Kategoria: Działalność gospodarcza

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem z działalnością gospodarczą? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przekazanie firmy dzieciom

Bogusław Nowakowski • Opublikowane: 2014-07-28

Jestem osobą fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą i chciałabym przekazać całą firmę dzieciom (synowi i córce), którzy zostaną wspólnikami spółki cywilnej. Jak to zrobić? Na ile wcześniej dzieci powinny założyć spółkę, aby w momencie przekazania mogli natychmiast działać? Jakie będą konsekwencje podatkowe?

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedzi na moje pytania wyczerpujące, pełen profesjonalizm. Jestem bardzo zadowolona. Polecam, prawnik godny zaufania.
Barbara, Nauczyciel
Dziękuję za udzielone porady. Za każdym razem odpowiedź na pytania bardzo szybka i rzeczowa, poparta artykułami kodeksów. Pani Marta Handzlik- Rosuł rozwiała moje wszelkie obawy. Polecam korzystanie z serwisu. Za niespełna 100 zł dowiedziałam się o przysługujących mi prawach, co zdecydowanie uspokoiło mnie. Mam również świadomość ,iż mogę w dalszym ciągu zadać pytanie dodatkowe w mojej sprawie, jeśli pojawi się ku temu potrzeba. Z pewnością w przyszłości jeszcze skorzystam z pomocy prawnej serwisu, jeśli zajdzie taka potrzeba.
Anna
Dziękuję za poradę . Udzielono mi profesjonalnej odpowiedzi i ukierunkowało co do dalszego postępowania , jeżeli zajdzie potrzeba to skorzystam ponownie z usług prawnika tego biura . 
Janusz, 53 lata
Korzystałam już z "ePorady24" wcześniej, byłam bardzo zadowolona z rzetelnej, wnikliwej odpowiedzi na nurtujące mnie pytanie. Dodatkowym atutem jest możliwość zadawania dodatkowych pytań dotyczących pytania głównego.
Danuta, technik ekonomista
Bardzo dokładnie omówione przedstawione zagadnienie, nie zostało pominięte żadne moje pytanie, argumentacja poparta przepisami prawnymi. Jedynie wydaje mi się, że cena była dosyć wysoka (300zł), ale może to wynikało z faktu, że na tle przedstawionego problemu miałam kilka pytań. Na początku się wahałam gdy dowiedziałam się ile będzie mnie kosztować porada, ale po jej przeczytaniu jakoś ją przełknęłam, gdyż odpowiedź była bardzo wyczerpująca i konkretna.
Katarzyna

Cała Pani firma to przedsiębiorstwo w rozumieniu Kodeksu cywilnego (w skrócie: K.c.). Stosownie bowiem do niego:

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

„Art. 551. Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);

2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;

3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;

4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;

5) koncesje, licencje i zezwolenia;

6) patenty i inne prawa własności przemysłowej;

7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;

8) tajemnice przedsiębiorstwa;

9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej”.

Tak rozumiane przedsiębiorstwo może być przedmiotem obrotu prawnego.

W trakcie prowadzenia działalności może Pani przekazać to przedsiębiorstwo na rzecz swoich dzieci. Nie jest to możliwe po formalnym zakończeniu przez Panią działalności (wyrejestrowaniu firmy) – wtedy musiałaby Pani bowiem zapłacić podatek likwidacyjny i przestałoby istnieć przedsiębiorstwo (nie byłoby więc przedmiotu przekazania).

Biorąc pod uwagę jak najmniejsze koszty tego typu zmiany, wskazane byłoby:

  1. założenie przez dzieci własnej działalności gospodarczej – wpis do ewidencji działalności;
  2. prowadzenie tej działalności od dnia złożenia wniosku przez dzieci (wystarczy jakikolwiek zakup, np. materiałów biurowych, oraz zbycie jednej rzeczy – może być najpierw kupiona gdziekolwiek);
  3. po założeniu przez dzieci własnej firmy dokonanie na ich rzecz darowizny Pani przedsiębiorstwa;
  4. zlikwidowanie własnej firmy.

