Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką z o.o.? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Polska spółka z o.o. i zagraniczna spółka akcyjna jako podmioty powiązane

Agata Alberska • Opublikowane: 2015-12-14

Jestem jedynym wspólnikiem w spółce z o.o. z siedzibą w Polsce oraz jedynym akcjonariuszem w spółce akcyjnej z siedzibą w jednym z krajów Unii. Czy te firmy mogą świadczyć wobec siebie usługi, np. czy mogą „wypożyczać” sobie pracowników?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zgodnie z Kodeksem spółek handlowych (K.s.h.)1:

„§ 1.Użyte w ustawie określenia oznaczają: (…)

4) spółka dominująca – spółkę handlową w przypadku, gdy:

a) dysponuje bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, także jako zastawnik albo użytkownik, bądź w zarządzie innej spółki kapitałowej (spółki zależnej), także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub

b) jest uprawniona do powoływania lub odwoływania większości członków zarządu innej spółki kapitałowej (spółki zależnej) albo spółdzielni (spółdzielni zależnej), także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub

c) jest uprawniona do powoływania lub odwoływania większości członków rady nadzorczej innej spółki kapitałowej (spółki zależnej) albo spółdzielni (spółdzielni zależnej), także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub

d) członkowie jej zarządu stanowią więcej niż połowę członków zarządu innej spółki kapitałowej (spółki zależnej) albo spółdzielni (spółdzielni zależnej), lub

e) dysponuje bezpośrednio lub pośrednio większością głosów w spółce osobowej zależnej albo na walnym zgromadzeniu spółdzielni zależnej, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub

f) wywiera decydujący wpływ na działalność spółki kapitałowej zależnej albo spółdzielni zależnej, w szczególności na podstawie umów określonych w art. 7;

5) spółka powiązana – spółkę kapitałową, w której inna spółka handlowa albo spółdzielnia dysponuje bezpośrednio lub pośrednio co najmniej 20% głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, także jako zastawnik lub użytkownik, albo na podstawie porozumień z innymi osobami lub która posiada bezpośrednio co najmniej 20% udziałów albo akcji w innej spółce kapitałowej (…).”

Z perspektywy przepisów prawa podatkowego pomiędzy danymi podmiotami mogą istnieć powiązania zarówno osobowe, jak i kapitałowe. Zaistnienie takich powiązań narzuca przedsiębiorstwom szczególne obowiązki i z drugiej strony naraża na wyższy niż w przypadku podmiotów niezależnych poziom ryzyka podatkowego. Sprowadza się ono zasadniczo do możliwości zastosowania przez organy podatkowe tzw. sankcyjnej stawki w podatku dochodowym, która wynosi aż 50% oszacowanego przez urzędy dochodu.

W świetle art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych powiązania kapitałowe w stosunkach międzynarodowych występują wówczas, gdy:

„1) podatnik podatku dochodowego z siedzibą (lub miejscem zamieszkania) w Polsce (zwany dalej »podmiotem krajowym«) posiada udział w kapitale przedsiębiorstwa położonego za granicą lub

2) osoba fizyczna lub prawna z siedzibą (lub miejscem zamieszkania) za granicą (zwana dalej »podmiotem zagranicznym«) posiada udział w kapitale podmiotu krajowego albo

3) te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie posiadają udział w kapitale podmiotu krajowego oraz podmiotu zagranicznego.”

Z kolei zgodnie z ust. 4 wspomnianego powyżej artykułu, powiązania kapitałowe w stosunkach krajowych zachodzą pomiędzy dwoma podmiotami w następujących przypadkach:

1) gdy podmiot krajowy posiada udział w kapitale innego podmiotu krajowego albo

2) gdy te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie posiadają udział w kapitale dwóch podmiotów krajowych.

Z perspektywy powyższych przepisów widoczne jest, że nie tylko (bezpośredni lub pośredni) udział jednego podmiotu w kapitale drugiego może czynić te podmioty podmiotami powiązanymi. Dwa podmioty uzyskają również taki status, jeśli posiadać będą jednego udziałowca (także mniejszościowego). W wielu grupach przedsiębiorstw tego typu powiązania są, niestety, często marginalizowane oraz przede wszystkim nie istnieją procedury ich kontroli dla celów tworzonej polityki cen transferowych lub sporządzanej już dokumentacji transakcji.

W przypadku powiązań kapitałowych niezmiernie istotne jest określenie wysokości udziału kapitałowego istniejącego zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio. Zgodnie z art. 11 ust. 5a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych powiązanie kapitałowe wystąpi wówczas, gdy dany podmiot posiada w kapitale innego podmiotu udział nie mniejszy niż zaledwie 5% (bezpośrednio lub pośrednio).

O tym, czy spółki są podmiotami powiązanymi decyduje możliwość ich wspólnej kontroli, udziałów oraz wpływu na politykę operacyjną i finansową przez wspólnika. Ustawa o rachunkowości3 określa jednostki powiązane jako grupę jednostek obejmującą jednostkę dominującą lub znaczącego inwestora, jednostki zależne, współzależne i stowarzyszone.

Ustawa precyzuje także co uznajemy za bezpośrednią kontrolę. Jest zdolność jednostki do kierowania polityką finansową i operacyjną innej jednostki, w celu osiągania korzyści ekonomicznych z jej działalność. Z kolei współkontrola to zdolność wspólnika jednostki współzależnej na równi z innymi wspólnikami, na zasadach określonych w zawartej pomiędzy nimi umowie, umowie spółki lub statucie do kierowania polityką finansową i operacyjną tej jednostki, w celu osiągania wspólnie korzyści ekonomicznych z jej działalności.

