Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Sprzedaż spółki za zgodą wspólników

Bogusław Nowakowski • Opublikowane: 2016-01-29 • Aktualizacja: 2021-04-13

Chcę sprzedać swoją (98%) spółkę jawną z nieruchomością (przychodnia z kontraktem NFZ) za zgodą. Jak mam się przygotować?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Sprzedaż spółki za zgodą wspólników

Zasady funkcjonowania spółki jawnej

Z opisu wynika, iż:

  • jest Pani wspólnikiem spółki jawnej,
  • ma Pani w niej 98% „udziałów”,
  • jest w niej jeszcze co najmniej 2 wspólników (używa Pani liczby mnogiej – stąd taki wniosek),
  • Pani zamiarem jest zbycie „swojej spółki jawnej (98%) za zgodą pozostałych wspólników”.

Zacznę może od tego, że spółka jawna jest podmiotem odrębnym od jej wspólników.

To, co wspólnicy w ramach wkładów przenieśli na spółkę, oraz to, co spółka nabyła trakcie działalności, stanowi tylko i wyłącznie majątek spółki. Jak wskazuje art. 28 Kodeksu spółek handlowych, „majątek spółki stanowi wszelkie mienie wniesione jako wkład lub nabyte przez spółkę w czasie jej istnienia”.

Wspólnik w zamian za swój wkład na rzecz spółki nabywa w spółce prawa udziałowe (ogół praw i obowiązków, udział kapitałowy) w tym udział w zysku. Udział w zysku określany jest w umowie spółki i uzależniony bywa od stosunku wartości wkładu danego wspólnika do wartości wkładów pozostałych wspólników. W przypadku braku określenia w umowie spółki udziału w zysku wspólnicy uczestniczą w zysku w częściach równych. W spółce jawnej wielkość wkładu do spółki oraz udział kapitałowy wspólnika jest niezależny do udziału w zyskach. Mogą to być rożne wartości.

Teoretycznie udział kapitałowy wspólnika odpowiadać powinien wartości rzeczywiście wniesionego wkładu (art. 50 § 1 Kodeksu).

Wspólnik nie ma prawa własności do majątku spółki, a zatem nie może swobodnie dysponować składnikami majątku spółki ani jakimkolwiek udziałami w tych składnikach, a tym bardziej sprzedawać.

Nieruchomość, o ile prawo własności do niej zostało przeniesione na spółkę lub została zakupiona w czasie trwania spółki przez nią – stanowi jej własność.

Jeżeli spółka otrzymała tylko prawo użytkowania nieruchomości, to nie jest jej właścicielem. Nieruchomość stanowi własność osoby trzeciej, a spółka tylko korzysta z tej nieruchomości.

Zbycie ogółu praw i obowiązków w spółce jawnej

Jako że wspólnik formalnie nie posiada „udziałów” w spółce jawnej, a jedynie prawa udziałowe (ogół praw i obowiązków), oraz nie jest właścicielem majątku spółki – może zbyć tylko ów ogół praw i obowiązków. Ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej może być przeniesiony na inną osobę tylko wówczas, gdy umowa spółki tak stanowi. Jeżeli umowa spółki nie przewiduje czegoś takiego – w pierwszej kolejności należałoby wprowadzić taki zapis do umowy oraz zgłosić tę zmianę do KRS.

Gdy umowa spółki zawiera zapis o możliwości zbycia przez wspólnika swych praw i obowiązków, wtedy ogół praw i obowiązków danego wspólnika spółki osobowej może być przeniesiony na inną osobę, ale po uzyskaniu pisemnej zgody wszystkich pozostałych wspólników. Umowa spółki może zawierać w tym zakresie inne postanowienia i wtedy one maja pierwszeństwo w zastosowaniu.

Jak wskazałem na wstępie, uznałem, że spółka ma co najmniej 3 wspólników. Prawdopodobnie chce Pani zbyć swoje prawa i obowiązki w spółce na rzecz osoby trzeciej, która stanie się wspólnikiem zamiast Pani.

Jak przygotować się do zbycia praw i obowiązków danego wspólnika spółki osobowej?

Przygotowanie do zbycia przez Panią ogółu praw i obowiązków powinno obejmować:

