Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką z o.o.? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Spółka z jednym udziałowcem - członkiem zarządu

Katarzyna Siwiec • Opublikowane: 2015-05-22

Prowadzę spółkę z o.o., będąc jednocześnie jedynym udziałowcem i jedynym członkiem zarządu. Podobno dla ZUS nie mogę być jej pracownikiem. Czy to prawda? Spółka zatrudnia też moją żonę na umowę o pracę. Czy to wiąże się z jakimiś problemami w świetle prawa lub przepisów ZUS? Czy w przyszłości może mieć problemy ze świadczeniami z ZUS?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Na początek wyjaśnię, iż wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością uważa się za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą. Tym samym z tego już tylko tytułu jest podstawa do podlegania ubezpieczeniom społecznym.

Teoretycznie w przepisach prawa nie ma wprost zakazu zatrudnia jedynego wspólnika spółki z o.o. na podstawie umowy o pracę, ale temat jest bardzo kontrowersyjny i rzeczywiście ZUS kwestionuje tego rodzaju umowy o pracę, gdyż nie ma spełnionej cechy podstawowej w przypadku stosunku pracy, a mianowicie stosunku podporządkowania.

W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2010 r., wydanego w sprawie o sygn. akt II UK 357/09, możemy przeczytać, że stosunek pracy wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością będącego prezesem jej jednoosobowego zarządu wygasa z chwilą nabycia przez niego wszystkich udziałów w tej spółce. W uzasadnieniu wyroku Sąd ten wyjaśnił, iż „judykatura Sądu Najwyższego wykluczyła możliwość, aby jedyny wspólnik spółki z o.o. wykonywał zatrudnienie na stanowisku prezesa jej jednoosobowego zarządu w charakterze pracownika, gdyż stanowiłoby to wyraz niemożliwego pojęciowo podporządkowania »samemu sobie«, jednocześnie uznając, że jest to szczególna forma prowadzenia działalności gospodarczej na »własny« rachunek, nawet gdy jest on przez konstrukcję (fikcję) osoby prawnej oddzielony od osobistego majątku jedynego wspólnika (por. między innymi wyroki z dnia 15 lipca 1998 r., II UKN 131/98, OSNAPiUS 1999 nr 14, poz. 465; z dnia 16 grudnia 1998 r., II UKN 394/98, OSNAPiUS 2000 nr 4, poz.159, z glosą Z. Hajna, OSP 2000 nr 12, poz. 177; z dnia 23 marca 1999 r., II UKN 536/98, OSNAPiUS 2000 nr 10, poz. 403; z dnia 14 marca 2001 r., II UKN 268/00, LEX nr 551026, w którym stwierdzono, że w stosunku prawnym pomiędzy jednoosobową spółką z ograniczoną odpowiedzialnością a prezesem jej jednoosobowego zarządu będącym wspólnikiem wykluczone jest występowanie tej typologicznej cechy stosunku pracy jaką jest podporządkowanie; jedyny wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może świadczyć pracę na rzecz tejże spółki, jako prezes jednoosobowego jej zarządu, tylko poza stosunkiem pracy, a zatem na innej niż umowa o pracę podstawie)”.

Natomiast przyjmuje się, że nie ma przeszkód, aby jedyny wspólnik zatrudnił się w spółce na innym stanowisku poza zarządem (taki wniosek wynika z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 2000 r., wydanego w sprawie sygn. akt II UKN 546/99). Sąd Najwyższy podkreślił jednak, że wówczas ów stosunek pracy nie może dotyczyć fazy właścicielskiej, więc trudno sobie wyobrazić, aby wspólnik będący prezesem nie zarządzał spółką, niebędący prezesem – owszem tak.

Generalnie, choć na gruncie przepisów Kodeksu spółek handlowych zawarcie umowy o pracę jednoosobowej spółki z o.o. z prezesem jednoosobowego zarządu jest możliwe, to niestety należy się kwestionowania takiej umowy o pracę na gruncie prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, chyba że zrezygnuje Pan z pełnienia funkcji prezesa, ale to – jak zakładam – nie wchodzi w grę.

