Kategoria: Działalność gospodarcza

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem z działalnością gospodarczą? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przekazanie stacji kontroli pojazdów

Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2016-01-08

Prowadzę stację kontroli pojazdów, jestem jej właścicielem. Ze względu na stan zdrowia chciałabym stację przekazać dwom córkom. Od czego zacząć? Czy przekazać notarialnie w formie darowizny? Jakie będą skutki finansowe? Czy córki otrzymają mój certyfikat uprawniający do prowadzenia stacji?

Tomasz Krupiński

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedzi na moje pytania wyczerpujące, pełen profesjonalizm. Jestem bardzo zadowolona. Polecam, prawnik godny zaufania.
Barbara, Nauczyciel
Dziękuję za udzielone porady. Za każdym razem odpowiedź na pytania bardzo szybka i rzeczowa, poparta artykułami kodeksów. Pani Marta Handzlik- Rosuł rozwiała moje wszelkie obawy. Polecam korzystanie z serwisu. Za niespełna 100 zł dowiedziałam się o przysługujących mi prawach, co zdecydowanie uspokoiło mnie. Mam również świadomość ,iż mogę w dalszym ciągu zadać pytanie dodatkowe w mojej sprawie, jeśli pojawi się ku temu potrzeba. Z pewnością w przyszłości jeszcze skorzystam z pomocy prawnej serwisu, jeśli zajdzie taka potrzeba.
Anna
Dziękuję za poradę . Udzielono mi profesjonalnej odpowiedzi i ukierunkowało co do dalszego postępowania , jeżeli zajdzie potrzeba to skorzystam ponownie z usług prawnika tego biura . 
Janusz, 53 lata
Korzystałam już z "ePorady24" wcześniej, byłam bardzo zadowolona z rzetelnej, wnikliwej odpowiedzi na nurtujące mnie pytanie. Dodatkowym atutem jest możliwość zadawania dodatkowych pytań dotyczących pytania głównego.
Danuta, technik ekonomista
Bardzo dokładnie omówione przedstawione zagadnienie, nie zostało pominięte żadne moje pytanie, argumentacja poparta przepisami prawnymi. Jedynie wydaje mi się, że cena była dosyć wysoka (300zł), ale może to wynikało z faktu, że na tle przedstawionego problemu miałam kilka pytań. Na początku się wahałam gdy dowiedziałam się ile będzie mnie kosztować porada, ale po jej przeczytaniu jakoś ją przełknęłam, gdyż odpowiedź była bardzo wyczerpująca i konkretna.
Katarzyna

Już na początku zaznaczam, że polskie prawo nie przewiduje możliwości zmiany właściciela jednoosobowej działalności gospodarczej, ale cały majątek firmy można przekazać jako darowiznę.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Należy stwierdzić, że cała Pani firma to przedsiębiorstwo w rozumieniu Kodeksu cywilnego (K.c.). Stosownie do art. 551 K.c. „przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);

2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;

3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;

4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;

5) koncesje, licencje i zezwolenia;

6) patenty i inne prawa własności przemysłowej;

7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;

8) tajemnice przedsiębiorstwa;

9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej”.

Tak rozumiane przedsiębiorstwo może być przedmiotem obrotu prawnego.

W trakcie prowadzenia działalności może Pani przekazać to przedsiębiorstwo na rzecz swoich dzieci. Natomiast nie jest to możliwe po formalnym zakończeniu przez Panią działalności (wyrejestrowaniu firmy) – wtedy musiałaby Pani bowiem zapłacić podatek likwidacyjny i przestałoby istnieć przedsiębiorstwo (nie byłoby więc przedmiotu przekazania).

Biorąc pod uwagę jak najmniejsze koszty tego typu zmiany, wskazane byłoby:

  1. założenie przez dzieci własnej działalności gospodarczej – wpis do ewidencji działalności;
  2. prowadzenie tej działalności od dnia złożenia wniosku przez dzieci (wystarczy jakikolwiek zakup, np. materiałów biurowych, oraz zbycie jednej rzeczy – może być najpierw kupiona gdziekolwiek);
  3. po założeniu przez dzieci własnej firmy dokonanie na ich rzecz darowizny Pani przedsiębiorstwa;
  4. zlikwidowanie własnej Pani firmy.

