Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką cywilną? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wycofanie prywatnych środków ze spólki cywilnej

Krzysztof Bigoszewski • Opublikowane: 2015-05-04

Chciałabym wycofać moje prywatne środki ze spółki cywilnej (dwuosobowej), której jestem wspólnikiem. Chodzi o środki poniesione na działalność. Jakie byłyby ewentualne tego konsekwencje, jeżeli wspólnik nie wyraża zgody na rozliczenie poniesionych kosztów. Spółka posiada wystarczające środki pieniężne do wycofania poniesionych środków przez obu wspólników w pełnej wysokości, ale umowa spółki przewiduje możliwość dokonywania przez każdego ze wspólników transakcji finansowych do kwoty 10 000 zł (a kwota przewidzianych do wycofania środków jest wyższa). Chcę wycofać swoje pieniądze włożone na działalność spółki bez uchwały spółki w tej sprawie, ale wspólnik, któremu nie są potrzebne pieniądze, nie zgadza się w tym momencie na rozliczenie kosztów. Czy można to zrobić bez jego zgody? Jakie konsekwencje prawne mogą z tego wyniknąć?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

W celu udzielenia odpowiedzi na Pani pytanie koniecznym jest przede wszystkim sięgnięcie do przepisów Kodeksu cywilnego regulujących instytucję spółki cywilnej. I tak, zgodnie z przepisem art. 863 K.c.:

„§ 1. Wspólnik nie może rozporządzać udziałem we wspólnym majątku wspólników ani udziałem w poszczególnych składnikach tego majątku.

§ 2. W czasie trwania spółki wspólnik nie może domagać się podziału wspólnego majątku wspólników.

§ 3. W czasie trwania spółki wierzyciel wspólnika nie może żądać zaspokojenia z jego udziału we wspólnym majątku wspólników ani z udziału w poszczególnych składnikach tego majątku”.

Jak ponadto wskazuje się w literaturze przedmiotu [tak m.in. K. Pietrzykowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. T. 2, Wyd. 6, Warszawa 2011], w skład majątku wspólnego wspólników wchodzą własność i inne prawa majątkowe wniesione przez wspólników lub nabyte w czasie trwania spółki, w tym wierzytelności, a także roszczenia o wniesienie wkładów.

Wobec powyższego stwierdzić należy, iż żaden wspólnik nie jest uprawniony żądać wypłaty wniesionego wkładu, póki spółka trwa i póki jest on jej wspólnikiem.

Dodatkowo należy wskazać, że zgodnie z utrwalonym i jednoznacznym stanowiskiem nauki prawa [tak m.in. E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Wyd. 5, Warszawa 2013], przepis art. 863 K.c. ma charakter bezwzględnie wiążący (ius cogens), co w praktyce oznacza, że zwrotu wniesionych wkładów nie można dokonać w czasie trwania spółki między pozostającymi w niej wspólnikami nawet na podstawie zgodne uchwały tych wspólników.

Mając powyższe na uwadze, uznać należy, iż chcąc uzyskać z majątku spółki dodatkowe środki finansowe, forma ich wypłaty musiałaby stanowić np. premię lub jednorazowe zwiększone wynagrodzenie z zysku spółki, przy czym wniesione do spółki wkłady wciąż by w niej pozostały.

Taka wypłata wymaga oczywiście jednomyślnej zgody wszystkich wspólników.

Jeżeli natomiast chodzi o wskazywaną możliwość dysponowania przez wspólników samodzielnie kwotą do 10 000 zł, uznać należy to za uprawnienie w zakresie prowadzenia spraw spółki, co oznacza, że ta kwota nie może być przeznaczana na dowolnie wybrany przez danego wspólnika cel, a powinna pozostawać w ścisłym związku z prowadzoną przez spółkę działalnością.

Uprawnienie, z którego zapewne wynika określona umową możliwość dokonywania transakcji w wyznaczonym przedziale finansowym, znajduje swoje źródło w przepisie art. 865 K.c., zgodnie z którym:

„§ 1. Każdy wspólnik jest uprawniony i zobowiązany do prowadzenia spraw spółki.

§ 2. Każdy wspólnik może bez uprzedniej uchwały wspólników prowadzić sprawy, które nie przekraczają zakresu zwykłych czynności spółki. Jeżeli jednak przed zakończeniem takiej sprawy chociażby jeden z pozostałych wspólników sprzeciwi się jej prowadzeniu, potrzebna jest uchwała wspólników.

§ 3. Każdy wspólnik może bez uprzedniej uchwały wspólników wykonać czynność nagłą, której zaniechanie mogłoby narazić spółkę na niepowetowane straty”.

Zarazem gdyby jeden ze wspólników dokonał samowolnej wypłaty na swoją rzecz jakiejkolwiek kwoty, pozostali wspólnicy uprawnieni byliby do żądania od tego wspólnika jej zwrotu, a w razie odmowy wykonania tego obowiązku mogliby skierować sprawę na drogę sądową, żądając zapłaty nie tylko nominalnie pobranej kwoty, lecz również naliczonych od niej odsetek ustawowych oraz obciążenia pozwanego wspólnika kosztami procesu.

