Kategoria: Działalność gospodarcza

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem z działalnością gospodarczą? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Nieregularne płacenie składek przez przedsiębiorcę

Marek Gola • Opublikowane: 2015-01-09

Prowadzę jednoosobową firmę. Z powodu nieregularnego opłacania składek na ZUS mam zaległości. Powodem są kłopoty na rynku i złe decyzje. Czy mogę wystąpić o umorzenie zaległych składek i czy jest możliwość umorzenia ich w zamian za uznanie tego okresu za nieskładkowy?

Marek Gola

»Wybrane opinie klientów

Bardzo dokładnie omówione przedstawione zagadnienie, nie zostało pominięte żadne moje pytanie, argumentacja poparta przepisami prawnymi. Jedynie wydaje mi się, że cena była dosyć wysoka (300zł), ale może to wynikało z faktu, że na tle przedstawionego problemu miałam kilka pytań. Na początku się wahałam gdy dowiedziałam się ile będzie mnie kosztować porada, ale po jej przeczytaniu jakoś ją przełknęłam, gdyż odpowiedź była bardzo wyczerpująca i konkretna.
Katarzyna
Ok. Polecam w przyszłości gdy będę miał wątpliwości z pewnością skorzystam z porad.
Bartosz, 31 lat, geodeta
Rezygnuję , że swojego adwokata , który ma wąski zakres swoich usług , tutaj mam kompleksową pomoc w zakresie prawa . Zdecydowanie polecam!!!
Marcin, 46 lat
Rzeczowo i na temat. Polecam. Skożystam w przyszlosci.
Marek
Terminowo prosto merytorycznie czuję że to odpowiedź na MOJE pytanie a nie \"gotowiec\"
Małgorzata, 56 lat, Menedżer

Podstawę prawną niniejszej odpowiedzi stanowi ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń, zwana dalej ustawą systemową, oraz pomocniczo Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

W przypadku wystąpienia zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych istnieje możliwość wnoszenia do ZUS-u o odroczenia terminu płatności zaległości z tytułu składek, rozłożenia na raty czy też umorzenia.

Zgodnie z treścią art. 28 ustawy systemowej należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem wskazanych poniżej warunków.

Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, natomiast należności z tytułu składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:

  • dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
  • sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze;
  • nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa;
  • nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
  • wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
  • naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
  • jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty.

Powyższy przepis dotyczył instytucji umorzenia, natomiast zgodnie z art. 29 ustawy systemowej ZUS może również płatności odroczyć lub rozłożyć na raty, i tak:

„1. Ze względów gospodarczych lub innych przyczyn zasługujących na uwzględnienie Zakład może na wniosek dłużnika odroczyć termin płatności należności z tytułu składek oraz rozłożyć należność na raty, uwzględniając możliwości płatnicze dłużnika oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Odroczenie terminu płatności może dotyczyć jedynie należności finansowanej przez płatnika składek.

1a. Odroczenie terminu płatności należności z tytułu składek oraz rozłożenie należności na raty następuje w formie umowy.

2. Od składek, które rozłożono na raty, nie nalicza się odsetek za zwłokę począwszy od następnego dnia po dniu wpływu wniosku o udzielenie tych ulg.

3. Jeżeli dłużnik nie spłaci w terminie ustalonych przez Zakład rat, pozostała kwota staje się natychmiast wymagalna wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na zasadach określonych w ustawie – Ordynacja podatkowa.

4. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, Zakład ustala opłatę prolongacyjną na zasadach i w wysokości przewidzianej w ustawie – Ordynacja podatkowa dla podatków stanowiących dochód budżetu państwa”.

Nie mogą jednakże podlegać rozłożeniu na raty składki finansowane przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek (art. 30 ustawy systemowej) (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 118/10).

W przypadku składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących ich płatnikami w ogóle, ustawodawca nie przewiduje możliwości ich umarzania, rozkładania na raty czy odraczania terminu płatności. Nie istnieją podstawy prawne do merytorycznego rozpoznania wniosku w tym zakresie. Skoro nie można rozpoznać wniosku o umorzenie należności, to organ zobligowany jest do umorzenia postępowania w tym zakresie (art. 30 ustawy).

Zatem składki za zatrudnionych pracowników nie można rozpatrywać w kategorii rozłożenia na raty, gdyż z mocy art. 30 ustawy systemowej nie podlegają one możliwości zawarcia układu, bowiem przepis art. 28 i 29 znajduje zastosowanie wyłącznie do należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na to ubezpieczenie. Oznacza to, iż układowi ratalnemu mogą podlegać wyłącznie składki za osobę prowadzącą działalność gospodarczą, natomiast nie za pracowników.