Natomiast podlega Pan jako jedyny wspólnik ubezpieczeniom społecznym z samego tego tylko tytułu.

W przypadku Pana żony nie ma oczywiście żadnych przeciwskazań, aby spółka z o.o., w której jest Pan udziałowcem, zatrudniła Pana żonę, żadnych formalnych przeszkód prawnych nie ma. Jednakże w praktyce bywa tak, że jeśli osoba taka występuje np. o zasiłek chorobowy, ZUS kwestionuje ważność umowy o pracę na podstawie art. 300 Kodeksu pracy w związku z art. 58 Kodeksu cywilnego, powołując się na zawarcie umowy w celu wyłudzenia świadczeń z ZUS. Dotyczy to jednak najczęściej sytuacji, w których ktoś ma wysokie wynagrodzenie, pracuje krótko i następnie np. zachodzi w ciążę. Natomiast gdy stosunek pracy trwa długo, ZUS nie kwestionuje raczej nigdy ważności umowy o pracę.

Oczywiście nie twierdzę, że tak się stanie w tym przypadku, ale ponieważ pytał Pan o ewentualne przeszkody, to wspominam Panu o tym, bo tak się czasem zdarza. Proszę tylko pilnować, aby wynagrodzenie wpływało żonie na konto, aby podpisywała listy płac, pozostawiała ślady świadczenia pracy typu e-maile do klientów, pisemną korespondencję itd.

Moim zdaniem nie będzie można Pana żony uznać za osobę współpracującą (wyjaśnię tylko, że zgodnie z art. 8 ust 11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych za osobę współpracującą z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz zleceniobiorcami,  o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 i 5, uważa się małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione, rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu tej działalności lub wykonywaniu umowy agencyjnej lub umowy zlecenia; nie dotyczy to osób, z którymi została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego – osobę taką traktuje się jak osobę prowadzącą działalność gospodarczą a więc są wyższe składki ZUS), a stricte za pracownika, bo pracodawcą nie jest Pan, a odrębny podmiot prawa, którym jest spółka z o.o.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką z o.o.? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Kapitał początkowy a podział zysku ze spółki z o.o.

Zakładamy z żoną spółkę z o.o., pieniądze na jej rozkręcenie (kapitał początkowy) otrzymaliśmy w formie darowizny od rodziców. Jaką...

Problemy finansowe spółki z o.o. – dopłaty na pokrycie zobowiązań

Moje pytanie dotyczy dopłat na pokrycie zobowiązań i opłacenie wniosku o upadłość spółki z o.o. Spółka ma problemy finansowe. Członkowie...

Spisanie umowy a rozliczenie się na innych warunkach

12 lat temu założyłam spółkę z o.o. z dwoma wspólnikami. Jeden ze wspólników wniósł aportem wierzytelność za czynsz wynajmowanego lokalu,...

Nabycie odziedziczonych udziałów w spółce z o.o.

Zmarł mój wspólnik i członek zarządu spółki z o.o., który posiadał 60% udziałów, ja mam 40% i też jestem w zarządzie. Spadek...

Rachunek bankowy spółki cywilnej przekształcanej w spółkę z o.o.

Spółka cywilna została przekształcona w spółkę z o.o. Wspólnicy spółki z o.o. dokonali wypłat na swoje prywatne konta z konta...

Zmiana zarządu spółki a pełnomocnictwo

Pracuję w spółce z o.o. i posiadam pełnomocnictwa do załatwienia pewnych spraw np. w US czy ZUS, w kontaktach z bankami. Spółka...

Bezpłatne przejęcie spółki z o.o.

Od 4 lat istnieje spółka, której 99% udziałów posiada mój znajomy Francuz. Jest on również jej prezesem zarządu. 1% udziałów posiada jego wspólnik...

Kiedy działalność konkurencyjna członka zarządu spółki z o.o. jest zgodna z prawem?

W spółce z o.o. o profilu produkcyjno-handlowym posiadam 78% udziałów i pełnię funkcję prezesa zarządu. Pozostali wspólnicy posiadają...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »