Kategoria: Działalność gospodarcza

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem z działalnością gospodarczą? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przekazanie przedsiębiorstwa w formie darowizny

Bogusław Nowakowski • Opublikowane: 2014-11-10

Proszę o informację o kosztach i sposobie przekazania przedsiębiorstwa w formie darowizny. Tata posiada jednoosobową firmę i chciałby ją przekazać mnie i bratu. Rozumiem, że my – synowie musimy założyć działalność, i co dalej? Zależy nam na niskich kosztach całego przedsięwzięcia.

»Wybrane opinie klientów

Bardzo dokładnie omówione przedstawione zagadnienie, nie zostało pominięte żadne moje pytanie, argumentacja poparta przepisami prawnymi. Jedynie wydaje mi się, że cena była dosyć wysoka (300zł), ale może to wynikało z faktu, że na tle przedstawionego problemu miałam kilka pytań. Na początku się wahałam gdy dowiedziałam się ile będzie mnie kosztować porada, ale po jej przeczytaniu jakoś ją przełknęłam, gdyż odpowiedź była bardzo wyczerpująca i konkretna.
Katarzyna
Ok. Polecam w przyszłości gdy będę miał wątpliwości z pewnością skorzystam z porad.
Bartosz, 31 lat, geodeta
Rezygnuję , że swojego adwokata , który ma wąski zakres swoich usług , tutaj mam kompleksową pomoc w zakresie prawa . Zdecydowanie polecam!!!
Marcin, 46 lat
Rzeczowo i na temat. Polecam. Skożystam w przyszlosci.
Marek
Terminowo prosto merytorycznie czuję że to odpowiedź na MOJE pytanie a nie \"gotowiec\"
Małgorzata, 56 lat, Menedżer

Przekazanie przedsiębiorstwa jest dobrym rozwiązaniem z punktu widzenia podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku VAT.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Firma ojca to przedsiębiorstwo w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Stosownie bowiem do niego:

„Art. 551. Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej.

Obejmuje ono w szczególności:

1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);

2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;

3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;

4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;

5) koncesje, licencje i zezwolenia;

6) patenty i inne prawa własności przemysłowej;

7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;

8) tajemnice przedsiębiorstwa;

9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej”.

Tak rozumiane przedsiębiorstwo może być przedmiotem obrotu prawnego.

W trakcie prowadzenia działalności ojciec może przekazać to przedsiębiorstwo na rzecz swoich dzieci. Nie jest to możliwe po zakończeniu formalnym działalności (wyrejestrowaniu), albowiem wtedy musiałby zapłacić podatek likwidacyjny i przestałoby istnieć jego przedsiębiorstwo (nie byłoby więc przedmiotu darowizny).

Biorąc pod uwagę jak najmniejsze koszty tego typu zmiany wskazane byłoby:

  1. założenie przez synów własnej działalności gospodarczej – wpis do ewidencji działalności,
  2. prowadzenie tej działalności przez synów razem w formie spółki cywilnej (tylko przy tej formie możliwe jest przekazanie przedsiębiorstwa Panom jako wspólnikom, przy innych spółkach przekazanie następowałoby na rzecz spółek a nie ich wspólników),
  3. po założeniu przez Panów spółki cywilnej, dokonanie na Panów rzecz darowizny przedsiębiorstwa,
  4. zlikwidowanie firmy taty.

Nie wystąpi w tym przypadku podatek od darowizny. Stosownie do ustawy o podatku od spadków o darowizn:

„Art. 4a. 1. Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz

2) udokumentują – w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

2.Jeżeli nabywca dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po upływie terminów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się, gdy nabywca zgłosi te rzeczy lub prawa majątkowe naczelnikowi urzędu skarbowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu, oraz uprawdopodobni fakt późniejszego powzięcia wiadomości o ich nabyciu.

3.W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

4.Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1) wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub

2) gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

Z uwagi na to, że przedmiot darowizny podlega podatkowi od spadków, nie występuje po stronie ojca ani po stronie córek podatek dochodowy. Albowiem wg ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

„Art. 2.

1. Przepisów ustawy nie stosuje się do: (…)

3) przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn; (…)”.

W zakresie podatku VAT – operacja gospodarcza mająca za przedmiot przedsiębiorstwo jest wolna od tego podatku. Jak wskazuje ustawa o podatku od towarów i usług:

Art. 6.

Przepisów ustawy nie stosuje się do:

1) transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa; (…)”.

Darowizna przedsiębiorstwa powinna wyprzedzać likwidację działalności przez darczyńcę, aby uniknąć obowiązku zapłaty podatku likwidacyjnego.

Darowizna jest umową dwustronną podlegającą podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Podatek płaci osoba obdarowana w wysokości 2% od wartości związanych z darowizną i przejętych przez obdarowanego długów. Stosownie do ustawy o podatku PCC:

Art. 1. 1. Podatkowi podlegają:

1) następujące czynności cywilnoprawne: (…)

d) umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy, (…)”.

„Art. 4. Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży: (…)

3) przy umowie darowizny – na obdarowanym; (…)”.

„Art. 6. 1. Podstawę opodatkowania stanowi: (…)

3) przy umowie darowizny – wartość długów i ciężarów albo zobowiązań przejętych przez obdarowanego; (…)”.

Oznacza to, że podatek PCC płaci się od długów, jakie Panowie przejmą wraz z przedsiębiorstwem ojca (długów związanych z tym przedsiębiorstwem). Są to z reguły zobowiązania wobec kontrahentów. Jeżeli Panowie nie będą przejmowali żądnych zobowiązań ani innych zobowiązań osobistych ojca, to podatek PCC nie wystąpi.

Darowizna powinna być dokonana na rzecz synów (tylko synów) z wyraźnym wskazaniem, że następuje ona do ich majątku odrębnego – w przypadku syna żonatego.

Według Kodeksu cywilnego:

„Art. 890.§ 1. Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.

§ 2.Przepisy powyższe nie uchybiają przepisom, które ze względu na przedmiot darowizny wymagają zachowania szczególnej formy dla oświadczeń obu stron”.

Niezależnie od podatku PCC darowizna związana jest jeszcze z opłatami notarialnymi – w razie jej sporządzenia w formie aktu notarialnego. Wysokość opłat zależy od podanej wartości darowizny. Wynagrodzenie notariusza jest możliwe, jak niżej:

  • do 3000 zł – 100 zł,
  • powyżej 3000 zł do 10 000 zł – 100 zł plus 3% od nadwyżki powyżej 3000 zł,
  • powyżej 10.000 zł do 30.000 zł 310 zł plus 2% od nadwyżki powyżej 10 000 zł,
  • powyżej 30 000 zł do 60 000 zł – 710 zł plus 1% od nadwyżki powyżej 30 000 zł,
  • powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł – 1010 zł plus 0,4% od nadwyżki powyżej 60 000 zł,
  • powyżej 1 000 000 zł do 2 000 000 zł – 4770 zł plus 0,2% od nadwyżki powyżej 1 000 000 zł,
  • powyżej 2 000 000 zł – 6770 zł plus 0,25% od nadwyżki powyżej 2 000 000 zł, nie więcej jednak niż 10 000 zł, a w przypadku czynności dokonywanych pomiędzy osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn nie więcej niż 7500 zł.

Do tego należy doliczyć podatek VAT( 23%).

O ile w skład przedsiębiorstwa nie wchodzą nieruchomości, możliwe jest zawarcie umowy darowizny w zwykłej formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi oraz jej wykonanie. Ten ciąg zdarzeń powoduje, że umowa jest ważna. Unika się opłat notarialnych.

Wynika to z kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 751 § 1 k.c. zbycie przedsiębiorstwa (w tym w drodze darowizny) powinno być dokonane w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Nie ma więc wymogu aktu notarialnego.

Koszt poświadczenia to 40-80 zł netto za jeden podpis.

Panowie, jako synowie, musicie w ciągu 6 miesięcy od zawarcia umowy darowizny zgłosić to do US (jako darowiznę), aby była ona zwolniona z podatku od darowizn. W razie przekroczenia tego terminu – zapłacą Panowie podatek od darowizny jako obdarowani według I grupy podatkowej.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem z działalnością gospodarczą? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »
{* .script("js/zaczekaj.js") *}