Ustawa systemowa przewiduje zarówno w przepisie art. 28 i 29 możliwość umarzania czy też rozkładania na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odraczanie terminu ich płatności, a także rozkładanie tych płatności na raty. Jednakże z literalnego i niebudzącego wątpliwości interpretacyjnych brzmienia art. 30 ustawy systemowej, przytoczonym powyżej wynika, iż powyższe regulacje prawne nie znajdują zastosowania w odniesieniu do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek.

Art. 30 ustawy wyłącza możliwość czy to umorzenia, czy rozłożenia na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w części pracowniczej – składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek.

Opisane powyżej potraktowanie składek finansowanych przez pracowników podyktowane jest ochroną tych składek, a co za tym idzie interesów pracowników.

Oznacza to, iż ani przepis art. 28 i 29 powołanej ustawy systemowej, ani przepisy rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., nie mogą stanowić podstawy do umorzenia lub rozłożenia na raty składek należnych za zatrudnianych pracowników w części przez nich finansowanej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2923/06, LEX nr 306959).

Proszę jednakże pamiętać, że zakres wyłączenia rozłożenia zaległości na raty wynikający z art. 30 ustawy, o których mowa w art. 28 i 29 ustawy systemowej, jest ściśle określony, umorzenia nie stosuje się do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek. A contrario oznacza to, iż należności inne niż należności z tytułu składek, tj. odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowej opłaty mogą być umarzane lub rozkładane na raty w całości lub w części na podstawie art. 28 i 29 tej ustawy.

Reasumując, nawet wtedy, gdy umorzenie samych składek jest niedopuszczalne z mocy regulacji art. 30 ustawy, możliwe jest, gdy zachodzą warunki umorzenia wymienione w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, umorzenie innych należności. Warunki te są określone przez art. 28 i 29 ustawy systemowej przytoczony powyżej (por. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Ol 453/09: „skoro przepis art. 30 u.s.u.s. odnosi się jedynie do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, organ ma obowiązek rozpatrzyć wniosek strony o umorzenie należności z tytułu składek [z wyłączeniem samych składek] finansowanych przez pracowników [m.in. odsetki za zwłokę od składek], w oparciu o przesłanki wymienione w art. 28 u.s.u.s.”).

W celu podjęcia działań zmierzających do rozłożenia zaległości, w tym zakresie, w jakim jest to dopuszczalne, należy w pierwszej kolejności złożyć wniosek o rozłożenia na raty czy też umorzenie ewentualnie odroczenie płatności stosownych zaległości.

Wniosek taki należy skierować do właściwego miejscowo ZUS-u.

Odnosząc się do argumentacji, jaką będzie Pani chciała wykorzystać przy negocjacji z ZUS-em, to w pierwszej kolejności należy odnieść się do treści przytoczonych powyżej przepisów art. 28 i 29 ustawy systemowej (w zależności od wybranej przez spółkę opcji), wskazując na podstawę rozłożenia należności na raty, ewentualnie umorzenia względy gospodarcze lub inne przyczyny zasługujące na uwzględnienie.

Przede wszystkim spółka winna powielić argumentację wskazaną przeze mnie powyżej, odnoszącą się do zaległości podatkowych, oczywiście odpowiednio zmodyfikowaną.

Zatem warto odwołać się do faktu, iż Pani ponosi ciężary publicznoprawne, które zasilają finanse samorządu i Państwa, jeżeli jest taka możliwość, należy również wskazać przyczyny opóźnienia w spłacie, szczególnie jeżeli powstały one z przyczyn niezależnych od firmy, np. kryzys, pogarszająca się koniunktura.

Warto również zwrócić uwagę organowi rentowemu na obciążenia firmy z tytułu spłaty kredytów, stałych opłat za media czy też innych kosztów działalności gospodarczej.

Konstatując wszystko powyższe, istotny z punktu widzenia Pani interesu jest art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Wojewódzki Sad Administracyjny w Bydgoszczy z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt I S.A./Bd 99/12, „podstawa umorzenia należności ZUS została stworzona dla »uzasadnionych przypadków« (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.), a zatem wyjątkowych, a nawet drastycznych, powstałych z przyczyn całkowicie obiektywnych. Cechy te muszą odnosić się do stanu majątkowego w jakim znajduje się skarżący, a nie tego, czy słusznie powstał dług w należnościach wobec ZUS”.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem z działalnością gospodarczą? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »
{* .script("js/zaczekaj.js") *}