Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem z prawem handlowym? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Likwidacja spółdzielni zobowiązanej do wypłacania renty wyrównawczej dla pracownika

Katarzyna Siwiec • Opublikowane: 2018-11-07

Jestem likwidatorem spółdzielni, która ma zobowiązania z tytułu wypadku przy pracy byłego pracownika. Spółdzielnia wypłacała mu comiesięczną rentę wyrównawczą. Ta osoba jest już na emeryturze pracowniczej. Czy spółdzielnia jest zobowiązana do dalszego wypłacania mu przyznanej renty, chociaż nie posiada w tej chwili środków na koncie w związku z końcowym okresem likwidacji? Jaka jest dalsza procedura w tej sprawie?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

W pierwszej kolejności odniosę się do faktu pobierania przez byłego pracownika emerytury. Otóż samo pobieranie tego świadczenia nie niweczy jego prawa do renty wyrównawczej. Temat ten był wielokrotnie poruszany w orzecznictwie sądowym. „Zgodnie przyjmuje się, że w przypadku renty uzupełniającej Sąd nie może ograniczyć obowiązku płacenia renty do momentu nabycia przez uprawnioną prawa do emerytury” (tak np. uchwała Sądu Najwyższego z 12 czerwca 1968r. III PZP 27/68). Okoliczności te mogą być powodem obniżenia renty tylko wtedy, gdy z konkretnego wypadku to wynika.

Oczywiście nie oznacza to też, iż pracownik może pobierać rentę uzupełniającą w dotychczasowej wysokości w sposób całkowicie nieograniczony albowiem jest rzeczą naturalną, że po osiągnięciu wieku emerytalnego co do zasady traci zdolność do pracy, ale zawsze to zależy jednak od okoliczności konkretnego przypadku. Często bowiem spadek sił związany z wiekiem i stanem zdrowia wynikającym z innych przyczyn niż te, z tytułu których pobiera rentę uzupełniającą, uniemożliwiłby mu wykonywanie pracy zarobkowej.

Generalnie jest możliwe wystąpienie z pozwem o ustalenie, że obowiązek wypłaty renty ustał, względnie ustalenie jej na innym poziomie (obniżenie) – w związku z uzyskaniem świadczeń emerytalnych. Podstawę takiego powództwa stanowi art. 907 § 2 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że jeżeli obowiązek płacenia renty wynika z ustawy, każda ze stron może w razie zmiany stosunków żądać zmiany wysokości lub czasu trwania renty, chociażby wysokość renty i czas jej trwania były ustalone w orzeczeniu sądowym lub w umowie. Jest możliwe przy tym żądanie przez pracownika różnicy pomiędzy emeryturą, jaką otrzymywałby, gdyby nie wypadek, a rentą inwalidzką (tak z kolei wyrok Sądu Najwyższego z 14 stycznia 1977 r., sygn. akt III CZP 58/76). Nie jest jednak wykluczone, że renta ta winna już być wypłacana w niższej wysokości.

Dopóki spółdzielnia istnieje, ma niestety obowiązek regulowania comiesięcznie renty, jedyne co można zrobić, to wystąpić z ww. powództwem, aczkolwiek nie można mieć złudzeń, że jak każde postępowanie sądowe będzie ono długotrwałe.

W momencie wykreślenia spółdzielni z KRS, po zakończeniu postępowania likwidacyjnego, spółdzielnia traci już swój byt prawny, a tym samym zdolność prawną. Od tej chwili spółdzielnia nie może być podmiotem praw i obowiązków, bo jej po prostu już nie ma.

Potwierdza to również postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 1999 r., sygn. akt I CKN 261/98, stanowiące, że spółdzielnia nie istnieje ani przed uzyskaniem wpisu do rejestru ani po wykreśleniu jej z rejestru, a co za tym idzie – w obu tych sytuacjach nie może ona uczestniczyć w obrocie, jako podmiot wyposażony w zdolność prawną, tzn. zdolność bycia podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa cywilnego.

Renty wyrównawcze, co istotne, są właśnie świadczeniami o charakterze cywilnoprawnym, przyznawanymi i wypłacanymi na zasadach przewidzianych w przepisach prawa cywilnego, a obowiązek ich wypłacania spoczywa wyłącznie na pracodawcy zobowiązanym do tego ugodą lub wyrokiem sądowym.

Również ustawa z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy regulującymi zasady i zakres ochrony roszczeń pracowniczych ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w razie niemożności ich zaspokojenia z powodu niewypłacalności pracodawcy nie przewiduje obowiązku przejęcia wypłaty rent wyrównawczych. Nie jestem, co prawda, specjalistą od prawa spółdzielczego, ale nie widzę, aby był jakiś następca prawny spółdzielni, ktoś, kto przejmowałby jej zobowiązania, nie przejmuje ich np. Krajowa Rada Spółdzielcza.

Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, jak już wspomniałam, nie pełni też funkcji następcy prawnego zlikwidowanej spółdzielni, więc po prostu nikt tych zobowiązań powstałych po wykreśleniu spółdzielni nie przejmuje, skoro brak następcy. Niestety pracownik znajdzie się w sytuacji, gdzie nie będzie miał od kogo egzekwować wypłaty renty wyrównawczej.

W mojej ocenie pracownik, wiedząc, co się dzieje, mógł po otwarciu likwidacji wystąpić do sądu o kapitalizację renty, czyli jej zsumowanie i jednorazową wypłatę, jeżeli tego nie zrobił, to niestety będzie musiał ponieść skutki tego, że po wykreśleniu z rejestru spółdzielni nie będzie już możliwości żądania zapłaty renty. Aby nie być gołosłowną, powołam się na stosowny wyrok, którego fragment zacytuję:

„Okoliczności te mogą być uważane za ważne powody pozwalające na kapitalizację renty, zmianę jej wysokości i czasu trwania na przykład ze względu na fakt, że pracodawca poszkodowanego pracownika został postawiony w stan upadłości lub likwidacji, a po zakończeniu likwidacji pracodawcy brak będzie innego podmiotu zobowiązanego do zaspokojenia roszczeń uprawnionego, a także za względu na to, że w ostatnim czasie doszło do zakłóceń w bieżącym wypłacaniu renty, co odbija się niekorzystnie na sytuacji uprawnionego (por. wyrok Sądu Najwyższego z 15 grudnia 1998 r., II UKN 604/98, Prokuratura i Prawo 1999 nr 7-8, s. 49; podobnie wyrok Sądu Najwyższego z 15 grudnia 1998 r., II UKN 603/98, Prokuratura i Prawo 1999 nr 6, s. 45).”

Po wykreśleniu spółdzielni z rejestru obowiązek zapłaty przyszłych rat renty sam niejako wygaśnie.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Podobne materiały

Skuteczne powiadomienie o rozwiązaniu umowy o współpracy

Dnia 29.04 br. pewna firma – nasz długoletni kontrahent i współpracownik – wypowiedziała nam bez żadnej zapowiedzi umowę o współpracy....

 

Dropshipping a umowy ramowe ze sprzedawcami

Przeczytałam Państwa artykuł dotyczący dropshippingu i mam pytanie, co w przypadku, kiedy mamy setki sprzedawców miesięcznie (Aliexpress) i nie...

 

Sprzedaż udziałów w spółce z Polski spółce zagranicznej

Jestem właścicielem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (polskiej) oraz prezesem i jedyną osobą reprezentującą spółkę zagraniczną....

 

Czy można podjąć uchwałę o odwołaniu prezesa bez udzielenia absolutorium?

Prezes zarządu chce przejść na emeryturę od października. Nadzwyczajne zgromadzenie wspólników w tej sprawie zostało zwołane na 10.09. Co...

 

Darowizna akcji spółki

Jestem właścicielem pakietu akcji spółki pracowniczej. Notarialnie dokonałem darowizny tych akcji córce, która jest prawnym spadkobiercą. Spółka...

 

Dzień połączenia spółek według Kodeksu spółek handlowych

Planujemy połączenie w trybie łączenia się spółek przez przejęcie zgodnie z art. 492 § 1 pkt 1 K.s.h. z uwzględnieniem...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »