Kategoria: Działalność gospodarcza

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem z działalnością gospodarczą? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Składki ZUS a działalność, która nie była prowadzona

Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 2015-09-09

Przedsiębiorca był i jest nadal zatrudniony na etacie i pracodawca odprowadza za niego składki do ZUS. Jednak równocześnie z pracą na etacie miał zarejestrowaną działalność gospodarczą, ale o deklaracjach zapomniał. Faktycznie działalność nie była prowadzona. Jakie jest wyjście z sytuacji, gdy od 6 lat nie były płacone składki na ubezpieczenie? Przez te lata ZUS się nie upomniał o żadne składki, jednak od tygodnia działalność jest formalnie zamknięta i stad pytanie: czy ZUS teraz zażąda składek, czy nie? Może przedsiębiorca sam się powinien zgłosić do ZUS?

Izabela Nowacka-Marzeion

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedzi na moje pytania wyczerpujące, pełen profesjonalizm. Jestem bardzo zadowolona. Polecam, prawnik godny zaufania.
Barbara, Nauczyciel
Dziękuję za udzielone porady. Za każdym razem odpowiedź na pytania bardzo szybka i rzeczowa, poparta artykułami kodeksów. Pani Marta Handzlik- Rosuł rozwiała moje wszelkie obawy. Polecam korzystanie z serwisu. Za niespełna 100 zł dowiedziałam się o przysługujących mi prawach, co zdecydowanie uspokoiło mnie. Mam również świadomość ,iż mogę w dalszym ciągu zadać pytanie dodatkowe w mojej sprawie, jeśli pojawi się ku temu potrzeba. Z pewnością w przyszłości jeszcze skorzystam z pomocy prawnej serwisu, jeśli zajdzie taka potrzeba.
Anna
Dziękuję za poradę . Udzielono mi profesjonalnej odpowiedzi i ukierunkowało co do dalszego postępowania , jeżeli zajdzie potrzeba to skorzystam ponownie z usług prawnika tego biura . 
Janusz, 53 lata
Korzystałam już z "ePorady24" wcześniej, byłam bardzo zadowolona z rzetelnej, wnikliwej odpowiedzi na nurtujące mnie pytanie. Dodatkowym atutem jest możliwość zadawania dodatkowych pytań dotyczących pytania głównego.
Danuta, technik ekonomista
Bardzo dokładnie omówione przedstawione zagadnienie, nie zostało pominięte żadne moje pytanie, argumentacja poparta przepisami prawnymi. Jedynie wydaje mi się, że cena była dosyć wysoka (300zł), ale może to wynikało z faktu, że na tle przedstawionego problemu miałam kilka pytań. Na początku się wahałam gdy dowiedziałam się ile będzie mnie kosztować porada, ale po jej przeczytaniu jakoś ją przełknęłam, gdyż odpowiedź była bardzo wyczerpująca i konkretna.
Katarzyna

Jeśli osoba prowadząca działalność gospodarczą przed rozpoczęciem tej działalności była zgłoszona z innego tytułu do ubezpieczeń społecznych, wyliczonych enumeratywne w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz. U. 2007 r. Nr 11 poz. 74; dalej jako – s.u.s.), to z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej podlega dobrowolnie objęciu ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, jedynie na swój wniosek. Z praktycznego punktu widzenia oznacza to zwolnienie osoby prowadzącej pozarolniczą działalność z obowiązku podlegania i opłacania składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, oraz dobrowolnie na ubezpieczenie wypadkowe, w sytuacji, gdy osoba prowadząca pozarolniczą działalność podlega ubezpieczeniom społecznym z innych tytułów, np. z tytułu umowy o pracę, umowy o pracę nakładczą, wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, zlecenia, o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, wykonywania przez członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną pracy na rzecz spółdzielni na innej podstawie prawnej niż stosunek pracy lub wytwarzania produktów rolnych w prowadzonym przez siebie gospodarstwie.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Osoba prowadząca pozarolniczą działalność podlega natomiast obowiązkowym ubezpieczeniom z tego tytułu, który powstał przed rozpoczęciem prowadzenia tej działalności, jeżeli wynikał on z wykonywania pracy nakładczej, pracy na podstawie umowy agencyjnej lub umowy-zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, bądź też prowadził inny rodzaj pozarolniczej działalności, wykonywał mandat posła lub senatora lub jest duchownym (art. 9 ust. 2 s.u.s.). W takim przypadku składki opłacane są z tytułów wskazanych powyżej, chyba że ubezpieczony zawnioskuje do ZUS o zmianę tytułu do ubezpieczenia.

Jeśli działalność nie była faktycznie prowadzona, należy wnioskować o wykreślenie działalności z data wsteczną – od dnia jej podjęcia.

Udokumentowana i usprawiedliwiona przerwa w faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej, uzasadniająca zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe ubezpieczonych z innych tytułów, uzasadniałaby, uwzględniając treść art. 2a ustawy, zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązku opłacania składek za okresy tych przerw.

Tak więc, w konkluzji należy stwierdzić, że wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu powoduje zawsze – na stałe lub okresowo – ustanie obowiązku ubezpieczenia.

Według ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej („działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy jest działalność wytwórcza, budowlana, handlowa i usługowa, prowadzona w celach zarobkowych i na własny rachunek podmiotu prowadzącego taką działalność”), jak i ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej („działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły”) – wynika, że dla przyjęcia prowadzenia działalności gospodarczej nie wystarcza stwierdzenie faktu istnienia wpisu w ewidencji działalności gospodarczej.

Niedokonywanie jakichkolwiek czynności w ramach działalności gospodarczej dowodzi jej nieprowadzenia, a co za tym idzie – brak obowiązku podlegania ubezpieczeniu społecznemu w ZUS, gdyż podleganie ubezpieczeniu związane jest z prowadzeniem działalności gospodarczej, a nie z wpisem w ewidencji. Pogląd taki znajduje uzasadnienie w wyroku Sądu Najwyższego – Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 11 stycznia 2005 r. I UK 105/2004, w którym stwierdzono, że zgłoszenie faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej (mimo niewykreślenia wpisu z ewidencji) może prowadzić do ustania obowiązku ubezpieczenia w przypadku rzeczywistego zaistnienia przerwy w prowadzeniu tej działalności. Przyjąć więc należy, że możliwe jest przerywanie prowadzenia zaewidencjonowanej działalności gospodarczej.

Takie stanowisko potwierdza wyrok Sądu Najwyższego – Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 11 stycznia 2005 r. I UK 105/2004 OSNP 2005/13 poz. 198: „Wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerw w jej prowadzeniu powoduje – na stałe lub okresowo – ustanie obowiązku ubezpieczenia. Zgłoszenie faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej tylko w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych może prowadzić do ustania obowiązku ubezpieczenia w przypadku rzeczywistego zaistnienia przerwy w prowadzeniu tej działalności”.

A także wyrok Sądu Najwyższego – Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z roku 2005 I UK 285/2004 „Gazeta Prawna” 2005/119 str. 21: „Może nie być obowiązku płacenia składek do ZUS w przypadku ustalenia, że osoba prowadząca działalność gospodarczą zgłasza przerwy w działalności, które powodują rzeczywiste wyłączenie okresów podlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego”.

W ostateczności – jeśli ZUS naliczy składki – można wnioskować o rozłożenie ich na raty – raczej nie umorzy ich, ale może rozłożyć na raty.

Zgodnie z art. 29 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych:

„1. Ze względów gospodarczych lub innych przyczyn zasługujących na uwzględnienie Zakład może na wniosek dłużnika odroczyć termin płatności należności z tytułu składek oraz rozłożyć należność na raty, uwzględniając możliwości płatnicze dłużnika oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Odroczenie terminu płatności może dotyczyć jedynie należności finansowanej przez płatnika składek.

1a. Odroczenie terminu płatności należności z tytułu składek oraz rozłożenie należności na raty następuje w formie umowy.

2. Od składek, które rozłożono na raty, nie nalicza się odsetek za zwłokę począwszy od następnego dnia po dniu wpływu wniosku o udzielenie tych ulg.

3. Jeżeli dłużnik nie spłaci w terminie ustalonych przez Zakład rat, pozostała kwota staje się natychmiast wymagalna wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na zasadach określonych w ustawie – Ordynacja podatkowa.

4. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, Zakład ustala opłatę prolongacyjną na zasadach i w wysokości przewidzianej w ustawie – Ordynacja podatkowa dla podatków stanowiących dochód budżetu państwa.”

Przepis art. 24 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przewiduje fakultatywność nałożenia opłaty dodatkowej, której celem jest zlikwidowanie zaległości w opłacie składek. Przepis ten nie wymienia okoliczności, którymi winien się kierować organ ubezpieczenia społecznego podejmując decyzję o wymierzeniu opłaty i jej wysokości, i jest oparty na konstrukcji uznania administracyjnego. Wysokość opłaty dodatkowej nie powinna być jednak obciążeniem na tyle dużym, by podważyła możliwość dalszego prowadzenia działalności stanowiącej podstawę do objęcia ubezpieczeniem społecznym, a jedynie poprzez dolegliwość finansową skłaniała płatnika do uregulowania zaległości w opłacaniu składek i powstrzymywała przed dopuszczeniem do takiej sytuacji w przyszłości. 2. Z uwagi na istnienie art. 29 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych brak środków finansowych na koncie firmy nie może stanowić podstawy do odstąpienia od opłaty dodatkowej w świetle art. 24 ust. 1 tejże ustawy.

Nie ma jednoznacznej odpowiedzi, co lepsze – czy się zgłaszać, czy nie do ZUS. Nie zgłaszając się ryzykuje się odsetki. Zgłaszając – przerwanie terminu przedawnienia. Jednak każda zmiana w CEIDG trafia automatycznie do ZUS, więc zapewne ZUS się odezwie niebawem.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem z działalnością gospodarczą? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »
{* .script("js/zaczekaj.js") *}