Kategoria: Spółka z o.o.

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką z o.o.? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wyjście wspólnika ze spółki z o.o.

Bogusław Nowakowski • Opublikowane: 2014-10-09

Wspólnik postanowił wycofać się ze spółki z o.o., w której nasze udziały wynoszą po 50%. Szukam rozwiązania, które pozwoli mi zachować jak najwięcej władzy w kierowaniu firmą. Niestety, nie mam środków, aby odkupić od niego te 50%.

Wspólnik zaproponował przekształcenie spółki w spółkę akcyjną i takie skonstruowanie umowy, aby moje udziały, oparte częściowo na akcjach uprzywilejowanych, objęły 70% decyzyjności mimo 50% wartości. To miałoby zapewnić mi pełną kontrolę nad działalnością przyszłej SA. Czy rzeczywiście to dobre rozwiązanie? A może wskażą mi państwo alternatywne sposoby wyjścia wspólnika ze spółki z o.o., które również doprowadziłyby do oczekiwanego przeze mnie rezultatu.

»Wybrane opinie klientów

Bardzo dokładnie omówione przedstawione zagadnienie, nie zostało pominięte żadne moje pytanie, argumentacja poparta przepisami prawnymi. Jedynie wydaje mi się, że cena była dosyć wysoka (300zł), ale może to wynikało z faktu, że na tle przedstawionego problemu miałam kilka pytań. Na początku się wahałam gdy dowiedziałam się ile będzie mnie kosztować porada, ale po jej przeczytaniu jakoś ją przełknęłam, gdyż odpowiedź była bardzo wyczerpująca i konkretna.
Katarzyna
Ok. Polecam w przyszłości gdy będę miał wątpliwości z pewnością skorzystam z porad.
Bartosz, 31 lat, geodeta
Rezygnuję , że swojego adwokata , który ma wąski zakres swoich usług , tutaj mam kompleksową pomoc w zakresie prawa . Zdecydowanie polecam!!!
Marcin, 46 lat
Rzeczowo i na temat. Polecam. Skożystam w przyszlosci.
Marek
Terminowo prosto merytorycznie czuję że to odpowiedź na MOJE pytanie a nie \"gotowiec\"
Małgorzata, 56 lat, Menedżer

Jak Pan wskazuje w opisie, nie dysponuje Pan środkami pozwalającymi na zakup od wspólnika jego udziałów. Taka sama sytuacja będzie po przekształceniu spółki z o.o. w spółkę akcyjną.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Oczywiście możliwe jest dokonanie tego oraz skonstruowanie statutu spółki akcyjnej tak, by zagwarantować Panu realny wpływ na spółkę. Stosownie do Kodeksu spółek handlowych w przypadku spółki akcyjnej:

Pana akcje mogą mieć po dwa głosy. W przypadku podziału akcji 50%–50% na Walnym Zgromadzeniu Pan miałby 100 głosów a pozostali akcjonariusze 50. Czyli Pan 66,666% a pozostali 33,33%.

Aby zwiększyć Pana proporcje należałoby przed przekształceniem zmniejszyć ilość udziałów wspólnika poprzez ich zakup przez spółkę i umorzenie. Wtedy po przekształceniu i zatwierdzeniu brzmienia statutu spółki akcyjnej nie musiałby Pan kupować akcji od wspólnika.

Przy udziałach: Pan 50% – wspólnik 30%, po przekształceniu mógłby Pan mieć 100 głosów a wspólnik tylko 30 – razem 130. Dawałoby to Panu 76,92% głosów na WZ ( pełna kontrola). Do tego można byłoby dorzucić inne możliwe uprawnienia w statucie na Pana rzecz (dopuszczalne przez K.s.h.) – wyliczenie jest abstrakcyjne, tylko dla zobrazowania.

„Art.352. Jednej akcji nie można przyznać więcej niż dwa głosy. W przypadku zamiany takiej akcji na akcję na okaziciela lub w razie jej zbycia wbrew zastrzeżonym warunkom uprzywilejowanie to wygasa”.

Można przyznać Panu jako akcjonariuszowi prawo do powoływania zarządu w całości lub w części oraz jego odwoływania.

„Art.368. § 4.Członków zarządu powołuje i odwołuje rada nadzorcza, chyba że statut spółki stanowi inaczej. Członek zarządu może być odwołany lub zawieszony w czynnościach także przez walne zgromadzenie”.

Może Pan mieć prawo do powoływania oraz odwoływania rady nadzorczej (w spółce akcyjnej jest ona obowiązkowa).

„Art.385. § 1. Rada nadzorcza składa się co najmniej z trzech, a w spółkach publicznych co najmniej z pięciu członków, powoływanych i odwoływanych przez walne zgromadzenie.

