Kategoria: Działalność gospodarcza

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem z działalnością gospodarczą? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przeprowadzka z Ukrainy do Polski, jak rozpocząć działalność artystyczną?

Piotr Brożyński • Opublikowane: 2018-10-10

Przeprowadzam się z Ukrainy do Polski na podstawie zezwolenia wojewody na pobyt stały (po Karcie Polaka), osiedlenie się na terytorium RP i dostęp do rynku pracy. Jestem artystą plastykiem, członkiem Związku Polskich Artystów Malarzy i Grafików. Mam zamiar rozpocząć działalność osobistą artystyczną, ale nie wiem, jak ją zarejestrować. Jak wygląda kwestia obowiązku podatkowego i składek ZUS w przypadku takiego rodzaju działalności? Drugie pytanie dotyczy mojego małżonka, który przeprowadza się razem ze mną (pojednanie rodziny) i ma kartę czasowego pobytu. Małżonek jest projektantem grafiki komputerowej i pracuje zdalnie na zlecenia z całego świata. Jak w jego przypadku zarejestrować działalność? Czy osoba fizyczna samozatrudniona w Polsce może wykonywać zlecenia z innych krajów?

Piotr Brożyński

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedzi na moje pytania wyczerpujące, pełen profesjonalizm. Jestem bardzo zadowolona. Polecam, prawnik godny zaufania.
Barbara, Nauczyciel
Dziękuję za udzielone porady. Za każdym razem odpowiedź na pytania bardzo szybka i rzeczowa, poparta artykułami kodeksów. Pani Marta Handzlik- Rosuł rozwiała moje wszelkie obawy. Polecam korzystanie z serwisu. Za niespełna 100 zł dowiedziałam się o przysługujących mi prawach, co zdecydowanie uspokoiło mnie. Mam również świadomość ,iż mogę w dalszym ciągu zadać pytanie dodatkowe w mojej sprawie, jeśli pojawi się ku temu potrzeba. Z pewnością w przyszłości jeszcze skorzystam z pomocy prawnej serwisu, jeśli zajdzie taka potrzeba.
Anna
Dziękuję za poradę . Udzielono mi profesjonalnej odpowiedzi i ukierunkowało co do dalszego postępowania , jeżeli zajdzie potrzeba to skorzystam ponownie z usług prawnika tego biura . 
Janusz, 53 lata
Korzystałam już z "ePorady24" wcześniej, byłam bardzo zadowolona z rzetelnej, wnikliwej odpowiedzi na nurtujące mnie pytanie. Dodatkowym atutem jest możliwość zadawania dodatkowych pytań dotyczących pytania głównego.
Danuta, technik ekonomista
Bardzo dokładnie omówione przedstawione zagadnienie, nie zostało pominięte żadne moje pytanie, argumentacja poparta przepisami prawnymi. Jedynie wydaje mi się, że cena była dosyć wysoka (300zł), ale może to wynikało z faktu, że na tle przedstawionego problemu miałam kilka pytań. Na początku się wahałam gdy dowiedziałam się ile będzie mnie kosztować porada, ale po jej przeczytaniu jakoś ją przełknęłam, gdyż odpowiedź była bardzo wyczerpująca i konkretna.
Katarzyna

Podatek dochodowy

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Jak rozumiem, będzie Pani w ramach swojej działalności zawodowej wykonywać dzieła takie jak np. grafiki i później przenosić prawa majątkowe autorskie do tych dzieł na nabywców. Odpowiedź na pytanie o formę opodatkowania jest w tym wypadku złożona.

Jeśli będzie Pani wykonywać dzieło bez konkretnego zlecenia i później je zbywać zainteresowanym osobą, to w takim wypadku mamy do czynienia z działalnością wykonywaną osobiście, o której mowa w art. 13 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: updof), który wskazuje, iż za takie przychody należy rozumieć:

„Przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej, trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w konkursach z dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, jak również przychody z uprawiania sportu, stypendia sportowe przyznawane na podstawie odrębnych przepisów oraz przychody sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych.”

Jeśli jednak wykonywane dzieło zostałoby stworzone na zlecenie dla przedsiębiorcy, to mamy do czynienia z działalnością wykonywaną osobiście ale ze źródła przychodu określonego w art. 13 pkt 8 updof, tj.:

„Przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:

a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,

b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora – jeżeli podatnik wykonuje te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością

– z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów, o których mowa w pkt 9.”

Inna sytuacja ma miejsce w przypadku wykonywania zlecenia lub dzieła na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Tutaj dochodem są „inne źródła”, a wykonawca sam rozlicza podatek (dopiero w rozliczeniu rocznym), nie jak to ma miejsce w przypadku zlecenia lub dzieła wykonywanego wobec przedsiębiorcy, który jest jednocześnie płatnikiem podatku.

W obydwu przypadkach obowiązuje opodatkowanie według skali podatkowej (art. 27 ust. 1 updof), tj.:

Podstawa obliczenia podatku w złotych Podatek wynosi
ponad

do

 
  85 528

18 % minus kwota zmniejszająca podatek

85 528  

15 395 zł 04 gr + 32 % nadwyżki ponad 85 528 zł minus kowta zmniejszająca podatek 

W obydwu przypadkach obowiązują zryczałtowane koszty uzyskania przychodu, tj.

a) podstawowe – 20%
Zgodnie z art. 22 ust. 9 pkt 4 updof w wysokości 20% uzyskanego przychodu, z tym że koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe.

b) podwyższone – 50%
Zgodnie z art. 22 ust. 9 pkt 3 updof z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami – w wysokości 50% uzyskanego przychodu, z zastrzeżeniem ust. 9a i 9b, z tym że koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe.

Zgodnie z wskazanymi ustępami:

„9a. W roku podatkowym łączne koszty uzyskania przychodów, o których mowa w ust. 9 pkt 1-3, nie mogą przekroczyć kwoty stanowiącej górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1 updof.

9b. Przepis ust. 9 pkt 3 stosuje się do przychodów uzyskiwanych z tytułu działalności:

1) twórczej w zakresie architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu, urbanistyki, literatury pięknej, sztuk plastycznych, muzyki, fotografiki, twórczości audiowizualnej, programów komputerowych, choreografii, lutnictwa artystycznego, sztuki ludowej oraz dziennikarstwa;

2) badawczo-rozwojowej oraz naukowo-dydaktycznej;

3) artystycznej w dziedzinie sztuki aktorskiej i estradowej, reżyserii teatralnej i estradowej, sztuki tanecznej i cyrkowej oraz w dziedzinie dyrygentury, wokalistyki, instrumentalistyki, kostiumografii, scenografii;

4) w dziedzinie produkcji audiowizualnej reżyserów, scenarzystów, operatorów obrazu i dźwięku, montażystów, kaskaderów;

5) publicystycznej.”

Aby zastosować podwyższone koszty uzyskania przychodu, koniecznym jest jednak, aby po pierwsze, doszło do stworzenia utworu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, po drugie – musi dojść do zawarcia pisemnej umowy, w której twórca przeniesie na nabywcę autorskie prawa majątkowe lub też rozporządzi nimi.

Należy mieć jednak na uwadze, iż wykonywanie umowy-zlecenia lub umowy o dzieło może być postrzegane jako prowadzone w ramach działalności gospodarczej. Bowiem w myśl updof za działalności gospodarczą uznaje się działalność zarobkową:

a) wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,

b) polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,

c) polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych

– prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9 updof.

Należy mieć zatem na uwadze, iż stałe, zaplanowane, powtarzalne działania prowadzone w celu osiągnięcia zysku, mogą doprowadzić do przyjęcia, iż w danym wypadku koniecznym jest założenie działalności gospodarczej.

Z drugiej strony należy pamiętać, iż istnieje negatywny katalog przesłanek do uznania działalności za gospodarczą, który wskazuje, iż za działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

  1. odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności;
  2. są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności;
  3. wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.

Również w pewnych przypadkach działalność artystyczna (art. 13 pkt 2 updof), o której mowa wyżej, może być uznana za działalność gospodarczą, ale generalnie powinno to mieć miejsce raczej w przypadkach, gdy dana osoba prowadzi już działalność gospodarczą z innego powodu.

W przypadku działalności gospodarczej, poza opodatkowaniem według skali, możliwe jest opodatkowanie liniowo 19%. Nie występują koszty zryczałtowane. Do kosztów zalicza się wszelkie koszty przyczyniajcie się do powstania przychodu.

Podsumowując tę część, należy wskazać, iż sposób opodatkowania będzie zależał od rodzaju faktycznie prowadzonej przez Panią działalności. Formalna rejestracja jest konieczna tylko w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej.

Generalnie rozliczenie należy wykonać wobec urzędu skarbowego właściwego wobec Pani miejsca zamieszkania. Deklarację składa Pani do ostatniego dnia kwietnia roku następującego po roku podatkowym.

W ciągu roku zaliczki odprowadza płatnik – przedsiębiorca przy dochodach z działalności wykonywanej osobiście. Ta zasada nie dotyczy sytuacji, gdy działalność artystyczna (art. 13 pkt 2 updof) wykonywana jest wobec osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Wtedy zaliczki trzeba wpłacać osobiście. Samodzielne odprowadzanie zaliczek ma miejsce także w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej. W przypadku zlecenia i dzieła (art. 13 pkt 8 updof) wykonywanego wobec osoby prywatnej zaliczek w ciągu roku można nie odprowadzać.

ZUS

Jeśli chodzi o składki ZUS, do analizy przyjąłem sytuację, gdy nie występuje inny tytuł do ubezpieczenia, np. umowa o pracę. W przypadku umów-zleceń składki na ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne odprowadzane są przez zleceniodawcę, z którym podpisana jest umowa-zlecenie, nawet jeśli jest osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej.

Umowa o dzieło nie wymaga opłacania składek do ZUS.

W przypadku prowadzenia działalności gospodarczej konieczne jest samodzielne zarejestrowanie się w ZUS i comiesięczne odprowadzanie składek.