W tym przypadku nie wystąpi podatek od darowizny. Stosownie do art. 4a ustawy o podatku od spadków o darowizn:

„1. Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz

2) udokumentują – w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

2. Jeżeli nabywca dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po upływie terminów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się, gdy nabywca zgłosi te rzeczy lub prawa majątkowe naczelnikowi urzędu skarbowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu, oraz uprawdopodobni fakt późniejszego powzięcia wiadomości o ich nabyciu.

3. W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

4. Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1) wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub

2) gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego”.

Z uwagi na to, że przedmiot darowizny podlega podatkowi od spadków, ani po stronie Pani, ani po stronie dzieci nie występuje podatek dochodowy. Zgodnie bowiem z art. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

„1. Przepisów ustawy nie stosuje się do (…):

3) przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn”.

W zakresie podatku VAT – operacja gospodarcza mająca za przedmiot przedsiębiorstwo jest wolna od tego podatku. Jak wskazuje art. 6 ustawy o podatku od towarów i usług:

 

„Przepisów ustawy nie stosuje się do:

1) transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa”.

Darowizna przedsiębiorstwa powinna wyprzedzać likwidację działalności przez darczyńcę, aby uniknąć obowiązku zapłaty podatku likwidacyjnego.

Umowa darowizny powinna być podpisana przed zakończeniem przez Panią działalności. Przemawiają za tym względy podatkowe – darowizna późniejsza to obciążenie Pani podatkiem dochodowym (likwidacyjnym) oraz podatkiem VAT.

Decydując się na darowiznę, może Pani ustalić samodzielnie (w oparciu np. o spis z dnia dokonywania darowizny) wartość przedsiębiorstwa. Obowiązujące przepisy nie ustalają sposobu, w jaki można określić wartość przedsiębiorstwa dla celów darowizny.

Prawo nie wymaga ustalania wartości darowizny przedsiębiorstwa przez biegłych. Zawiera jednak wskazanie, iż wartość przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części powinna odpowiadać wartości rynkowej (szczególnie środki trwałe, wartości niematerialne i prawne). Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych wskazuje zasady ustalania ceny środków trwałych, ich wartości początkowej w razie nabycia jako składnika przedsiębiorstwa. Ma to jednak odniesienie do ich amortyzacji w nowej firmie, a nie do ustalenia ich wartości dla celów darowizny.

Darowizna jest umową dwustronną podlegającą podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Podatek płaci osoba obdarowana w wysokości 2% od wartości związanych z darowizną i przejętych przez obdarowanego długów. Stosownie do ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC):

„Art. 1.

1. Podatkowi podlegają:

1) następujące czynności cywilnoprawne (…):

d) umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy (…);

Art. 4. Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży (…):

3) przy umowie darowizny – na obdarowanym (…).

Art. 6.

1. Podstawę opodatkowania stanowi (…):

3) przy umowie darowizny – wartość długów i ciężarów albo zobowiązań przejętych przez obdarowanego”.

Oznacza to, że podatek PCC płaci się od długów, jakie Pani dzieci przejęłyby wraz z przedsiębiorstwem (długów związanych z tym przedsiębiorstwem). Są to z reguły zobowiązania wobec kontrahentów. Jeżeli dzieci nie będą przejmowały żadnych zobowiązań ani innych Pani zobowiązań osobistych, to podatek PCC nie wystąpi.

Darowizna jest od Pani dla dzieci. Nabywcami w tym przypadku są syn i córka jako przedsiębiorcy działający w ramach spółki cywilnej. Sama spółka nie ma osobowości prawnej i nabywanie różnych rzeczy przez nią oznacza, że nabywają te rzeczy jej wspólnicy i stają się współwłaścicielami.

Darowizna powinna być dokonana na rzecz dzieci z wyraźnym wskazaniem, że następuje ona do majątku odrębnego (w przypadku, gdy syn jest żonaty, a córka – zamężna) oraz zawierać stwierdzenie o zwolnieniu Pani z obowiązku zaliczenia tej darowizny na schedę spadkową.