§ 2.Statut może przewidywać inny sposób powoływania lub odwoływania członków rady nadzorczej”.

Miałby Pan prawo zwoływania Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia. A gdyby zarząd nie zwołał WZ – mógłby Pan mieć prawo do jego zwołania samodzielnie.

„Art.399. § 1. Walne zgromadzenie zwołuje zarząd.

§ 2.Rada nadzorcza może zwołać zwyczajne walne zgromadzenie, jeżeli zarząd nie zwoła go w terminie określonym w niniejszym dziale lub w statucie, oraz nadzwyczajne walne zgromadzenie, jeżeli zwołanie go uzna za wskazane.

§ 3. Akcjonariusze reprezentujący co najmniej połowę kapitału zakładowego lub co najmniej połowę ogółu głosów w spółce mogą zwołać nadzwyczajne walne zgromadzenie. Akcjonariusze wyznaczają przewodniczącego tego zgromadzenia.

§ 4.Statut może upoważnić do zwołania zwyczajnego walnego zgromadzenia, jeżeli zarząd nie zwoła go w terminie określonym w niniejszym dziale lub w statucie, oraz do zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia, także inne osoby.

W spółce akcyjnej, jeżeli przepisy K.s.h. lub statutu nie stanowią inaczej, walne zgromadzenie jest ważne bez względu na liczbę reprezentowanych na nim akcji. W tym zakresie można ustalić quorum na poziomie takim, by bez Pana udziału WZ nie miało cech ważności.

Uchwała dotycząca: emisji obligacji zamiennych i obligacji z prawem pierwszeństwa objęcia akcji, zmiany statutu, umorzenia akcji, obniżenia kapitału zakładowego, zbycia przedsiębiorstwa albo jego zorganizowanej części i rozwiązania spółki – zapada większością trzech czwartych głosów.

Uchwała dotycząca finansowania przez spółkę nabycia lub objęcia emitowanych przez nią akcji zapada większością dwóch trzecich głosów. Jeżeli jednak na walnym zgromadzeniu jest reprezentowana co najmniej połowa kapitału zakładowego, do podjęcia uchwały wystarczy bezwzględna większość głosów.

Uchwała dotycząca zmiany statutu, zwiększająca świadczenia akcjonariuszy lub uszczuplająca prawa przyznane osobiście poszczególnym akcjonariuszom zgodnie z art. 354 wymaga zgody wszystkich akcjonariuszy, których dotyczy.

Jeżeli na walnym zgromadzeniu jest reprezentowana co najmniej połowa kapitału zakładowego, do powzięcia uchwały o umorzeniu akcji wystarczy zwykła większość głosów.

Do powzięcia uchwały o istotnej zmianie przedmiotu działalności spółki wymagana jest większość dwóch trzecich głosów. W przypadku tym, każda akcja ma jeden głos bez przywilejów lub ograniczeń.

Generalnie spółka akcyjne jest bardziej skomplikowana w prowadzeniu niż spółka z o.o.

Ale wskazane powyżej elementy pozwoliłyby na kontrole spółki akcyjnej bez konieczności zasiadania w jej zarządzie lub radzie nadzorczej.

Zamiast przekształcenia w spółkę akcyjną mogę zaproponować zmianę umowy spółki z o.o. tak, aby miał Pan zagwarantowany realny wpływ na jej działania oraz podejmowanie uchwał. A potem wspólnik niech zbywa swoje udziały lub można je umorzyć(o tym dalej).

Można doprowadzić do tego, że pozostaje Pan w spółce z o.o. jedynym wspólnikiem(100%) lub wspólnikiem mającym 50% udziałów, ale 75% głosów na zgromadzeniu wspólników(nic o spółce bez Pana udziału).

A więc:

zmiana umowy spółki w sposób pozwalający Panu na jej kontrolę (zwłaszcza przywilej co do liczy głosów), a potem:

  • zbycie udziałów przez wspólnika osobom trzecim (Pan ma 66,66 głosów na ZW), albo umorzenie części udziałów(np.: 20, Pan ma 76,92% na ZW), i zbycie pozostałej części na rzecz osób trzecich,
  • umorzenie wszystkich udziałów wspólnika (Pan ma 100 głosów na ZW i jest jedynym wspólnikiem).

„Art. 174. § 1. Jeżeli ustawa lub umowa spółki nie stanowi inaczej, wspólnicy mają równe prawa i obowiązki w spółce.

§ 2. Jeżeli umowa spółki przewiduje udziały o szczególnych uprawnieniach, uprawnienia te powinny być w umowie określone (udziały uprzywilejowane).

§ 3. Uprzywilejowanie może dotyczyć w szczególności prawa głosu, prawa do dywidendy lub sposobu uczestniczenia w podziale majątku w przypadku likwidacji spółki. Uprzywilejowanie w zakresie prawa głosu może dotyczyć tylko udziałów o równej wartości nominalnej.

§ 4.Uprzywilejowanie dotyczące prawa głosu nie może przyznawać uprawnionemu więcej niż trzy głosy na jeden udział. Uprzywilejowanie dotyczące dywidendy nie może naruszać przepisów art. 196.

§ 5. Umowa spółki może uzależnić przyznanie szczególnych uprawnień od spełnienia dodatkowych świadczeń na rzecz spółki, upływu terminu lub ziszczenia się warunku.

§ 6. Na udziały lub prawa do zysku w spółce nie mogą być wystawiane dokumenty na okaziciela, jak również dokumenty imienne lub na zlecenie.

Jeżeli przepisy K.s.h. lub umowa spółki nie stanowią inaczej, zgromadzenie wspólników jest ważne bez względu na liczbę reprezentowanych na nim udziałów. A więc w umowie nic na ten temat i jest możliwość odbycia ZW przy udziale jednego wspólnika.

W umowie należałoby zamieścić wymogi co do większości głosów inne niż wskazuje K.s.h. Według niego:

Uchwały dotyczące zmiany umowy spółki, rozwiązania spółki lub zbycia przedsiębiorstwa albo jego zorganizowanej części zapadają większością dwóch trzecich głosów.

Uchwała dotycząca istotnej zmiany przedmiotu działalności spółki wymaga większości trzech czwartych głosów.

Uchwała dotycząca zmiany umowy spółki, zwiększająca świadczenia wspólników lub uszczuplająca prawa udziałowe bądź prawa przyznane osobiście poszczególnym wspólnikom, wymaga zgody wszystkich wspólników, których dotyczy.

Uchwały niewymienione w K.s.h. lub umowie ze wskazaniem większość zapodają zwykłą większością głosów (więcej za niż przeciw). Co do zasady pod uwagę bierze się liczbę głosów obecnych na ZW. Ale można w umowie zawrzeć zasadę, że uchwały dla swej ważności wymagają oddania za nimi co najmniej 30% głosów. Wtedy bez Pana głosu nie zapadnie żadna uchwała.

Na każdy udział o równej wartości nominalnej przypada jeden głos, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. A ta umowa może przyznać Panu trzy głosy na jeden udział. Ma Pan wtedy 3/4 głosów na ZW przy za chowaniu obecnego stanu posiadania co do liczby udziałów Pana i pozostałych wspólników.

Zgromadzenie wspólników zwołuje zarząd. Rada nadzorcza, jak również komisja rewizyjna mają prawo zwołania zwyczajnego zgromadzenia wspólników, jeżeli zarząd nie zwoła go w terminie określonym w niniejszym dziale lub w umowie spółki, oraz nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników, jeżeli zwołanie go uznają za wskazane, a zarząd nie zwoła zgromadzenia wspólników w terminie dwóch tygodni od dnia zgłoszenia odpowiedniego żądania przez radę nadzorczą lub komisję rewizyjną.

Umowa spółki może przyznać wskazane uprawnienie także innym osobom. A to oznacza, że w umowie możliwe jest przyznanie Panu prawa do zwoływania ZW tak zwyczajnego jak i nadzwyczajnego.

Jeżeli umowa spółki lub uchwała o podwyższeniu kapitału nie stanowi inaczej, dotychczasowi wspólnicy mają prawo pierwszeństwa do objęcia nowych udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym w stosunku do swoich dotychczasowych udziałów. Prawo pierwszeństwa należy wykonać w terminie miesiąca od dnia wezwania do jego wykonania. Wezwania te zarząd przesyła wspólnikom jednocześnie. Zasady tej nie stosuje się do udziałów własnych spółki, nabywanych w celu umorzenia lub w ramach egzekucji.

Z ważnych przyczyn dotyczących danego wspólnika sąd może orzec jego wyłączenie ze spółki na żądanie wszystkich pozostałych wspólników, jeżeli udziały wspólników żądających wyłączenia stanowią więcej niż połowę kapitału zakładowego. 50% udziałów gwarantuje Panu niemożność podjęcia wobec Pana takiego działania jak przez Pana wobec innych wspólników.

Udziały w spółce mogą być zbywane oraz umarzane.

Art. 182. § 1. Zbycie udziału, jego części lub ułamkowej części udziału oraz zastawienie udziału umowa spółki może uzależnić od zgody spółki albo w inny sposób ograniczyć.

Jeżeli w umowie nie ma ograniczeń co do zbycia, wspólnik ma prawo zbyć udział bez wiedzy i zgody spółki.

