Kategoria: Spółka z o.o.

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką z o.o.? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Prawo kontroli spółki z o.o.

Bogusław Nowakowski • Opublikowane: 2014-07-28

Jestem udziałowcem spółki z o.o. (mam 30% udziałów). Spółka ma siedzibę w Polsce, ale ja na stałe mieszkam w Anglii. Spotykam się jedynie ze wspólnikiem na walnym zgromadzeniu kilka razy w roku. Ostatnio zacząłem podejrzewać, że wspólnik kupuje na koszt firmy materiały do wykończenia własnego mieszkania. Czy mam prawo do skontrolowania finansów spółki?

 

»Wybrane opinie klientów

Bardzo dokładnie omówione przedstawione zagadnienie, nie zostało pominięte żadne moje pytanie, argumentacja poparta przepisami prawnymi. Jedynie wydaje mi się, że cena była dosyć wysoka (300zł), ale może to wynikało z faktu, że na tle przedstawionego problemu miałam kilka pytań. Na początku się wahałam gdy dowiedziałam się ile będzie mnie kosztować porada, ale po jej przeczytaniu jakoś ją przełknęłam, gdyż odpowiedź była bardzo wyczerpująca i konkretna.
Katarzyna
Ok. Polecam w przyszłości gdy będę miał wątpliwości z pewnością skorzystam z porad.
Bartosz, 31 lat, geodeta
Rezygnuję , że swojego adwokata , który ma wąski zakres swoich usług , tutaj mam kompleksową pomoc w zakresie prawa . Zdecydowanie polecam!!!
Marcin, 46 lat
Rzeczowo i na temat. Polecam. Skożystam w przyszlosci.
Marek
Terminowo prosto merytorycznie czuję że to odpowiedź na MOJE pytanie a nie \"gotowiec\"
Małgorzata, 56 lat, Menedżer

Zakładam, że Pańska spółka prawdopodobnie nie posiada rady nadzorczej.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

W Polsce kwestie spółki z o.o. regulowane są przede wszystkim Kodeksem spółek handlowych (w skrócie: K.s.h.).

Wspólnik posiada szereg uprawnień związanych z posiadaniem udziałów w spółce z o.o. Jednym z takich uprawnień jest prawo kontroli spółki. Według art. 212 K.s.h.:

„§ 1. Prawo kontroli służy każdemu wspólnikowi. W tym celu wspólnik lub wspólnik z upoważnioną przez siebie osobą może w każdym czasie przeglądać księgi i dokumenty spółki, sporządzać bilans dla swego użytku lub żądać wyjaśnień od zarządu.

§ 2. Zarząd może odmówić wspólnikowi wyjaśnień oraz udostępnienia do wglądu ksiąg i dokumentów spółki, jeżeli istnieje uzasadniona obawa, że wspólnik wykorzysta je w celach sprzecznych z interesem spółki i przez to wyrządzi spółce znaczną szkodę.

§ 3. W przypadku, o którym mowa w § 2, wspólnik może żądać rozstrzygnięcia sprawy uchwałą wspólników. Uchwała powinna być powzięta w terminie miesiąca od dnia zgłoszenia żądania.

§ 4. Wspólnik, któremu odmówiono wyjaśnień lub wglądu do dokumentów bądź ksiąg spółki, może złożyć wniosek do sądu rejestrowego o zobowiązanie zarządu do udzielenia wyjaśnień lub udostępnienia do wglądu dokumentów bądź ksiąg spółki. Wniosek należy złożyć w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania zawiadomienia o uchwale lub od upływu terminu określonego w § 3, w przypadku niepowzięcia uchwały wspólników w tym terminie”.

Prawo kontroli spółki, które przysługuje na podstawie art. 212 K.s.h. każdemu wspólnikowi, nie jest prawem przyznanym osobiście wspólnikowi, gdyż przysługuje każdemu z nich w równym stopniu i z mocy ustawy uzyskuje je każdy wspólnik w chwili przystąpienia do spółki.

Stosownie do treści przepisu art. 212 § 1 K.s.h., indywidualne prawo kontroli przysługuje każdemu wspólnikowi. Użycie przez ustawodawcę określenia „lub” oznacza, że uprawnienia te mogą być realizowane alternatywnie albo łącznie, według uznania wspólnika. Prawo indywidualnej kontroli wspólnik może wykonywać osobiście albo wraz z osobą upoważnioną. Powoduje to, że nie jest dopuszczalne wykonywanie kontroli wyłącznie przez osobę upoważnioną, bez udziału wspólnika.

W K.s.h. wskazano formy, w jakich wspólnik może sprawować indywidualną kontrolę. Przysługują mu w tym zakresie następujące uprawnienia:

  1. przeglądanie w każdym czasie ksiąg i dokumentów spółki;
  2. sporządzanie bilansu dla swego użytku;
  3. żądanie wyjaśnień od zarządu.

