spółki wspólnik może uczestniczyć w zyskach spółki, ale tylko w tych, które istniały na dzień jego wystąpienia ze spółki. Zwraca się w naturze rzeczy, które wniósł do spółki do używania, oraz wypłaca się w pieniądzu wartość jego wkładu oznaczoną w umowie spółki, a w braku takiego oznaczenia – wartość, którą wkład ten miał w chwili wniesienia. Wartością wspólnego majątku wspólników jest czynny majątek pomniejszony o wysokość zobowiązań spółki cywilnej. Tak więc występujący wspólnik ma do podziału zarówno udział w zysku (gdy bilans jej dodatni), jak i w stracie (gdy mamy do czynienia z ujemnym bilansem).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką cywilną? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »
{* .script("js/zaczekaj.js") *}