Kategoria: Spółka jawna

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką jawną? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Odwołanie od decyzji UKS w sprawie VAT a niewypłacalność spółki

Bogusław Nowakowski • Opublikowane: 2017-06-02

Jako wspólnicy spółki jawnej nabyliśmy półtora roku temu ogół praw i obowiązków spółki jawnej. W tym czasie w spółce prowadzone było postępowanie kontrolne w zakresie VAT, o czym wiedzieliśmy, spółka funkcjonuje do dnia dzisiejszego. UKS wydał decyzję, wyliczając spółce zobowiązanie do zapłacenia VAT, od tej decyzji spółka wniosła odwołanie i miesiąc temu izba skarbowa wydała decyzję podtrzymującą wcześniejszą decyzję UKS. Wnosimy skargę do WSA, niestety kwota jest na tyle duża, że majątek spółki jej nie zaspokoi. Zgłaszamy więc upadłość do sądu. Czy w przypadku niezaspokojenia kwot wynikających z decyzji wierzyciel może sięgnąć do majątku poprzednich wspólników lub czy my możemy zrobić to z powództwa cywilnego, gdyż decyzje dotyczą lat, kiedy oni byli właścicielami spółki?

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedzi na moje pytania wyczerpujące, pełen profesjonalizm. Jestem bardzo zadowolona. Polecam, prawnik godny zaufania.
Barbara, Nauczyciel
Dziękuję za udzielone porady. Za każdym razem odpowiedź na pytania bardzo szybka i rzeczowa, poparta artykułami kodeksów. Pani Marta Handzlik- Rosuł rozwiała moje wszelkie obawy. Polecam korzystanie z serwisu. Za niespełna 100 zł dowiedziałam się o przysługujących mi prawach, co zdecydowanie uspokoiło mnie. Mam również świadomość ,iż mogę w dalszym ciągu zadać pytanie dodatkowe w mojej sprawie, jeśli pojawi się ku temu potrzeba. Z pewnością w przyszłości jeszcze skorzystam z pomocy prawnej serwisu, jeśli zajdzie taka potrzeba.
Anna
Dziękuję za poradę . Udzielono mi profesjonalnej odpowiedzi i ukierunkowało co do dalszego postępowania , jeżeli zajdzie potrzeba to skorzystam ponownie z usług prawnika tego biura . 
Janusz, 53 lata
Korzystałam już z "ePorady24" wcześniej, byłam bardzo zadowolona z rzetelnej, wnikliwej odpowiedzi na nurtujące mnie pytanie. Dodatkowym atutem jest możliwość zadawania dodatkowych pytań dotyczących pytania głównego.
Danuta, technik ekonomista
Bardzo dokładnie omówione przedstawione zagadnienie, nie zostało pominięte żadne moje pytanie, argumentacja poparta przepisami prawnymi. Jedynie wydaje mi się, że cena była dosyć wysoka (300zł), ale może to wynikało z faktu, że na tle przedstawionego problemu miałam kilka pytań. Na początku się wahałam gdy dowiedziałam się ile będzie mnie kosztować porada, ale po jej przeczytaniu jakoś ją przełknęłam, gdyż odpowiedź była bardzo wyczerpująca i konkretna.
Katarzyna

Według Ordynacji podatkowej:

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Art. 115. § 1. Wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki.

§ 2. Przepis § 1 stosuje się również do odpowiedzialności byłego wspólnika za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie, gdy był on wspólnikiem, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie, gdy był on wspólnikiem. Za zobowiązania podatkowe powstałe na podstawie odrębnych przepisów po rozwiązaniu spółki, za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał po rozwiązaniu spółki, oraz za zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe po rozwiązaniu spółki, odpowiadają osoby będące wspólnikami w momencie rozwiązania spółki.

§ 3. (uchylony)

§ 4. Orzeczenie o odpowiedzialności, o której mowa w § 1, nie wymaga uprzedniego wydania decyzji w sprawach, o których mowa w art. 108 § 2 pkt 2, a rozstrzygnięcie w tych sprawach następuje w decyzji orzekającej o odpowiedzialności.

§ 5. Przepis § 4 stosuje się również w przypadku rozwiązania spółki.”

Ordynacja podatkowa stoi na stanowisku, że każdy aktualny wspólnik jest odpowiedzialny za jej zobowiązania podatkowe. Zarówno „wina” jak i wewnętrzny podział obowiązków nie wpływają na powstanie, bądź też nie, odpowiedzialności byłych wspólników za zaległości podatkowe spółki. Ustalenia wewnętrzne wspólników mogą stać się jedynie przedmiotem roszczeń regresowych.