Wymieniony już art. 863 K.c. ustanawia niepodzielność majątku spółki w czasie jej trwania, co oznacza, że nie tylko wspólnicy nie mogą żądać zwrotu wniesionych przez nich wkładów do spółki, lecz co do zasady nie mogą również żądać wydawania im z majątku spółki innych składników majątku, a takim składnikiem jest właśnie wartość poczynionych przez wspólników nakładów na majątek spółki z własnych środków.

Powyższe oznacza jednocześnie, że zastosowanie w zakresie możliwości żądania zwrotu takich nakładów z majątku osobistego na majątek spółki znalazłby przepis art. 875 § 1 K.c., zgodnie z którym od chwili rozwiązania spółki stosuje się odpowiednio do wspólnego majątku wspólników przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów poniższych.

W dalszej zaś kolejności podstawą żądania zwrotu ww. nakładów byłby przepis art. 618 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, który stanowi, że w postępowaniu o zniesienie współwłasności sąd rozstrzyga także spory o prawo żądania zniesienia współwłasności i o prawo własności, jak również wzajemne roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy. Rozstrzygając spór o prawo żądania zniesienia współwłasności lub o prawo własności, sąd może wydać w tym przedmiocie postanowienie wstępne.

Jak natomiast wskazuje się w literaturze przedmiotu [tak m.in. A. Zieliński, K. Flaga-Gieruszyńska, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Wyd. 6, Warszawa 2012], do sporów współwłaścicieli o posiadanie rzeczy wspólnej należą roszczenia z tytułu korzystania z rzeczy, pobranych pożytków i innych przychodów oraz dokonanych nakładów, i to niezależnie od tego, czy miało miejsce współposiadanie, czy wyłącznie posiadanie rzeczy wspólnej i czy zostało ono naruszone.

Za przyjęciem powyższego stanowiska przemawia to, że charakter majątku wspólnego wspólników spółki cywilnej jest niemalże zbieżny z charakterem majątku wspólnego małżeńskiego, gdyż oba te majątki objęte są wspólnością majątkową łączną, tzn. żaden ze współwłaścicieli, póki trwa ta wspólność, nie posiada w tym majątku ułamkowo określonych udziałów.

Sprawa podziału zysku z działalności spółki nie ma w omawianym zakresie w zasadzie znaczenia.

Jeżeli zatem, mimo wyżej wymienionych regulacji, dokonałaby Pani wypłaty na swoją rzecz z majątku spółki wartości poczynionych na ten majątek nakładów z majątku osobistego przed rozwiązaniem spółki i bez przeprowadzania postępowania o zniesienie współwłasności tego majątku, to wspólnik mógłby wystąpić przeciwko Pani z roszczeniem zwrotu tych kwot do majątku spółki z powołaniem się na przepis art. 863 K.c., działając w ramach przysługujących mu uprawnień z art. 865 K.c.

Takie Pani działanie mogłoby również stanowić podstawę postawienia Pani zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 284 § 1 Kodeksu karnego, zgodnie z którym, kto przywłaszcza sobie cudzą rzecz ruchomą lub prawo majątkowe, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3, gdyż wartość poczynionych przez Panią nakładów stała się majątkiem spółki, którym nie może Pani swobodnie dysponować bez wiedzy i zgody pozostałych wspólników.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Podobne materiały

Połączenie dwóch firm w spółkę cywilną

Chcielibyśmy połączyć firmy brata i siostry w spółkę cywilną. Oprócz tego do spółki ma wejść także druga siostra, która nie ma własnej firmy. Firma...

 

Sprzedaż towaru po zamknięciu spółki cywilnej

Mąż był współwłaścicielem dwuosobowej spółki cywilnej. Po jego śmierci musieliśmy zlikwidować spółkę i ją wyrejestrować (tak też zrobiliśmy,...

 

Zmiana składu spółki cywilnej

Chcemy zmienić skład spółki cywilnej. Czy jest to możliwe bez zmiany jej nazwy? Czy jednak trzeba ją zmienić – jeśli tak, w którym momencie? Czy...

 

Zamknięcie spółki cywilnej

Jak powinna przebiegać likwidacja spółki cywilnej po ogłoszeniu upadłości jednego z dwóch wspólników? Zobowiązania spółki cywilnej są wyższe od...

 

Wybór opodatkowania dla spółki cywilnej

Jestem kierownikiem robót w firmie, w której mój kolega, z którym chcę założyć spółkę cywilną, pracował jeszcze dwa miesiące temu...

 

Zbycie majątku trwałego spółki cywilnej

Czy potrzebna jest zgoda wszystkich wspólników spółki cywilnej (uchwała), aby spółka cywilna mogła sprzedać samochód osobowy – środek trwały...

 

Zabezpieczenie domu wspólnika spółki cywilnej

Jestem wspólnikiem w spółce cywilnej (50%) i jednocześnie mam kupioną nieruchomość, której właścicielem jestem w 50% (drugie 50% ma moja...

 

Sprzedaż odzieży przez internet, jaka forma działalności?

Wraz z koleżanką planujemy otworzyć firmę, chciałybyśmy aby była to spółka, ale nie wiemy, na jaką się zdecydować. Wydaje się nam, że najlepszym...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »