Kategoria: Spółka z o.o.

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką z o.o.? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podział majątku, gdy w grę wchodzi spółka z o.o.

Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2015-09-07

Jesteśmy w trakcie rozwodu, mamy rozdzielność majątkową. Żona nie chce podzielić się majątkiem, chciałbym więc przeprowadzić podział majątku. Do podziału jest dom, który wybudowaliśmy wspólnie, i firma – spółka z o.o., gdzie mam niecałą połowę udziałów, resztę ma żona, ona też jest prezesem firmy. Dom i spółka powstały, kiedy jeszcze nie mieliśmy rozdzielności i z naszych wspólnych środków. Chciałbym zostawić żonie dom w zamian za wypłacenie mi połowy jego wartości i uzyskać pieniądze za moje udziały w firmie. Jak to zrobić?

Tomasz Krupiński

»Wybrane opinie klientów

Bardzo dokładnie omówione przedstawione zagadnienie, nie zostało pominięte żadne moje pytanie, argumentacja poparta przepisami prawnymi. Jedynie wydaje mi się, że cena była dosyć wysoka (300zł), ale może to wynikało z faktu, że na tle przedstawionego problemu miałam kilka pytań. Na początku się wahałam gdy dowiedziałam się ile będzie mnie kosztować porada, ale po jej przeczytaniu jakoś ją przełknęłam, gdyż odpowiedź była bardzo wyczerpująca i konkretna.
Katarzyna
Ok. Polecam w przyszłości gdy będę miał wątpliwości z pewnością skorzystam z porad.
Bartosz, 31 lat, geodeta
Rezygnuję , że swojego adwokata , który ma wąski zakres swoich usług , tutaj mam kompleksową pomoc w zakresie prawa . Zdecydowanie polecam!!!
Marcin, 46 lat
Rzeczowo i na temat. Polecam. Skożystam w przyszlosci.
Marek
Terminowo prosto merytorycznie czuję że to odpowiedź na MOJE pytanie a nie \"gotowiec\"
Małgorzata, 56 lat, Menedżer

Na samym początku należy zaznaczyć, iż kwestie przynależności przedmiotów majątkowych do majątków osobistych bądź wspólnego małżonków są uregulowane w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Nie wiem, czy spółka z o.o., o której Pan wspomina, składa się tylko z dwóch wspólników, a mianowicie Pana i Pana żony, założę, że tak.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Stosownie do art. 31 § 1 K.r.o. z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny).

Do majątku wspólnego należą w szczególności:

  1. pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków,
  2. dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków, 
  3. środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków,
  4. kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Zgodnie z art. 33 tej ustawy – „do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej,

2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił,

3) prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom,

4) przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków,

5) prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie,

6) przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość,

7) wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków,

8) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków,

9) prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy,

10) przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej”.

Z powyższego wynika, iż wszelkie przedmioty majątkowe, jak też wynagrodzenie każdego z małżonków uzyskane w czasie trwania wspólności co do zasady wchodzą do majątku wspólnego małżonków. Przedsiębiorstwo będzie stanowiło majątek wspólny małżonków, w sytuacji, gdy powstało po zawarciu związku małżeńskiego objętego wspólnością ustawową, a przy tym nie zostało nabyte ze środków odrębnych małżonka, nie zostało także nabyte przez niego w wyniku darowizny, dziedziczenia, wówczas stanowić będzie majątek wspólny małżonków. W myśl art. 55[1] Kodeksu cywilnego (K.c.), w skład przedsiębiorstwa wchodzą także środki pieniężne, w tym także środki zgromadzone na rachunkach bankowych.

Czyli udziały w spółce nabyte w trakcie trwania wspólności z majątku wspólnego wchodzą do majątku wspólnego i będą podlegały podziałowi (zarówno udziały Pana jak i żony).

Z tego pierwszego wynika zasada wywiedziona przez orzecznictwo, że w przypadku nabycia przez małżonka ze środków pochodzących z majątku wspólnego w drodze umowy udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, wspólnikiem staje się tylko małżonek uczestniczący w tej czynności. Nie zmienia to jednak zasady wynikającej z Kodeksu rodzinnego, że udziały takie są majątkiem wspólnym małżonków.

W stosunkach między małżonkiem, który jest wspólnikiem, a spółką, udział należy jedynie do małżonka – wspólnik jest tylko jeden ze wszystkimi konsekwencjami i prawami wynikającymi z udziału (prawo głosu, prawo zaskarżania uchwał, prawo indywidualnej kontroli, prawo do dywidendy), patrząc jednak przez pryzmat stosunku między małżonkami, udział może być objęty wspólnością majątkową.

Oddzielenie tych dwóch sfer jest możliwe, ponieważ zagadnienie to regulują dwie różne gałęzie prawa.

Natomiast w zakładanej przez nas sytuacji – spółki ze współmałżonkiem – mamy nie tylko dwóch wspólników, ale też udziały każdego z tych wspólników należą w części do drugiego ze wspólników. Jest to prawnie dopuszczalne.

Po ustanowieniu rozdzielności majątkowej udziały te stanowią współwłasność w częściach ułamkowych (wspólność ustała a współwłasność istnieje).

Obecnie oczywiście zaproponowany przez Pana podział, jest możliwy do przyjęcia i jest również najczęściej spotykany.

Dom wybudowany w trakcie trwania małżeństwa na wspólnym gruncie również będzie wchodził do majątku wspólnego i podlegał podziałowi.

Żądając spłaty z połowy spółki (jeżeli, jak założyłem na początku, jesteście Państwo jedynymi udziałowcami), powinien Pan zaproponować swoją kwotę spłaty (najbardziej prawdopodobną). Jeżeli na taką kwotę żona się nie zgodzi, konieczne będzie powołanie biegłego z zakresu wyceny przedsiębiorstw. Na podstawie jego wyceny sąd przyzna Panu połowę wartości przedsiębiorstwa.

Jeśli przedsiębiorstwo jest wspólne, to do majątku wspólnego wchodzą zarówno Pana udziały jak i udziały Pana żony, dlatego podział po połowie jest bardziej zasadny, niż spłata z posiadanych udziałów.

Zasada równych udziałów wyrażona jest wprost w przepisach.

Zgodnie z art. 43 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Jednakże z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. Spadkobiercy małżonka mogą wystąpić z takim żądaniem tylko w wypadku, gdy spadkodawca wytoczył powództwo o unieważnienie małżeństwa albo o rozwód lub wystąpił o orzeczenie separacji. Zaś przy ocenie, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym.

Na podstawie powyższego artykułu, należy stwierdzić, iż wyjątkiem od zasady równych udziałów małżonków w majątku wspólnym jest możliwość ustalenia innej wielkości tych udziałów, tj. nierównych udziałów.

Warunkiem ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: 1) istnienie ważnych powodów i 2) przyczynienie się małżonków do powstania majątku wspólnego w różnym stopniu.

Ustawa nie definiuje pojęcia „ważne powody”. Ogólnie mówiąc, rozumie się przez nie takie okoliczności, które oceniane z punktu widzenia zasad współżycia społecznego przemawiają za nieprzyznaniem jednemu z małżonków korzyści z majątku wspólnego w takim zakresie, w jakim nie przyczynił się on do powstania tego majątku. Przy ocenie istnienia „ważnych powodów”, w rozumieniu art. 43 § 2, należy mieć na względzie całokształt postępowania małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej w zakresie wykonywania ciążących na nich obowiązków względem rodziny, którą przez swój związek założyli (postanowienie SN z 5 października 1974 r., III CRN 190/74, LexPolonica nr 322056).

Nie mam dokładnych informacji, jednak z opisu sytuacji nie wynika uzasadnienie dla nierównego podziału.

Zgodnie z art. 566 Kodeksu postępowania cywilnego w sprawie o podziale majątku wspólnego rozstrzyga sąd miejsca położenia majątku, a jeżeli jeden z małżonków zmarł – sąd spadku. Właściwy do rozpoznania wniosku jest sąd rejonowy.

We wniosku o podział majątku należy dokładnie określić składniki majątku, podlegające podziałowi oraz przedstawić dowody prawa własności. Przede wszystkim do wniosku należy dołączyć odpis z księgi wieczystej, jeżeli w skład majątku wchodzi nieruchomość.

W przypadku rzeczy ruchomych sądy w zasadzie nie wymagają specjalnych dokumentów. Jeżeli jednak dojdzie do sporu między małżonkami, konieczne będzie przedstawienie dowodów na poparcie swoich racji. Bardzo popularnym środkiem dowodowym jest przesłuchanie świadków wskazanych przez małżonków.

Wniosek powinien zawierać:

  • oznaczenie sądu, do którego jest skierowany, dane osobowe uczestników, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników,
  • formułkę „Wniosek o podział majątku wspólnego”,
  • określenie wartości majątku podlegającego podziałowi,
  • przytoczenie okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie oraz przedstawienie dowodów na poparcie tych okoliczności,
  • podpis wnioskodawcy albo jego przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika,
  • załączniki.

Wraz z wnioskiem o podział majątku należy sądowi przedstawić dokument, który potwierdza ustanie wspólności majątkowej, np. wyrok rozwodowy, małżeńską umowę majątkową (w formie notarialnej), wyrok sądu ustanawiający rozdzielność majątkową w trakcie małżeństwa.

Skład i wartość majątku podlegającego podziałowi ustala sąd. Skład majątku ustala się według stanu na dzień ustania wspólności majątkowej, zaś jego wartość według cen rynkowych z daty podziału.

Jeśli między małżonkami istnieje rozbieżność co do wartości majątku, niezbędne może się okazać powołanie biegłego. Także w tym miejscu zaznaczam, że podobna sytuacja jak z wyceną przedsiębiorstwa może zachodzić z domem. Jeżeli zaproponowana przez Pana wartość domu (a przez to i wysokość spłaty) nie będzie odpowiadać Pana żonie, to przy jej kwestionowaniu musi Pan wnieść dowód z opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomości. Dopiero po jego wycenie będzie możliwa spłata na Pan rzecz.

Podejmując decyzję o sądowym podziale majątku, małżonkowie powinni liczyć się z następującymi kosztami:

  • opłata sądowa,
  • wynagrodzenie biegłego,
  • koszty apelacji (w razie niekorzystnego rozstrzygnięcia sprawy).

Opłatę sądową od wniosku o podział majątku wspólnego po ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej pobiera się w wysokości stałej w kwocie 1000 zł. Jeżeli zaś wniosek zawiera zgodny projekt podziału tego majątku, opłata stała wynosi 300 zł.

Koszty wynagrodzenia biegłego mogą wahać się od kilkuset do nawet kilku tysięcy złotych (szczególnie jeśli pojawią się spory między małżonkami i trzeba będzie powołać kilku biegłych).

W postępowaniu o podział majątku, każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Regulują to odpowiednie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.

Wyposażenie domu należy wycenić oddzielnie.

Należy stwierdzić, iż sprawy te należą do trudnych i długotrwałych procesowo (zważywszy, co wchodzi do majątku wspólnego), dlatego sugeruję Panu skorzystanie z pomocy fachowego pełnomocnika.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką z o.o.? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »
{* .script("js/zaczekaj.js") *}