Ustawowa definicja „znaczącego wpływu” określa rodzaj kontroli lub współkontroli, zdolność jednostki do wpływania na politykę finansową i operacyjną innej jednostki, w szczególności przez:

  • udział w podejmowaniu decyzji w sprawie podziału zysku lub pokrycia straty,
  • zasiadanie w organie zarządzającym, nadzorującym lub administrującym,
  • przeprowadzanie istotnych transakcji z tą jednostką,
  • udostępnianie tej jednostce informacji technicznych o zasadniczym znaczeniu dla jej działalności,
  • możliwość wymiany członków organów zarządzających, nadzorujących lub administrujących.

Powiązania kapitałowe między dwoma spółkami zachodzą wtedy, gdy jedna spółka zarządza drugą spółką, tj. ma możliwość wywierania bezpośredniego wpływu na decyzje podejmowane w danym podmiocie. Mogą także zachodzić, gdy jedna spółka ma możliwość wywierania pośredniego wpływu na decyzje podejmowane w innym podmiocie. Powiązanie kapitałowe może także oznaczać po prostu posiadanie udziału w kapitale drugiej spółki, tj. gdy spółka A ma możliwość wywierania bezpośredniego lub pośredniego wpływu na decyzje podejmowane w spółce B.

Dwa podmioty krajowe uznaje się za powiązane, jeżeli jeden z nich bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu drugim podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego podmiotu krajowego (co najmniej 5%), albo te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotami krajowymi lub w ich kontroli albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów.

W przypadku podmiotów krajowych zasady te stosuje się również do powiązań o charakterze rodzinnym lub wynikających ze stosunku pracy albo powiązań majątkowych zachodzących między podmiotami krajowymi lub osobami pełniącymi w nich funkcje zarządzające, kontrolne albo nadzorcze oraz jeżeli którakolwiek osoba łączy funkcje zarządzające lub kontrolne albo nadzorcze w tych podmiotach.

Zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości – jednostka powiązana z inną jednostką to jednostka dominująca, znaczący inwestor, jednostki zależne, współzależne i stowarzyszone oraz jednostki znajdujące się wraz z jednostką pod wspólną kontrolą, a także wspólnik jednostki zależnej. Ustawa koncentruje się wyłącznie na powiązaniach w rozumieniu podmiotów prawnych.

Znacznie bardziej rozbudowana jest definicja podmiotu powiązanego określona w Międzynarodowych Standardach Sprawozdawczości Finansowej (MSSF), a dokładnie w Standardzie 24 Podmioty Powiązane (MSR24), który definiuje podmioty powiązane jako osoby bądź jednostki powiązane z jednostką sporządzającą sprawozdanie finansowe. Od strony powiązań kapitałowych powiązania objęte definicją zbliżone są do uregulowań ustawy o rachunkowości, zaś co do powiązań osobowych MSR24 precyzuje, iż osobę uważa się za powiązaną, jeśli osoba ta, bądź bliski członek rodziny tej osoby, jest związana z jednostką sprawozdawczą; jeśli sprawuje kontrolę bądź współkontrolę nad jednostką sprawozdawczą; wywiera znaczący wpływ na jednostkę lub jest członkiem kluczowego personelu kierowniczego jednostki bądź jej podmiotu dominującego.

MSR24 doprecyzowuje również, kogo należy postrzegać jako bliskiego członka rodziny. Są to osoby, co do których istnieje przypuszczenie, że mogą wpływać na tę osobę lub podlegać wpływowi tej osoby w swoich kontaktach z jednostką. Zalicza się do nich dzieci i osoby pozostające na utrzymaniu osoby powiązanej z jednostką oraz małżonka bądź partnera życiowego osoby powiązanej, jak również jej (jego) dzieci i osoby pozostające na utrzymaniu.

-------------------------------------

1. Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037)

2. Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 851)

3. Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 1994 r. Nr 121, poz. 591).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Podobne materiały

Długi wspólnika spółki z o.o.

Jeden wspólnik ma 99% udziałów w spółce z o.o., zaś drugi – 1%. Wspólnik posiadający 1% udziałów ma długi. Jak długi wspólnika spółki z o.o....

 

Kiedy członek zarządu spółki z o.o. nie zapłaci składek ZUS?

Przekształcam spółkę jawną w spółkę z o.o. i w związku z tym chciałbym dokonać właściwego wyboru zatrudnienia w nowej...

 

Rezygnacja z funkcji członka zarządu spółki z o.o.

Spółka z o.o. ma dwóch wspólników będących jednocześnie członkami zarządu. Skład zarządu jest dwuosobowy. Podział udziałów to moje 80%...

 

Wypłata dywidendy z funduszu rezerwowego spółki z o.o.

Chciałbym dokonać wypłaty dywidendy z funduszu rezerwowego spółki z o.o. Za ubiegły rok był wykazany zysk, strat w ostatnich latach nie było....

 

Sprzedaż udziałów spółki z.o.o. - określenie wartości udziałów, podatki

Zdarzenie ma mieć miejsce w przyszłości. Spółka z o.o. jest jedynym wspólnikiem udziałów w innym podmiocie prawnym, spółce z o.o. 100%...

 

Odpowiedzialność byłego członka zarządu spółki z o.o. za zobowiązania

Spółka z o.o. zaciągnęła kredyt bankowy na 20 lat, zobowiązując się do spłaty w równych miesięcznych ratach. Członek zarządu tej spółki dwa...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »