Kategoria: Spółka z o.o.

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką z o.o.? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Prawo wspólnika do dokonania kontroli firmy

Katarzyna Nosal • Opublikowane: 2015-03-20

Jestem wspólnikiem mniejszościowym spółki z o.o. Nie otrzymuję od zarządu żadnych informacji o sprawach spółki. Wiem, że jako wspólnik mam prawo do dokonania kontroli firmy, jednak mój wniosek o przejrzenie ksiąg został odrzucony (bez podania konkretnego powodu). Jak teraz mogłabym uzyskać sądowy nakaz udostępnienia ksiąg? Wiem, że należy zwołać wspólników i podpisać uchwałę. Kto ma zwołać to zgromadzenie, czy mogę to być ja? Od kiedy liczy się 30 dni na podjęcie uchwały?

Katarzyna Nosal

»Wybrane opinie klientów

Bardzo dokładnie omówione przedstawione zagadnienie, nie zostało pominięte żadne moje pytanie, argumentacja poparta przepisami prawnymi. Jedynie wydaje mi się, że cena była dosyć wysoka (300zł), ale może to wynikało z faktu, że na tle przedstawionego problemu miałam kilka pytań. Na początku się wahałam gdy dowiedziałam się ile będzie mnie kosztować porada, ale po jej przeczytaniu jakoś ją przełknęłam, gdyż odpowiedź była bardzo wyczerpująca i konkretna.
Katarzyna
Ok. Polecam w przyszłości gdy będę miał wątpliwości z pewnością skorzystam z porad.
Bartosz, 31 lat, geodeta
Rezygnuję , że swojego adwokata , który ma wąski zakres swoich usług , tutaj mam kompleksową pomoc w zakresie prawa . Zdecydowanie polecam!!!
Marcin, 46 lat
Rzeczowo i na temat. Polecam. Skożystam w przyszlosci.
Marek
Terminowo prosto merytorycznie czuję że to odpowiedź na MOJE pytanie a nie \"gotowiec\"
Małgorzata, 56 lat, Menedżer

Rzeczywiście w sytuacji, którą Pani opisała, Kodeks spółek handlowych przewiduje specjalną procedurę i możliwość zaskarżenia decyzji zarządu do sądu.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Zgodnie z art. 212 „w celu realizacji prawa kontroli wspólnik lub wspólnik z upoważnioną przez siebie osobą może w każdym czasie przeglądać księgi i dokumenty spółki, sporządzać bilans dla swego użytku lub żądać wyjaśnień od zarządu”. Prawem zarządu jest odmówić takiemu wspólnikowi, o ile jest to uzasadnione obawą, że wspólnik wykorzysta je w celach sprzecznych z interesem spółki i przez to wyrządzi spółce znaczną szkodę. Oczywiście powód odmowy nie może zostać podany w tak ogólny sposób. Wspólnik powinien wiedzieć na czym opiera się decyzja zarządu. Komentatorzy przepisu wyjaśniają tę instytucję w następujący sposób:

„Uniemożliwienie wspólnikowi wykonania prawa kontroli przez odmowę dostępu do określonych danych i informacji stanowi wyjątek od reguły. Obawa, o której mowa w art. 212 § 2, musi być uzasadniona, co oznacza, że musi ona mieć obiektywne podstawy, np. wynikać z tego, że wspólnik zajmuje się bezpośrednio albo pośrednio działalnością konkurencyjną wobec spółki. Może to być również obawa, że wspólnik udostępni informacje stanowiące tajemnice przedsiębiorstwa do wiadomości publicznej albo do wiadomości konkurencji. Rzecz jednak w tym, że przesłanki odmowy wymagają koniunkcyjnego zaistnienia dwóch okoliczności: musi wystąpić uzasadniona obawa co do wykorzystania danych i informacji w celach sprzecznych z interesem spółki oraz co do tego, że przez ich wykorzystanie wspólnik wyrządzi spółce znaczną szkodę.

Okazuje się więc, że – po pierwsze – trzeba wykazać związek przyczynowy (skoro przepis używa określenia »przez to«) pomiędzy wykorzystaniem informacji w celach sprzecznych z interesem spółki a hipotetyczną szkodą. Nie wystarczy zatem, że zarząd wykaże sprzeczność celu, w jakim zostałyby wykorzystane informacje, z interesem spółki, ale ponadto zarząd musi wykazać, że wykorzystanie tych informacji prowadziłoby do szkody (hipotetyczny test warunku koniecznego). Po drugie, skutkiem wykorzystania informacji w celach sprzecznych z interesem spółki ma być nie każda, ale znaczna szkoda. Wynikałoby z tego, że wykazanie omawianego związku przyczynowego jest niewystarczające i wspólnikowi nie można odmówić dostępu do informacji również wtedy, gdy wykorzystanie przez niego prawa kontrolnego zmierza do »zwykłej«, a nie łznacznej« szkody po stronie spółki. Jeżeli zważyć przy tym, że określenie »znaczna szkoda« jest ocenne i to zarząd, powołując się na art. 212 § 2, musi wykazać, że grożąca szkoda istotnie jest znaczna, okazuje się, że doszło tu chyba do nieuzasadnionego zachwiania na korzyść wspólnika równowagi pomiędzy słusznymi interesami wspólnika a ochroną interesów spółki” (M. Rodzynkiewicz, Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Warszawa 2013).

Jeśli do takiej odmowy doszło, wspólnik nie pozostaje bez możliwości dalszego działania. Zgodnie z art. 212 § 3 „jeśli zarząd odmówił z przyczyn podanych wyżej udostępnienia ksiąg spółki, wówczas wspólnik może żądać rozstrzygnięcia sprawy uchwałą wspólników”. Uchwała powinna być powzięta w terminie miesiąca od dnia zgłoszenia żądania. Jak rozumiem, Pani pytanie dotyczy właśnie tego etapu procedury. Rzeczywiście Kodeks nie podaje, w jaki sposób należy zgłosić żądanie podjęcia uchwały wspólników w sprawie odmowy dostępu do ksiąg. Niestety komentatorzy również nie wskazują konkretnego trybu postępowania. Jednak wskazuje się, że prawo to jest niezależne od istnienia przesłanek z 236 Kodeksu spółek handlowych. Należy zatem uznać, że wspólnik, których chce, aby w sprawie jego dostępu do ksiąg wypowiedziało się zgromadzenie wspólników, powinien zażądać zwołania takiego zgromadzenia na piśmie (złożonym na ręce zarządu) z powołaniem się właśnie na przepis art. 212 § 3. Warto zadbać, aby wspólnik otrzymał potwierdzenie złożenia wniosku z datą wpływu żądania do zarządu, tak aby w razie konieczności udowodnił upływ 30-dniowego terminu na podjęcie uchwały przez wspólników.

W przypadku pozytywnego dla wspólnika rozstrzygnięcia zarząd jest obowiązany do jej wykonania pod rygorem sankcji organizacyjnych, które mogą być zastosowane wobec jego członków, lub też sankcji odszkodowawczych wobec spółki (art. 293 § 1) albo bezpośrednio wobec występującego wspólnika (art. 300), jeżeli swoim zachowaniem członkowie zarządu wyrządzili szkodę spółce bądź bezpośrednio wspólnikowi. Zarząd spółki, jak również jego poszczególni członkowie mogą też zaskarżyć powyższą uchwałę w drodze powództwa wytoczonego przeciwko spółce o uchylenie uchwały (art. 249 § 1 w związku z art. 250 pkt 1) lub stwierdzenie jej nieważności (art. 252 § 1 w zw. z art. 250 pkt 1)  (w: J. P. Naworski i in., Komentarz do kodeksu spółek handlowych. Tytuł III. Spółki kapitałowe. Dział I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Warszawa 2011).

Warto też wspomnieć w tym miejscu, że w celu podjęcia uchwały, o której mowa, konieczne jest zwołanie zgromadzenia wspólników, bowiem nad uchwałą tą nie może głosować wspólnik, w którego interesie ma być podjęta, zatem nie mogą zostać spełnione przesłanki do podjęcia uchwały poza zgromadzeniem.

Zatem podsumowując tę część informacji i odpowiadając na Pani konkretne pytanie: zgromadzenie wspólników w celu podjęcia uchwały na podstawie art. 212 § 3 Kodksu spółek handlowych powinien zwołać zarząd na wezwanie wspólnika złożone na piśmie z potwierdzoną datą złożenia celu wyliczenia 30-dniowego terminu. Wspólnik nie ma uprawnienia samodzielnego zwołania zgromadzenia.

Zgodnie z art. 212 § 4 „wspólnik, któremu odmówiono wyjaśnień lub wglądu do dokumentów bądź ksiąg spółki, może złożyć wniosek do sądu rejestrowego o zobowiązanie zarządu do udzielenia wyjaśnień lub udostępnienia do wglądu dokumentów bądź ksiąg spółki. Wniosek należy złożyć w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania zawiadomienia o uchwale lub od upływu terminu określonego w § 3, w przypadku niepowzięcia uchwały wspólników w tym terminie”.

Z przepisu tego wyraźnie wynika, że 7 dni na złożenie wniosku do sądu liczone jest od upływu terminu, o którym mowa w § 3 cytowanego przepisu, a zatem „miesiąca od dnia zgłoszenia żądania” lub od zawiadomienia o podjęciu uchwały, jeśli miesiąc od złożenia żądania nie upłynął. Dlatego tak ważne jest, aby wspólnik otrzymał potwierdzenie złożenia żądania do zarządu z datą wpływu. Na tę datę (i dokument) będzie się powoływał we wniosku do sądu, uzasadniając jego złożenie w tym, a nie innym dniu.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką z o.o.? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »
{* .script("js/zaczekaj.js") *}