  • sprawdzenie, czy umowa spółki dopuszcza takowe zbycie (od pkt 2),
  • jeżeli tak – można podejmować następne działania,
  • jeżeli nie- trzeba zmienić umowę spółki oraz zgłosić te zmianę do KRS – po wpisie zmiany można podejmować następne działania (od pkt 2),
  • ustalenie daty zbycia ogółu praw i obowiązków,
  • ustalenie dla własnych celów, jaka wartość zbywcza ma obecny majątek spółki na ustalenie daty zbycia – dla celów negocjowania ceny zbycia,
  • analizę zbycia pod kątem podatku dochodowego od osób fizycznych, w tym ustalenie wartości wkładu do spółki wniesionego przez Panią,
  • przygotowanie pisma do wspólników z informacja o zamiarze zbycia swych praw obowiązków na rzecz osoby trzeciej, z wnioskiem o wyrażenie zgody na to zbycie,
  • przygotowanie pisemnej zgody wspólników na zbycie przez Panią posiadanych przez siebie praw i obowiązków w spółce,
  • sprawdzenie, czy nie wnosiła Pani do spółki rzeczy tylko do używania – jeżeli jeszcze istnieją, wtedy należałoby zdecydować co z nimi (mają być dalej Pani własnością,  spółka będzie je używała, czy sprzeda je Pani osobie trzeciej),
  • ustalenie, czy nie ciążą na Pani jako wspólniku zobowiązania z tytułu uczestnictwa w spółce,
  • poinformowanie nowego wspólnika o tym, że wskutek przeniesienia na niego ogółu praw i obowiązków wspólnika za Pani zobowiązania jako byłego wspólnika związane z uczestnictwem w spółce osobowej i zobowiązania tej spółki osobowej odpowiada solidarnie Pani oraz wspólnik przystępujący do spółki (do czasu ich wygaśnięcia),
  • w razie istnienia Pani zobowiązań z tytułu uczestnictwa w spółce – ewentualnie zaproponowanie nabywcy ich przejęcia, spłaty z rozliczeniem w cenie lub w inny sposób,
  • przygotowanie projektu umowy zbycia praw i obowiązków.

Zmiana składu osobowego spółki jawnej

Kontrakt z NFZ nie ulegnie zmianie, albowiem ma go spółka jawna, a nie poszczególni wspólnicy. Spółka nadal będzie podatnikiem VAT, płatnikiem składek na ZUS za pracowników, będzie miała ten sam REGON. Zmianie ulegnie tylko skład osobowy spółki, a w związku z tym wspólnicy uprawnieni do działania w jej imieniu oraz jej reprezentowania.

Wyrażenie zgody wymaga aprobaty wszystkich wspólników wyrażonej na piśmie. Jest to wymóg formy dla celów dowodowych (art. 74 Kodeksu cywilnego). Dyspozytywny charakter art. 10 § 2 Kodeksu spółek handlowych sprawia, że wspólnicy mogą zarówno złagodzić, jak i zaostrzyć wymóg formy (np. umowa spółki może przewidywać wymóg formy aktu notarialnego lub notarialnego poświadczenia podpisu).

Przeniesienie praw i obowiązków w spółce a zgoda wspólników 

Przeniesienie ogółu praw i obowiązków nie wymaga formy aktu notarialnego nawet wówczas, jeśli spółka posiada nieruchomość lub użytkowanie wieczyste. Wspólnikowi nie służy bowiem udział rzeczowy w poszczególnych składnikach majątku spółki.

Uzależnienie skuteczności rozporządzenia od zgody pozostałych wspólników czyni zbędnym uzyskanie odrębnej zgody od spółki.

W przypadku braku odmiennych postanowień umowy zgoda wywołuje skutki prawne z chwilą wyrażenia aprobaty przez ostatniego z pozostałych wspólników uprawnionych do wyrażenia zgody na rozporządzenie „udziałem kapitałowym”.

Na nabywcę przechodzą wszystkie przepuszczalne prawa i obowiązki wynikające z umowy spółki. Dotyczy to zarówno obowiązków wewnątrzspółkowych, jak i zobowiązań występującego wspólnika wobec osób trzecich z tytułu uczestnictwa w spółce.

Na nabywcę nie przechodzą natomiast prawa i obowiązki zbywcy „udziału” wynikające ze stosunków prawnych, w którym ustępujący wspólnik występuje jako osoba trzecia (np. jako sprzedawca). Obowiązki lub uprawnienia ściśle związane z osobą wspólnika–zbywcy nie mogą być przedmiotem rozporządzenia.

Może Pani zawrzeć jednocześnie dodatkowe porozumienie ze wspólnikiem wstępującym i zastrzec w ramach tego porozumienia, że dokona on spłaty określonych zobowiązań Pani jako wspólnika z tytułu jego uczestnictwa w spółce. Zapłata dokonana przez nabywca może być zaliczona na poczet rozliczenia z tytułu ceny zbycia

Tyle jeżeli chodzi o przygotowania do zbycia.

Jeżeli nabywcami mieliby być pozostali wspólnicy, proszę rozważyć dokuczliwość wyjścia ze spółki, a nie zbycie ogółu praw i obowiązków. W spółce pozostałoby nadal dwóch wspólników i mogłaby ona nadal działać na dotychczasowych zasadach.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼


Indywidualne porady prawne

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

eporady24.pl

spadek.info

odpowiedziprawne.pl

prawo-budowlane.info

prawo-cywilne.info

poradapodatkowa.pl

sluzebnosc.info

Szukamy prawnika »