Niezależnie od podatku PCC darowizna związana jest jeszcze z opłatami notarialnymi – w razie jej sporządzenia w formie aktu notarialnego. Wysokość opłat zależy od podanej wartości darowizny:

  1. do 3000 zł – 100 zł;
  2. powyżej 3000 zł do 10 000 zł – 100 zł plus 3% od nadwyżki powyżej 3000 zł;
  3. powyżej 10 000 zł do 30 000 zł 310 zł plus 2% od nadwyżki powyżej 10 000 zł;
  4. powyżej 30 000 zł do 60 000 zł – 710 zł plus 1% od nadwyżki powyżej 30 000 zł;
  5. powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł 1.010 zł plus 0,4% od nadwyżki powyżej 60 000 zł;
  6. powyżej 1 000 000 zł do 2 000 000 zł – 4.770 zł plus 0,2% od nadwyżki powyżej 1 000 000 zł;
  7. powyżej 2 000 000 zł – 6.770 zł plus 0,25% od nadwyżki powyżej 2 000 000 zł, nie więcej jednak niż 10 000 zł, a w przypadku czynności dokonywanych pomiędzy osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn nie więcej niż 7500 zł.

Do podanego powyżej wynagrodzenia notariusza należy doliczyć podatek VAT (23%).

O ile w skład przedsiębiorstwa nie wchodzą nieruchomości, to możliwe jest zawarcie umowy darowizny w zwykłej formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi oraz jej wykonanie. Ten ciąg zdarzeń powoduje, że umowa jest ważna. Unika się przy tym opłat notarialnych.

Wynika to z Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 751 § 1 K.c. zbycie przedsiębiorstwa (w tym w drodze darowizny) powinno być dokonane w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Nie ma więc wymogu aktu notarialnego. Koszt poświadczenia to 40-80 zł netto za jeden podpis.

Pani syn i córka przy umowie zwykłej – w ciągu 6 miesięcy od zawarcia umowy darowizny powinni zgłosić ją do US (jako darowiznę), aby była ona zwolniona z podatku od darowizn. W razie przekroczenia tego terminu – zapłacą podatek od darowizny jako obdarowani według I grupy podatkowej.

Pani jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą może zawrzeć z dziećmi umowę spółki cywilnej, a w ramach swego wkładu wnieść do niej przedsiębiorstwo, które Pani prowadzi.

Przy wniesieniu całego przedsiębiorstwa Pani jako osoby fizycznej do spółki niemającej osobowości prawnej nabywca przedsiębiorstwa staje się następcą prawnym wnoszącego aport. Wstępuje zatem we wszystkie prawa i obowiązki zbywcy (art. 93a § 2 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa). W takiej sytuacji dochodzi do sukcesji prawnopodatkowej.

Nabywca przedsiębiorstwa osoby fizycznej, tj. spółka cywilna, staje się następcą prawnym zbywcy.

Zgodnie z art. 93a § 1 Ordynacji podatkowej osoba prawna zawiązana (powstała) w wyniku:

  1. przekształcenia innej osoby prawnej;
  2. przekształcenia spółki niemającej osobowości prawnej

– wstępuje we wszystkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki przekształconej osoby lub spółki.

§2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do:

1) osobowej spółki handlowej zawiązanej (powstałej) w wyniku przekształcenia:

a) innej spółki niemającej osobowości prawnej,

b) spółki kapitałowej;

2) spółki niemającej osobowości prawnej do której osoba fizyczna wniosła na pokrycie udziału wkład w postaci swojego przedsiębiorstwa.

Według art. 93a § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej do spółki niemającej osobowości prawnej, do której osoba fizyczna wniosła na pokrycie udziału wkład w postaci swojego przedsiębiorstwa, stosuje się odpowiednio przepis art. 93a § 1 tej ustawy. Spółka cywilna wstępuje zatem we wszystkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki przekształcanej osoby. Oznacza to, że wszystkie prawa, które na gruncie przepisów o VAT przysługiwały danemu podatnikowi (osobie fizycznej), przejdą na spółkę, do której zostało wniesione przedsiębiorstwo.

Spółka cywilna powinna zostać zawarta wcześniej. Po podpisaniu umowy można wnieść do niej Pani przedsiębiorstwo jako aport na pokrycie Pani wkładu.

Skutek wniesienia przedsiębiorstwa osoby fizycznej do spółki cywilnej w podatku od towarów i usług: co zgodnie z art. 6 ustawy o VAT stanowi zbycie przedsiębiorstwa, nie podlega przepisom ustawy o podatku od towarów i usług. Nie występuje z tego tytułu podatek VAT po Pani stronie.

Według art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

„2. Przychodem z działalności gospodarczej są również:

1) przychody z odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej składników majątku będących:

a) środkami trwałymi,

b) składnikami majątku, o których mowa w art. 22d ust. 1, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa ustalona zgodnie z art. 22g nie przekracza 1.500 zł,

c) wartościami niematerialnymi i prawnymi

– ujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w tym także przychody z odpłatnego zbycia składników majątku wymienionych w lit. b, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego lub udziału w takim prawie nieujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z zastrzeżeniem ust. 2c; przy określaniu wysokości przychodów przepisy ust. 1 i art. 19 stosuje się odpowiednio”.

 

Według art. 21 powyższej ustawy:

 

„1. Wolne od podatku dochodowego są (…):

50b) przychody z tytułu przeniesienia własności składników majątku będących przedmiotem wkładu niepieniężnego (aportu) wnoszonych do spółki niebędącej osobą prawną, w tym wnoszonych do takiej spółki składników majątku otrzymanych przez podatnika w następstwie likwidacji spółki niebędącej osobą prawną bądź wystąpienia z takiej spółki”.

Pod pojęciem odpłatnego zbycia należy rozumieć każdą formę przeniesienia własności za wynagrodzeniem. Wniesienie zatem przedsiębiorstwa albo jego części do spółki cywilnej niebędącej osobą prawną powoduje:

  • zmianę właściciela – i mamy do czynienia z odpłatnym zbyciem wniesionego w formie aportu przedsiębiorstwa;
  • za przedsiębiorstwo dana osoba staje się właścicielem udziałów w spółce cywilnej.

Wniesienie do spółki niebędącej osobą prawną wkładu w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa w zamian za udział w spółce stanowi odpłatne zbycie.

Wniesienie przedsiębiorstwa do spółki niebędącej osobą prawną nie powoduje powstania po stronie wnoszącego oraz spółki obowiązku podatkowego w podatku dochodowym.

Według art. 5a ustawy spółka niebędąca osobą prawną – to spółka niebędącą podatnikiem podatku dochodowego; oznacza to, że spółka cywilna dla celów tejże ustawy jest spółka osobową.

Reasumując – wniesienie do spółki cywilnej wkładu w postaci Pani przedsiębiorstwa w zamian za udziały w tej spółce stanowi odpłatne zbycie przedmiotowego przedsiębiorstwa i spowoduje u Pani powstanie przychodu, który jest wolny od opodatkowania podatkiem dochodowym na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 50b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem z działalnością gospodarczą? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Skutki ogłoszenia upadłości działalności gospodarczej

Mój bratanek prowadzi działalność gospodarczą, ma długi wobec urzędu skarbowego i ZUS-u. Naczelnik Urzędu Skarbowego wystąpił do sądu z wnioskiem o...

Ubezpieczenie osoby współpracującej

Mieszkam razem z moimi rodzicami. Pracuję na podstawie umowy o pracę, rodzice również. Moja umowa zabrania mi założenia działalności gospodarczej....

Jak przekazać firmę w formie darowizny?

Tato chce mi przekazać w formie darowizny firmę (jednoosobową działalność gospodarczą). Ja sama mam w planach założenie innej firmy –...

Rachunek czy faktura - zmiany od 2014 roku w prowadzeniu działalności gospodarczej

Dostałam informację, że od 1 stycznia 2014 roku nie ma rachunków dla osób prowadzących działalność gospodarczą. Nasi kierowcy w 99% są zwolnieni...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »
{* .script("js/zaczekaj.js") *}