Kategoria: Spółka z o.o.

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką z o.o.? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Kto może zakwestionować rodzaj umowy z pracownikiem, jakie konsekwencje dla spółki z o.o.?

Katarzyna Siwiec • Opublikowane: 2019-09-02

Spółka z o.o. zatrudniła na umowę o dzieło 100 pracowników. Proszę o odpowiedź na pytania związane z kwestionowaniem umów z pracownikami i ewentualne konsekwencje.

  1. Jaka instytucja może skutecznie podważyć rodzaj umów łączących pracownika ze spółką? Na przykład dowodzić, że są to umowy-zlecenia, umowy o pracę, a nie umowy o dzieło.
  2. Gdyby ZUS wydał decyzję, że spółkę z pracownikiem powinna łączyć umowa o pracę (lub umowa-zlecenie) i tak też by orzekł sąd, czy groziłyby za to konsekwencje karne lub karno-skarbowe dla prezesa spółki? Czy grozi za to kara pozbawienia wolności? Należy dodać, że ani spółki, ani w dalszej kolejności prezesa nie będzie stać na opłacenie zaległych składek.
  3. Czy ZUS w trakcie postępowania o wydanie decyzji może zrobić jakieś zabezpieczenia na kontach spółki, co sparaliżowałoby jej działalność? Czy ewentualne zabezpieczenia można zrobić po wydaniu prawomocnej decyzji?
Katarzyna Siwiec

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedzi na moje pytania wyczerpujące, pełen profesjonalizm. Jestem bardzo zadowolona. Polecam, prawnik godny zaufania.
Barbara, Nauczyciel
Dziękuję za udzielone porady. Za każdym razem odpowiedź na pytania bardzo szybka i rzeczowa, poparta artykułami kodeksów. Pani Marta Handzlik- Rosuł rozwiała moje wszelkie obawy. Polecam korzystanie z serwisu. Za niespełna 100 zł dowiedziałam się o przysługujących mi prawach, co zdecydowanie uspokoiło mnie. Mam również świadomość ,iż mogę w dalszym ciągu zadać pytanie dodatkowe w mojej sprawie, jeśli pojawi się ku temu potrzeba. Z pewnością w przyszłości jeszcze skorzystam z pomocy prawnej serwisu, jeśli zajdzie taka potrzeba.
Anna
Dziękuję za poradę . Udzielono mi profesjonalnej odpowiedzi i ukierunkowało co do dalszego postępowania , jeżeli zajdzie potrzeba to skorzystam ponownie z usług prawnika tego biura . 
Janusz, 53 lata
Korzystałam już z "ePorady24" wcześniej, byłam bardzo zadowolona z rzetelnej, wnikliwej odpowiedzi na nurtujące mnie pytanie. Dodatkowym atutem jest możliwość zadawania dodatkowych pytań dotyczących pytania głównego.
Danuta, technik ekonomista
Bardzo dokładnie omówione przedstawione zagadnienie, nie zostało pominięte żadne moje pytanie, argumentacja poparta przepisami prawnymi. Jedynie wydaje mi się, że cena była dosyć wysoka (300zł), ale może to wynikało z faktu, że na tle przedstawionego problemu miałam kilka pytań. Na początku się wahałam gdy dowiedziałam się ile będzie mnie kosztować porada, ale po jej przeczytaniu jakoś ją przełknęłam, gdyż odpowiedź była bardzo wyczerpująca i konkretna.
Katarzyna

Oto odpowiedzi na postawione pytania w kolejności, w jakiej zostały zadane.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

1. Jaka instytucja może skutecznie podważyć rodzaj umów łączących pracownika ze spółką? Na przykład dowodzić, że są to umowy-zlecenia, umowy o pracę, a nie umowy o dzieło.

W pierwszej kolejności, i tak najczęściej się dzieje, to właśnie ZUS ustala, że strony łączy umowa o pracę a nie umowa o dzieło, czyniąc to celem określenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne.

Z art. 68 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wynika bowiem, że do zakresu działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy między innymi wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Jak zaś wyjaśniono w wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie III AUa 728/16 ustalenie, że między stronami umowy o dzieło zachodzą relacje polegające na wykonywaniu za wynagrodzeniem usług odpowiadających umowom nazwanym, zdefiniowanym w art. 734 K.c. lub właściwych umowom, do których – stosownie do art. 750 K.c. – stosuje się przepisy o zleceniu, nakazuje wydanie decyzji na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1 i 3 z zastosowaniem art. 6 ust. 1 pkt 4 i art. 13 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wydanie takiej decyzji przez organ rentowy równoznaczne jest z ustaleniem rzeczywistego charakter stosunków prawnych łączących strony i istniejącego z tego tytułu obowiązku ubezpieczeniowego.

Innym podmiotem, który może być potencjalnie zainteresowany ustaleniem, że stosunek łączący go ze spółką jest stosunkiem pracy, jest każda z wymienionych 100 osób, czyli osoba świadcząca pracę. Taka osoba może wystąpić do sądu pracy z powództwem o ustalenie istnienia stosunku pracy. Zgodnie z art. 22 § 1 K.p.: „Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem”. Uzupełnieniem wspomnianego przepisu jest art. 22 § 11 K.c., zgodnie z którym: „Zatrudnienie w warunkach określonych w § 1 jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy”. Zgodnie z kolei z art. 63 ze zn. 1 Kodeksu postępowania cywilnego – w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy inspektorzy pracy mogą wytaczać powództwa na rzecz obywateli, a także wstępować, za zgodą powoda, do postępowania w tych sprawach w każdym jego stadium. Jest to jednak bardziej teoretyczne, bo nie spotykam się w praktyce z wytaczaniem takich powództw przez PIP.

Ponadto z mocy art. 281 Kodeksu pracy – kto, będąc pracodawcą lub działając w jego imieniu zawiera umowę cywilnoprawną w warunkach, w których zgodnie z art. 22 § 1 powinna być zawarta umowa o pracę – podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł. Tak więc PIP ma możliwość wystąpienia do sądu o nałożenie na pracodawcę grzywny.

2. Gdyby ZUS wydał decyzję, że spółkę z pracownikiem powinna łączyć umowa o pracę (lub umowa-zlecenie) i tak też by orzekł sąd, czy groziłyby za to konsekwencje karne lub karno-skarbowe dla prezesa spółki? Czy grozi za to kara pozbawienia wolności? Należy dodać, że ani spółki, ani w dalszej kolejności prezesa nie będzie stać na opłacenie zaległych składek.

Takie działanie w mojej ocenie nie podlega pod Kodeks karny (K.k.). Co prawda, istnieje art. 219 K.k., który mówi, że kto narusza przepisy prawa o ubezpieczeniach społecznych, nie zgłaszając, nawet za zgodą zainteresowanego, wymaganych danych albo zgłaszając nieprawdziwe dane mające wpływ na prawo do świadczeń albo ich wysokość, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2, aczkolwiek w zasadzie nie spotykałam się w swojej karierze zawodowej, aby kogoś karano z tego tytułu za zawarcie umowy cywilnoprawnej zamiast umowy o pracę. Znany mi jest jeden wyrok, gdzie płatnik otrzymał grzywnę z powodu nieopłacenia składek, ale była wystawiona umowa o pracę i nieopłacone składki, zaś płatnik później twierdził, iż składek nie opłacił, bo tylko na prośbę pracownika wystawił umowę, a tak naprawdę była to umowa o dzieło, więc nie odpowiada to opisanemu przez Pana przypadkowi. Tu pokrzywdzonym podmiotem jest pracownik i jemu de facto musiałaby zostać wyrządzona szkoda.

Natomiast art. 98 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przewiduje za to grzywnę do 5000 zł, mówiąc o osobie, która nie dopełnia obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w przewidzianym przepisami terminie, więc tego rodzaju sankcja może wchodzić w grę, bo teoretycznie składki winny być płacone w terminie od początku trwania współpracy z tymi 100 osobami. W tym przypadku pokrzywdzonym jest ZUS i takie postępowania o ukarania grzywną się zdarzają.

Kodeks karny skarbowy każe podatników za brak zapłaty podatków, nieterminową ich zapłatę itd.

3. Czy ZUS w trakcie postępowania o wydanie decyzji może zrobić jakieś zabezpieczenia na kontach spółki, co sparaliżowałoby jej działalność? Czy ewentualne zabezpieczenia można zrobić po wydaniu prawomocnej decyzji?

ZUS na podstawie nieprawomocnej decyzji może ustanowić hipotekę na nieruchomościach albo zastaw na ruchomościach, np. samochodach, maszynach itd.

Kwestę tę regulują artykuły 26 i 27 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych – poniżej je w całości zacytuję. Generalnie zabezpieczenie (a więc zanim decyzja się uprawomocni) przysługuje w postaci hipoteki na nieruchomościach i zastawu na ruchomościach oraz ewentualnie prawach i to są właśnie sposoby zabezpieczenia należności ZUS nie zaś zajęcie konta bankowego.

Art. 26. [Zabezpieczenie należności z tytułu składek]

1. Zakład ma prawo do występowania z wnioskiem o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości dłużnika zalegającego z opłatą należności z tytułu składek także wtedy, gdy dłużnikiem jest państwowa jednostka organizacyjna niebędąca jednostką budżetową.

2. Wystawione przez Zakład dokumenty stwierdzające istnienie należności z tytułu składek oraz jej wysokość są podstawą wpisu hipoteki do księgi wieczystej nieruchomości stanowiącej własność zobowiązanego. Jeżeli nieruchomość nie posiada księgi wieczystej, zabezpieczenie jest dokonywane przez złożenie tych dokumentów do zbioru dokumentów.

3. Dla zabezpieczenia należności z tytułu składek Zakładowi przysługuje hipoteka przymusowa na wszystkich nieruchomościach dłużnika, z uwzględnieniem ust. 3a i 3b. Podstawą ustanowienia hipoteki przymusowej jest doręczona decyzja o określeniu wysokości należności z tytułu składek, o odpowiedzialności osoby trzeciej lub o odpowiedzialności następcy prawnego.

3a. Przedmiotem hipoteki przymusowej może być:

1) część ułamkowa nieruchomości, jeżeli stanowi udział dłużnika;

2) nieruchomość stanowiąca przedmiot współwłasności łącznej dłużnika i jego małżonka;

3) nieruchomość stanowiąca przedmiot współwłasności łącznej wspólników spółki cywilnej lub część ułamkowa nieruchomości stanowiąca udział wspólników spółki cywilnej – w przypadku gdy dłużnikiem jest spółka.

3b. Przedmiotem hipoteki przymusowej może być także:

1) użytkowanie wieczyste wraz z budynkami i urządzeniami na użytkowanym gruncie stanowiącymi własność użytkownika wieczystego lub udział w tym prawie;

2) spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub udział w tym prawie;

3) wierzytelność zabezpieczona hipoteką;

4) statek morski lub statek morski w budowie wpisane do rejestru okrętowego.

3c. Do hipoteki przymusowej określonej w ust. 3a i 3b stosuje się odpowiednio przepisy o hipotece na nieruchomości.

4. Do hipoteki, o której mowa w ust. 3-3c, z uwzględnieniem ust. 5, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa, dotyczące hipoteki przymusowej.

5. Na żądanie Zakładu lub kierownika terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu będącego jednocześnie organem egzekucyjnym dłużnik obowiązany jest do wyjawienia nieruchomości oraz przysługujących mu praw majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej lub zastawu, jeżeli z dowodów zgromadzonych w postępowaniu wynika, że należności z tytułu składek mogą zostać nieopłacone.

5a. Wyjawienia, o którym mowa w ust. 5, dokonuje się w formie oświadczenia składanego pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Przed odebraniem oświadczenia Zakład lub kierownik terenowej jednostki organizacyjnej będącej jednocześnie organem egzekucyjnym jest obowiązany uprzedzić dłużnika o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.

6. Żądanie wyjawienia, o którym mowa w ust. 5, stosuje się także do:

1) małżonka, następców prawnych i osób trzecich odpowiadających za zadłużenie płatnika składek;

2) osób, które pobrały nienależne świadczenia, płatników składek lub innych podmiotów zobowiązanych do zwrotu nienależnych świadczeń, o których mowa w art. 84, z wyjątkiem przypadku gdy nienależne świadczenia podlegają potrąceniu z bieżąco wypłacanych świadczeń.

7. Zaspokojenie z przedmiotu hipoteki przymusowej następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, chyba że z przedmiotu hipoteki jest prowadzona egzekucja przez sądowy organ egzekucyjny.”

Art. 27. [Zastaw ustawowy]

1. Należności z tytułu składek są zabezpieczone ustawowym prawem zastawu na wszystkich będących własnością dłużnika oraz stanowiących współwłasność łączną dłużnika i jego małżonka rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych.

2. Do zastawu, o którym mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa, dotyczące zastawów skarbowych.

2a. Zastaw, o którym mowa w ust. 1, wpisuje się do Rejestru Zastawów Skarbowych prowadzonego na podstawie art. 43 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.”

Teoretycznie jest natomiast możliwe, aby ZUS uzyskał zabezpieczenie poprzez zajęcie rachunku bankowego już w toczącym się postępowaniu sądowym. Z art. 730 § 1 wynika, że można żądać udzielenia zabezpieczenia w każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd powszechny lub sąd polubowny. Definicję sprawy cywilnej zawiera art. 1. Są nimi sprawy ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego, prawa pracy, ubezpieczeń społecznych oraz inne sprawy, do których przepisy kodeksu znajdują zastosowanie z mocy ustaw szczególnych. Może tego żądać każdy uczestnik postępowania.

Znów jest to jednak teoretyczna możliwość. Odbywa się to w każdym razie na podstawie postanowienia sądu o udzieleniu zabezpieczenia, nie zaś nieprawomocnej decyzji.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką z o.o.? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »
{* .script("js/zaczekaj.js") *}