Zakres prawa indywidualnej kontroli jest bardzo szeroki. Wspólnik może przeglądać dokumenty spółki, a więc także dokumenty finansowe, w tym sprawozdania finansowe, sporządzone przez spółkę. Prawo to obejmuje przeglądanie oryginałów dokumentów źródłowych. Przeglądanie ksiąg i dokumentów może odbywać się jednak tylko w siedzibie spółki, prawo kontroli spółki nie obejmuje bowiem wynoszenia dokumentów poza jej siedzibę. Możliwe jest sporządzenie z przeglądanych dokumentów kopii, notatek itp. Prawo to wspólnik może wykonywać osobiście lub też zażądać sporządzenia kopii określonych dokumentów (na swój koszt) i przesłania ich na wskazany adres.

Ponadto wspólnik może na podstawie ksiąg i dokumentów sporządzić (sam lub przy udziale upoważnionej osoby, w tym np. biegłego księgowego czy innego eksperta) bilans, wyłącznie jednak na swój własny użytek.

Ze względu na to, że K.s.h. nie precyzuje, jakich ksiąg i dokumentów może dotyczyć kontrola, należy uznać, że wspólnik ma wgląd we wszystkie dokumenty, nawet te opatrzone klauzulą poufności. Przeglądanie wyżej wymienionych powinno odbywać się w siedzibie spółki, ewentualnie w siedzibie biura rachunkowego, jeżeli to biuro prowadzi księgowość spółki i przechowuje jej dokumenty.

Podczas wykonywania czynności kontrolnych wspólnik może sporządzać notatki i kserokopie.

Z istoty bilansu wynika, że musi on być sporządzony na piśmie. Należy jednak odróżnić bilans sporządzony przez wspólnika dla własnego użytku od bilansu sporządzonego przez zarząd i udostępnianego wspólnikom w związku z zwyczajnym zgromadzeniem wspólników. Bilans może być przedstawiany na zgromadzeniu wspólników niezależnie od zarządu. Może go opracować sam wspólnik lub upoważniona przez niego osoba posiadająca odpowiednie do tego kwalifikacje. Należy to zrobić w siedzibie spółki, nie ma jednak przeszkód, aby bilans był wynoszony na zewnątrz.

Dopuszczalne jest również żądanie sporządzenia kserokopii czy odpisu dokumentu przez spółkę i wysłania ich na wskazany adres. A skoro dopuszczalne jest sporządzanie kserokopii, żądanie ich sporządzenia, możliwe jest także zażądanie sporządzenia ich w formie elektronicznej oraz przesłanie na wskazany adres poczty elektronicznej.

Niedopuszczalne są działania ze strony spółki, które będą ograniczały prawo kontroli spółki przez wspólnika czy wręcz wyłączały możliwość wykonywania tego prawa przez wspólnika. Chodzi tu poza barierami czasowymi (ograniczenie do ściśle wskazanych okresów czasu, np. wskazując dni lub godziny, w których może je realizować), o bariery finansowe, np. opłaty za przeglądanie ksiąg. Oczywiście spółka może żądać za wydanie kopii żądanych dokumentów zwrotu poniesionych kosztów.

Należy przyjąć, że prawo kontroli spółki może być realizowane w normalnych godzinach urzędowania spółki, a gdy jest to niezbędne dla wspólnika, również poza godzinami, o czym jednak zarząd powinien być wcześniej uprzedzony.

Wspólnik teoretycznie ma zapewniony dostęp do wszystkich informacji o spółce, skoro może żądać dowolnych wyjaśnień od zarządu.

Zarząd nie może zasłonić się tajemnicą przedsiębiorstwa, chyba że zachodzą przesłanki przewidziane w przepisie art. 212 § 2 K.s.h. (obawa wykorzystania przez wspólnika przekazanych mu informacji w celach sprzecznych z interesem spółki i wyrządzenie przez to spółce znacznej szkody).

Ponieważ nie ma podstaw, aby zarząd udzielał wspólnikowi wyjaśnień tylko w formie ustnej, wspólnik może żądać wyjaśnień od zarządu i domagać się przekazania ich w formie pisemnej. Może to przybrać formę pisma, kopii dokumentów z ich opisem i wyjaśnieniami, przesłanych drogą elektroniczną, faksem itp. Wspólnik żądający udzielenia wyjaśnień może wskazać, w jakiej formie oczekuje tych wyjaśnień. Żądanie wyjaśnień od zarządu spółki może być zgłoszone pisemnie albo ustnie. Ponieważ K.s.h. nie reguluje kwestii terminu, dlatego powinien on być zawarty np. w umowie spółki.

W razie niezłożenia wyjaśnień w terminie wskazanym w umowie przedłużające się milczenie zarządu należy traktować jako odmowę złożenia wyjaśnień. W takim przypadku wspólnik w trybie art. 212 § 3 K.s.h. może zwrócić się do pozostałych wspólników o zobowiązanie zarządu do ich udzielenia. Mając jednak tylko 30% udziałów, należałoby liczyć się z uchwałą odmowną.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką z o.o.? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »
{* .script("js/zaczekaj.js") *}