Darowizna jest o tyle dobrym sposobem przekazania przedsiębiorstwa, o ile w tym przypadku nie wystąpi podatek od darowizny. Stosownie do art. 4a ustawy o podatku od spadków o darowizn:

„1. Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2–8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz

2) udokumentują – w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

2. Jeżeli nabywca dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po upływie terminów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się, gdy nabywca zgłosi te rzeczy lub prawa majątkowe naczelnikowi urzędu skarbowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu, oraz uprawdopodobni fakt późniejszego powzięcia wiadomości o ich nabyciu.

3. W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

4. Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1) wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub

2) gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego”.

Z uwagi na to, że przedmiot darowizny podlega podatkowi od spadków, ani po stronie Pani, ani po stronie dzieci nie występuje podatek dochodowy.

Zgodnie bowiem z art. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

„1. Przepisów ustawy nie stosuje się do (…): 3) przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn”.

W zakresie podatku VAT – operacja gospodarcza mająca za przedmiot przedsiębiorstwo lub jego zorganizowaną część jest wolna od tego podatku.

Jak wskazuje art. 6 ustawy o podatku od towarów i usług: „przepisów ustawy nie stosuje się do: 1) transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa”.

Tak więc darowizna przedsiębiorstwa powinna wyprzedzać likwidację działalności przez Panią jako darczyńcy, aby uniknąć obowiązku zapłaty podatku likwidacyjnego.

Jeżeli chce Pani całkowicie zrezygnować ze statusu przedsiębiorcy i wykreślić firmę, to umowa darowizny powinna być podpisana przed ewentualnym zakończeniem przez Panią działalności. Przemawiają za tym względy podatkowe – darowizna późniejsza to obciążenie Pani podatkiem dochodowym (likwidacyjnym) oraz podatkiem VAT.

Decydując się na darowiznę, może Pani ustalić samodzielnie (w oparciu np. o spis z dnia dokonywania darowizny) wartość przedsiębiorstwa, jednak obowiązujące przepisy nie ustalają sposobu, w jaki można określić wartość przedsiębiorstwa dla celów darowizny.

Prawo też nie wymaga ustalania wartości darowizny przedsiębiorstwa przez biegłych. Zawiera jednak wskazanie, iż wartość przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części powinna odpowiadać wartości rynkowej (szczególnie środki trwałe, wartości niematerialne i prawne).

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych wskazuje zasady ustalania ceny środków trwałych, ich wartości początkowej w razie nabycia jako składnika przedsiębiorstwa. Ma to jednak odniesienie do ich amortyzacji w nowej firmie, a nie do ustalenia ich wartości dla celów darowizny.

Darowizna jest umową dwustronną podlegającą podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Podatek płaci osoba obdarowana w wysokości 2% od wartości związanych z darowizną i przejętych przez obdarowanego długów.

Stosownie do art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) „podatkowi podlegają:

1) następujące czynności cywilnoprawne (…):

d) umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy”.

Następnie według art. 4 PCC „obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży (…):

3) przy umowie darowizny – na obdarowanym”.

Wreszcie stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 3 „podstawę opodatkowania stanowi przy umowie darowizny – wartość długów i ciężarów albo zobowiązań przejętych przez obdarowanego”.

Oznacza to, że podatek PCC płaci się od długów, jakie Pani dzieci przejęłyby wraz z przedsiębiorstwem (długów związanych z tym przedsiębiorstwem). Są to z reguły zobowiązania wobec kontrahentów. Jeżeli Pani dzieci nie będą przejmowały żadnych zobowiązań ani innych Pani zobowiązań osobistych, to podatek PCC nie wystąpi.

Proszę się jeszcze zastanowić, w jakiej formie Pani córki będą prowadziły działalność gospodarczą. Może to być spółka handlowa (osobowa lub kapitałowa) lub spółka cywilna (zakładam, że działalność będzie prowadzona w formie spółki cywilnej, gdyż wtedy nabywcami nie jest spółka, a bezpośrednio Pani dzieci).

Darowizna jest od Pani dla córek. Nabywcami w tym przypadku są obie córki jako przedsiębiorcy działający w ramach spółki cywilnej. Sama spółka nie ma osobowości prawnej i nabywanie różnych rzeczy przez nią oznacza, że nabywają te rzeczy jej wspólnicy i stają się współwłaścicielami.