Pan jako wspólnik nie ma obowiązku odkupienia udziałów innych wspólników, w sytuacji gdy oni chcą się „wycofać” ze spółki.

Udziały są w ich posiadaniu i mogą z nimi zrobić zasadniczo co zechcą (w ramach ograniczeń zawartych w umowie). Ale chęć zbycia z ich strony udziałów nie oznacza obowiązku ich nabycia przez innych wspólników.

Art. 199 § 1. Udział może być umorzony jedynie po wpisie spółki do rejestru i tylko w przypadku, gdy umowa spółki tak stanowi. Udział może być umorzony za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziału przez spółkę (umorzenie dobrowolne) albo bez zgody wspólnika (umorzenie przymusowe). Przesłanki i tryb przymusowego umorzenia określa umowa spółki.

§ 2. Umorzenie udziału wymaga uchwały zgromadzenia wspólników, która powinna określać w szczególności podstawę prawną umorzenia i wysokość wynagrodzenia przysługującego wspólnikowi za umorzony udział. Wynagrodzenie to, w przypadku umorzenia przymusowego, nie może być niższe od wartości przypadających na udział aktywów netto, wykazanych w sprawozdaniu finansowym za ostatni rok obrotowy, pomniejszonych o kwotę przeznaczoną do podziału między wspólników. W przypadku umorzenia przymusowego uchwała powinna zawierać również uzasadnienie.

§ 3. Za zgodą wspólnika umorzenie udziału może nastąpić bez wynagrodzenia.

§ 4. Umowa spółki może stanowić, że udział ulega umorzeniu w razie ziszczenia się określonego zdarzenia bez powzięcia uchwały zgromadzenia wspólników. Stosuje się wówczas przepisy o umorzeniu przymusowym.

§ 5. W przypadku ziszczenia się określonego w umowie spółki zdarzenia, o którym mowa w § 4, zarząd powinien powziąć niezwłocznie uchwałę o obniżeniu kapitału zakładowego, chyba że umorzenie udziału następuje z czystego zysku.

§ 6. Umorzenie udziału z czystego zysku nie wymaga obniżenia kapitału zakładowego.

§ 7. W razie umorzenia wymagającego obniżenia kapitału zakładowego, umorzenie następuje z chwilą obniżenia kapitału zakładowego.

Umorzenie możliwe jest z czystego zysku.

Zysk powinien być wypracowany przez spółkę. Dopuszcza się wypłatę wynagrodzenia za umorzenie wspólnikowi z zysku przyszłego. To umożliwia przejęcie spółki bez konieczności wykładania osobiście pieniędzy. Udziały w celu umorzenia nabywa spółka i ona za nie płaci. Spółka staje się dłużnikiem wspólnika, którego udziały są umarzane.

Można na niego przeznaczyć kapitał zapasowy tworzony z odpisów z zysku za lata poprzednie.

Umorzenie wszystkich udziałów wspólnika z czystego zysku spowodowałoby, że zostaje Pan jedynym wspólnikiem. Umorzenie części powoduje, że zostaje Pan udziałowcem większościowym z pakietem zależnym od ilości udziałów umorzonych.

O ile obecnie umowa nie przewiduje umorzenia, należałoby dokonać zmiany umowy i zamieścić w niej taką ewentualność. Po wpisie do KRS można byłoby dokonać umorzenia udziałów.

Z kolei zbycie udziałów przez wspólnika osobie trzeciej powoduje wejście do spółki nowego (lub nowych wspólników) i wtedy konieczne byłyby zmiany w umowie spółki dokonane przed zbyciem. Tak samo w przypadku zbycia akcji.

Jeżeli sama spółka ma jakieś środki lub widoki na to, że będzie je miała – zdecydowałbym się na umorzenie udziałów za wynagrodzeniem.

Wiele zależałoby od oczekiwań wspólnika co do kwoty, jaką chciałby uzyskać za zbycie lub umorzenie oraz odniesienia tej kwoty do realnych możliwości samej spółki oraz wartości spółki na rynku (obecnie lub po przekształceniu).

W praktyce nie zawsze oczekiwania idą w parze z realnymi kwotami.

Wskaże dodatkowo, iż nieciekawe – z punktu widzenia innych potencjalnych wspólników – brzmienie tak umowy spółki z o.o. jak i statutu spółki akcyjnej może doprowadzić do tego, że nie będzie faktycznie możliwe zbycie udziałów (akcji) na rzecz osób trzecich i w rachubę wchodzić będzie tylko ich zakup przez Pana lub przez spółkę w celu ich umorzenia.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką z o.o.? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »
{* .script("js/zaczekaj.js") *}