By możliwe było ponoszenie odpowiedzialności przez wspólnika (byłego wspólnika) na podstawie art. 115 O.p., konieczne jest ustalenie, iż zaległości podatkowe powstały w czasie trwania spółki i w okresie, gdy dana osoba była wspólnikiem. Informacje dotyczące składu osobowego wspólników spółki powinny być aktualne na dzień wydawania przez organ I instancji decyzji określającej zakres ich odpowiedzialności. Powyższa zasada dotyczy również decyzji ostatecznych wydawanych przez organ II instancji.

Decyzja w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej, w tym także wydana na podstawie art. 115 § 1 lub § 2, tworzy nowy stosunek prawny – zobowiązanie osoby trzeciej do zapłaty zaległości ciążącej na innym podmiocie – w niniejszej sprawie na spółce jawnej. Dopiero doręczenie decyzji wywołuje skutek w postaci powstania zobowiązania osoby trzeciej do zapłaty zaległości.

Natomiast egzekucja takiej należności jest dopuszczalna wówczas, gdy egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub części bezskuteczna.

Z treści art. 115 O.p. nie wynika, żeby orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności wspólnika spółki jawnej ze spółką było uzależnione od wyniku prowadzonej w stosunku do spółki egzekucji (wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 września 2004 r., sygn. akt III SA 1643/03). Od takiego wyniku uzależniona jest natomiast możliwość późniejszego przeprowadzenia egzekucji z majątku wspólnika, co do którego orzeczono o solidarnej odpowiedzialności ze spółką. Wskazuje na to treść art. 108 § 4 O.p., który stanowi, że egzekucja zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej może być wszczęta dopiero wówczas, gdy egzekucja z majątku podatnika okazała się w całości lub w części bezskuteczna.

Takie zasady odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki jawnej zbliżone są do odpowiedzialności cywilnoprawnej – każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką. Jednakże wierzyciel może prowadzić egzekucję z majątku wspólnika w przypadku, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna (subsydiarna odpowiedzialność wspólnika).

Wspólnicy spółki jawnej ponoszą solidarną i subsydiarną odpowiedzialność za zobowiązania spółki. Jako że spółka jawna to samodzielny i niezależny od wspólników podmiot, trzeba stwierdzić, że w pierwszej kolejności to ta spółka odpowiada za długi. W konsekwencji wspólnicy odpowiadają za jej długi dopiero wtedy, gdy powstaje bezskuteczność egzekucji z majątku spółki (art. 31 § 1 Kodeksu spółek handlowych – K.s.h.). Subsydiarność nie obowiązuje przed zarejestrowaniem spółki – co oznacza, że wspólnicy nie mogą ponosić odpowiedzialności za zobowiązania powstałe przed dokonaniem wpisu do rejestru.

Jak wiadomo powszechnie – upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. A dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące.

Zgodnie z art. 13 ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek spółki nie wystarczy na zaspokojenie kosztów postępowania. Jednakże sąd nie oddali wniosku o ogłoszenie upadłości, gdy majątek spółki będzie obciążony hipoteką, zastawem bądź zastawem rejestrowym, a zostanie wykazane, że pozostały majątek nie wystarczy na zaspokojenie kosztów postępowania. Wykazanie przez spółkę, że nie istnieją przeszkody do przeprowadzenia postępowania upadłościowego wymaga tylko uprawdopodobnienia.

Tak więc – nie jest jednakże możliwe ogłoszenie upadłości spółki, jeżeli nie będzie dysponowała odpowiednimi środkami pieniężnymi do zaspokojenia co najmniej kosztów postępowania, a tym samym w pierwszej kolejności wierzyciel sięgnie do majątku wspólników.

Jak mniemam, chodzi o upadłość likwidacyjną.

Ogłoszenie upadłości spółki jawnej powoduje, że upadły jest obowiązany wskazać i wydać syndykowi cały swój majątek, a także wydać dokumenty dotyczące jego działalności, majątku oraz rozliczeń, w szczególności księgi rachunkowe, inne ewidencje prowadzone dla celów podatkowych i korespondencję. Wykonanie tego obowiązku upadły potwierdza w formie oświadczenia na piśmie, które składa sędziemu-komisarzowi. Z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego.

Po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowo-administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. ALE:

  1. Postępowanie sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności.
  2. Postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego w skład masy upadłości, wszczęte przed dniem ogłoszenia upadłości, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości. Postępowanie to umarza się z mocy prawa po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie stoi na przeszkodzie przysądzeniu własności nieruchomości, jeżeli przybicia prawomocnie udzielono przed ogłoszeniem upadłości, a nabywca egzekucyjny wpłaci w terminie cenę nabycia.
  3. Po dniu ogłoszenia upadłości niedopuszczalne jest skierowanie egzekucji do majątku wchodzącego w skład masy upadłości oraz wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu lub zarządzenia zabezpieczenia na majątku upadłego, z wyjątkiem zabezpieczenia roszczeń alimentacyjnych oraz roszczeń o rentę z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci oraz o zamianę uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę.

Niewypłacalność spółki jawnej, która jest warunkiem ogłoszenia upadłości, może otwierać drogę do dochodzenia roszczeń wprost od wspólników.

Co do zasady, wierzyciel spółki jawnej może prowadzić egzekucję z majątku wspólnika spółki jawnej w przypadku, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna (art. 31 § 1 K.s.h.). Tę ostatnią przesłankę (bezskuteczność egzekucji), nie sposób zrealizować po ogłoszeniu upadłości. Prowadzenie oddzielnej egzekucji wobec spółki w trakcie postępowania upadłościowego jest bowiem niedopuszczalne.

W nauce i doktrynie przyjmuje się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji przeciwko spółce nie jest konieczne, jeżeli z okoliczności wynika, iż spółka nie ma majątku, z którego wierzyciel mógłby się zaspokoić.

Klauzula wykonalności może być nadana wyrokowi posiadanemu przez wierzyciela, także przeciwko dłużnikom gdy np. z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu upadłościowym wynika, że majątek spółki nie wystarczy na zaspokojenie należności z kategorii, do której został zaliczony wierzyciel. Byłoby to wynikiem ustalenia, że wierzyciel może liczyć na częściowe zaspokojenie w postępowaniu upadłościowym z majątku spółki.

Z drugiej jednak strony, gdy wielkość majątku spółki wskazuje na to, że wierzyciel może być w części zaspokojony, to wspólnik będzie miał możliwość powoływania się na subsydiarny charakter swojej odpowiedzialności oraz podnosić, że przesłanki z art. 31 § 1 K.s.h. nie zostały spełnione. A są nimi:

Art. 31.§ 1.Wierzyciel spółki może prowadzić egzekucję z majątku wspólnika w przypadku, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna (subsydiarna odpowiedzialność wspólnika).

§ 2.Przepis § 1 nie stanowi przeszkody do wniesienia powództwa przeciwko wspólnikowi, zanim egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna.

§ 3.Subsydiarna odpowiedzialność wspólnika nie dotyczy zobowiązań powstałych przed wpisem do rejestru.

Prowadzi to do zasadnego wniosku, że wierzyciel może być zaspokajany w ramach postępowania upadłościowego wobec spółki, a niezależnie od tego może dochodzić należności wprost od wspólników.

Jeśli wspólnik choćby częściowo dokona zapłaty, to sumę wydzieloną na zaspokojenie wierzytelności, za którą upadły odpowiada solidarnie wraz z nim, wydaje się wierzycielowi w wysokości należnej mu w dniu sporządzenia planu podziału, współdłużnikowi zaś w wysokości dokonanej zapłaty.

Niezależnie od tego, czy chodzi o zaległości podatkowe, czy też należności cywilne – jeżeli wierzyciel uzyskałby ich zaspokojenie z majątku wspólników, to mają oni (wspólnicy) prawo do roszczenia regresowego (o zwrot stosownej kwoty) wobec wspólników, z majątku których nie była prowadzona egzekucja lub nie dokonali oni żadnej zapłaty zobowiązań spółki.

Przy podatkach – jeżeli decyzje dotyczą okresu, w jakim byli wspólnicy działali w spółce i powstały długi podatkowe – w razie ich spłaty przez obecnych wspólników mają oni prawo regresu wobec byłych wspólników.

Należy przy tym liczyć się z działaniami obstrukcyjnymi ze strony byłych wspólników, co dyktuje konieczność dobrego przygotowania się do ewentualnego procesu.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką jawną? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »
{* .script("js/zaczekaj.js") *}