Darowizna powinna być dokonana na rzecz dzieci z wyraźnym wskazaniem, że następuje ona do majątku odrębnego (w przypadku, gdy córki są zamężne).

Zgodnie z art. 751 K.c.:

„§ 1. Zbycie lub wydzierżawienie przedsiębiorstwa albo ustanowienie na nim użytkowania powinno być dokonane w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi.

§ 2. Zbycie przedsiębiorstwa należącego do osoby wpisanej do rejestru powinno być wpisane do rejestru.

§ 3. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio w wypadku wydzierżawienia przedsiębiorstwa lub ustanowienia na nim użytkowania.

§ 4. Przepisy powyższe nie uchybiają przepisom o formie czynności prawnych dotyczących nieruchomości”.

Jeżeli w skład Pani przedsiębiorstwa nie wchodzą nieruchomości, to dla darowizny przedsiębiorstwa wystarczająca jest forma pisemna z podpisami notarialnie poświadczonymi. Jeżeli jednak w skład przedsiębiorstwa wchodzi nieruchomość (lub inny przedmiot wymagający dla swojego przeniesienia formy aktu notarialnego), to koniecznie takie zbycie powinno się odbyć w formie aktu notarialnego.

Wiąże się to wtedy z poniesieniem opłat notarialnych.  Wysokość opłat zależy od podanej wartości darowizny:

  • do 3000 zł – 100 zł;
  • powyżej 3000 zł do 10 000 zł – 100 zł plus 3% od nadwyżki powyżej 3000 zł;
  • powyżej 10 000 zł do 30 000 zł – 310 zł plus 2% od nadwyżki powyżej 10 000 zł;
  • powyżej 30 000 zł do 60 000 zł – 710 zł plus 1% od nadwyżki powyżej 30 000 zł;
  • powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł – 1.010 zł plus 0,4% od nadwyżki powyżej 60 000 zł;
  • powyżej 1 000 000 zł do 2 000 000 zł – 4.770 zł plus 0,2% od nadwyżki powyżej 1 000 000 zł;
  • powyżej 2 000 000 zł – 6.770 zł plus 0,25% od nadwyżki powyżej 2 000 000 zł, nie więcej jednak niż 10 000 zł, a w przypadku czynności dokonywanych pomiędzy osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn nie więcej niż 7500 zł.

Do podanego powyżej wynagrodzenia notariusza należy doliczyć podatek VAT (23%).

Umowa z podpisami notarialnie poświadczonymi to zupełnie coś innego niż umowa w formie aktu notarialnego. Strony same spisują taką umowę a notariusz poświadcza jedynie, że umowę podpisały te właśnie osoby. Notariusz nie analizuje pod względem prawnym takiej umowy.

Tak więc o ile w skład przedsiębiorstwa nie wchodzą nieruchomości, o tyle możliwe jest zawarcie umowy darowizny w zwykłej formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi oraz jej wykonanie. Ten ciąg zdarzeń powoduje, że umowa jest ważna. Unika się przy tym opłat notarialnych. Nie ma więc wymogu aktu notarialnego. Koszt poświadczenia to 40–80 zł netto za jeden podpis.

Jeżeli umowa nie została zawarta w formie aktu notarialnego (a jedynie w formie pisemnej z notarialnie poświadczonymi podpisami) Pani córki – w ciągu 6 miesięcy od zawarcia umowy darowizny powinni zgłosić ją do urzędu skarbowego (jako darowiznę), aby była ona zwolniona z podatku od darowizn. W razie przekroczenia tego terminu – zapłacą podatek od darowizny jako obdarowane według I grupy podatkowej.

Pyta Pani także o certyfikat uprawniający do prowadzenia stacji. Proszę o więcej szczegółów, czy ma Pani na myśli Certyfikat Instytutu Transportu Samochodowego. Generalnie zmiana przedsiębiorcy spowoduje konieczność ponownego ubiegania się o decyzje administracyjne. Jednak w tym wypadku chodzi o warunki techniczno-organizacyjne. Na pewno konieczna będzie zmiana wpisu w rejestrze prowadzonym przez starostę. Jeżeli certyfikat jest imienny, to moim zdaniem sama cesja praw z tego certyfikatu nie wystarczy. To należy sprawdzić w danym starostwie.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem z działalnością gospodarczą? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »
{* .script("js/zaczekaj.js") *}