Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką jawną? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Równy podział swojego udziału w spółce jawnej

Katarzyna Siwiec • Opublikowane: 2015-10-30

Córka, syn i ja (ojciec) jesteśmy wspólnikami w spółce jawnej. Jak mogę przekazać moje udziały córce i synowi w równych częściach?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Wyjaśnię na początek, iż w spółkach osobowych, a taką jest spółka jawna, nie ma udziałów. Udziały występują w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością i te rzeczywiście można zbyć, w przypadku spółki jawnej nie ma niestety takiej możliwości.

W obowiązującym systemie prawnym przeniesienie w spółkach osobowych może dotyczyć tzw. ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki i jest to możliwe pod pewnymi warunkami. Mianowicie szczegółowo tę problematykę tę reguluje art. 10 ustawy Kodeks spółek handlowych, który z uwagi na jego istotność w całości Panu poniżej przytoczę:

„Art. 10. § 1. Ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej może być przeniesiony na inną osobę tylko wówczas, gdy umowa spółki tak stanowi.

§ 2. Ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej może być przeniesiony na inną osobę tylko po uzyskaniu pisemnej zgody wszystkich pozostałych wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej.

§ 3. W przypadku przeniesienia ogółu praw i obowiązków wspólnika na inną osobę, za zobowiązania występującego wspólnika związane z uczestnictwem w spółce osobowej i zobowiązania tej spółki osobowej odpowiadają solidarnie występujący wspólnik oraz wspólnik przystępujący do spółki”.

Na ogół praw i obowiązków wspólnika składają się wszystkie przysługujące mu prawa – do prowadzenia spraw, reprezentacji, udziału w zyskach, jak również obowiązki (prowadzenie spraw, udział w stratach, powstrzymanie się od działalności konkurencyjnej itd.).

Przepis ten dotyczy wszystkich czynności prawnych, a więc umów sprzedaży, darowizny, zmiany itd. Nie można w żadnym razie przenieść części tych praw w drodze jakiejkolwiek czynności prawnej, a jedynie wszystkie razem.

Tym samym na początek musi Pan zatem sprawdzić, czy w umowie spółki w ogóle jest zapis o dopuszczalności przeniesienia ogółu praw i obowiązków, jeśli jest, to można to uczynić, ale za zgodą wszystkich pozostałych wspólników, chyba że umowa spółki wprowadza inne rozwiązania i tylko w odniesieniu do jednej osoby, czyli albo córki, albo syna, gdyż obowiązuje w tym zakresie zasada nierozszczepialności praw udziałowych.

Aby nie być gołosłowną, przywołam Panu brzmienie tezy postanowienia sądu okręgowego w Bydgoszczy z dnia 13 maja 2009 roku, wydanego w sprawie VIII Ga 23/09, w której sąd ten stwierdził, że „zbycie procentowe »udziałów„ w spółce osobowej (części tego udziału) godzi w integralność udziału jako konglomeratu uprawnień o charakterze majątkowo-korporacyjnym i jest niedopuszczalne”.

W uzasadnieniu wyraźnie podkreślił natomiast, że „nie jest możliwe zbycie pojedynczych praw. Oznacza to w szczególności zakaz zbywania udziałów kapitałowych (art. 50 k.s.h.). Nie obowiązuje zasada, że skoro można więcej, to można mniej, gdyż w spółkach osobowych (poza akcjonariuszami w spółce komandytowo-akcyjnej) nie jest dopuszczalny obrót prawami ze względu na ich związek z osobą wspólnika.

Niektórzy komentatorzy starają się jakoś uzasadniać zbywalność części udziałów pod warunkiem, że umowa określa ułamek lub procent zbywanego udziału, ale w mojej ocenie nie ma to żadnego oparcia w przepisach prawa.

Można zatem spróbować obejść ten zakaz, aczkolwiek nie będzie to już czynność przeniesienia udziałów na one osoby. Przykładowo można zmienić umowę spółki w takie sposób, że Pan zostanie wspólnikiem z 2% udziałem w zyskach i stratach (bo w zasadzie do tego sprowadzać by się chyba miało zbycie udziałów po połowie), a 98% udziałów będzie należało do dzieci po połowie, czyli po 49%.

Innym sposobem mogłoby być wystąpienie Pana ze spółki i w spółce pozostałyby tylko Pana dzieci. Jak stanowi art. 61 Kodeksu, „jeżeli spółkę zawarto na czas nieoznaczony, wspólnik może wypowiedzieć umowę spółki na sześć miesięcy przed końcem roku obrotowego. Wypowiedzenia tego dokonuje się w formie pisemnego oświadczenia, które należy złożyć pozostałym wspólnikom albo wspólnikowi uprawnionemu do reprezentowania spółki”.

Ale to wiązałoby się przynajmniej teoretycznie z wypłatą Panu wartości udziału kapitałowego według reguł z art. 65 – według wartości zbywczej majątku spółki na ostatni dzień roku kalendarzowego, w którym dokonano wypowiedzenia. Oczywiście nie musiałby się Pan tej wypłaty domagać.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką jawną? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Rozwiązanie spółki jawnej

Jak najłatwiej rozwiązać spółkę jawną ? Poza mną jest jeszcze jeden wspólnik. Chcemy zakończyć działalność. Firma ma zobowiązania...

Podatek VAT od przekazania udziałów spółki jawnej

Mamy rodzinną spółkę jawną z 3 wspólnikami. Jeden z nich występuje ze spółki, przekazując swój udział po połowie dzieciom w drodze...

Działalność konkurencyjna wspólnika spółki jawnej

Spółka jawna prowadzi działalność produkcyjną. Jeden ze wspólników spółki kilka lat temu założył własną działalność jednoosobową...

Gdy wspólnik spółki jawnej działa na jej szkodę

Spółka jawna ma trzech wspólników. Jeden z nich działa ewidentnie na szkodę spółki. Ja, jako jeden z tej trójki, chciałbym złożyć wniosek...

Doręczenie wypowiedzenia wspólnikom, którzy są dłużnikami

Wierzyciel doręczył skutecznie dwóm wspólnikom spółki jawnej (którzy są jedynymi wspólnikami tej spółki) będącym jego dłużnikami oświadczenia...

Zabezpieczenie odpowiedzialności wspólników

Czy przy sprzedaży–przejęciu spółki jawnej można skutecznie zabezpieczyć odpowiedzialność wspólników zbywających za zobowiązania spółki? Np....

Warunki wystąpienia ze spółki

Jestem wspólnikiem spółki jawnej. Otrzymałam darowiznę praw i obowiązków wspólnika od mojej mamy. Zmian KRS dokonał dopiero tydzień temu. Aktualnie...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »
{* .script("js/zaczekaj.js") *}