Specyficzna sytuacja ma miejsce w odniesieniu do twórców i artystów. Należy mieć bowiem na uwadze, iż zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: usus) – obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach osoby prowadzące pozarolniczą działalność – od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

Zgodnie art. 8 ust. 6 pkt 2 usus – za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się twórcę i artystę.

Zgodnie z art. 8 ust. 7 usus za twórcę, o którym mowa w ust. 6 pkt 2, uważa się osobę, która tworzy dzieła w zakresie architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu, urbanistyki, literatury pięknej, sztuk plastycznych, muzyki, fotografiki, twórczości audiowizualnej, choreografii i lutnictwa artystycznego oraz sztuki ludowej, będące przedmiotem prawa autorskiego.

Zgodnie z art. 8 ust. 8 usus – za artystę, o którym mowa w ust. 6 pkt 2, uważa się osobę wykonującą zarobkowo działalność artystyczną w dziedzinie sztuki aktorskiej i estradowej, reżyserii teatralnej i estradowej, sztuki tanecznej i cyrkowej oraz w dziedzinie dyrygentury, wokalistyki, instrumentalistyki, kostiumografii, scenografii, a także w dziedzinie produkcji audiowizualnej reżyserów, scenarzystów, operatorów obrazu i dźwięku, montażystów i kaskaderów.

Zgodnie z art. 8 ust. 9 usus – uznanie działalności za twórczą lub artystyczną i ustalenie daty jej rozpoczęcia następuje w formie decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców, działającej przy ministrze właściwym do spraw kultury.

Zgodnie natomiast z § 4 rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z dnia 9 marca 1999 r. w sprawie powołania Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców oraz szczegółowego określenia jej zadań, składu i trybu działania, Komisja podejmuje działanie na wniosek osoby zainteresowanej.

Zgodnie z art. 47 ust. 1a usus – twórcy i artyści przesyłają deklaracje rozliczeniowe i imienne raporty miesięczne oraz opłacają składki za okres wykonywania działalności twórczej lub artystycznej przed dniem wydania decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców w terminie opłacania składek za miesiąc, w którym otrzymali decyzję.

Należy zatem zauważyć, że obowiązek płacenia składek powstanie zatem, tylko jeśli wniosek samego zainteresowanego o uznanie za artystę bądź twórcę zostanie pozytywnie zweryfikowany przez Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców, co oznacza w konsekwencji dobrowolność oskładkowania.

VAT

Jeśli chodzi o podatek VAT, to generalnie będzie on w kręgu Pani zainteresowania w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej. Należy przy tym wskazać, iż opodatkowaniu w zakresie tego podatku podlega wykonywanie czynności (zasadniczo dostaw towarów i usług) w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Z działalności gospodarczej w myśl ustawy o VAT wyłączone jest natomiast wykonywanie czynności, z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 updof (działalność wykonywana osobiście), jeżeli z tytułu wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.

Nawet jednak w takim wypadku, w sytuacji wykonywanych przez Panią czynności, może mieć miejsce zwolnienie z opodatkowania dla usług kulturalnych świadczonych przez indywidualnych twórców i artystów wykonawców, w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzane w formie honorariów, w tym za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania utworów.

Ponadto możliwe jest skorzystanie ze zwolnienia związanego z niskim obrotem, zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, który wskazuje, iż zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 200 000 zł. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku.

Jeśli chodzi o Pani męża, to rejestracja przez niego działalności gospodarczej w Polsce będzie przebiegała tak samo, jak rejestracja obywatela polskiego, tzn. należy udać się do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania urzędu miasta (gminy), z tym że należy oczywiście mieć przy sobie dokument uprawniający do pobytu i wykonywania działalności w Polsce. Można wcześniej wypełnić druk CEIDG-1. W ZUS należy zarejestrować się na druku ZUS-ZUA. Do VAT należy zarejestrować się na druku VAT-R. Przy czym należy pamiętać o wcześniej wspomnianej możliwości zastosowania zwolnienia do 200 000 zł.

Jeśli chodzi o kwestię transgraniczną. Przedsiębiorca mający siedzibę w Polsce (oraz zarejestrowany w Polsce) i wykonujący zlecenia w ramach prowadzonej działalności, co do zasady będzie opodatkowany w podatku dochodowym od całości swoich dochodów w Polsce z tytułu prowadzonej działalności.

Opodatkowanie w państwie, gdzie siedzibę ma zleceniodawca, może mieć miejsce w przypadku powstania stałej placówki przedsiębiorcy (zleceniobiorcy) w tym kraju, do takich sytuacji, jak zakładam w rozpatrywanym przypadku, nie powinno jednak dojść. Możliwości opodatkowania w ramach działalności gospodarczej zostały wskazane już wyżej.

Jeśli chodzi o podatek VAT, to w przypadku wykonywania usług (niezwiązanych z nieruchomością) na rzecz podatników VAT mających siedzibę poza Polską, usługa ta nie będzie podlegała opodatkowaniu w Polsce. Jeśli będzie wykonywana na rzecz osób fizycznych (nierezydentów) nieprowadzących działalności gospodarczej, będzie podlegała opodatkowaniu VAT w Polsce.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem z działalnością gospodarczą? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »
{* .script("js/zaczekaj.js") *}