Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką z o.o.? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Kontrola w spółce z o.o.

Bogusław Nowakowski • Opublikowane: 2015-02-25

Jestem wspólnikiem spółki z o.o., w której prawdopodobnie dochodzi do nadużyć. Mieszkam i pracuję za granicą, wkrótce przyjeżdżam do Polski i chciałabym przeprowadzić kontrolę w spółce. Wiem, że zarząd będzie mi to utrudniał. Czy mogę wcześniej wystosować do niego pismo o planowanej kontroli? Ile mam czekać na odpowiedź? Jeśli nie otrzymam zgody na kontrolę, to czy ta sprawa może być po ponownym wniosku rozstrzygnięta uchwałą wspólników? Czy sąd rejestrowy może nakazać spółce udostępnić mi dokumenty?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Jak widzę, zna Pani przepisy Kodeksu spółek handlowych dotyczące kontroli sprawowanej przez wspólnika. Kodeks stanowi:

„Art. 212. § 1. Prawo kontroli służy każdemu wspólnikowi. W tym celu wspólnik lub wspólnik z upoważnioną przez siebie osobą może w każdym czasie przeglądać księgi i dokumenty spółki, sporządzać bilans dla swego użytku lub żądać wyjaśnień od zarządu.

§ 2. Zarząd może odmówić wspólnikowi wyjaśnień oraz udostępnienia do wglądu ksiąg i dokumentów spółki, jeżeli istnieje uzasadniona obawa, że wspólnik wykorzysta je w celach sprzecznych z interesem spółki i przez to wyrządzi spółce znaczną szkodę.

§ 3. W przypadku, o którym mowa w § 2, wspólnik może żądać rozstrzygnięcia sprawy uchwałą wspólników. Uchwała powinna być powzięta w terminie miesiąca od dnia zgłoszenia żądania.

§ 4. Wspólnik, któremu odmówiono wyjaśnień lub wglądu do dokumentów bądź ksiąg spółki, może złożyć wniosek do sądu rejestrowego o zobowiązanie zarządu do udzielenia wyjaśnień lub udostępnienia do wglądu dokumentów bądź ksiąg spółki. Wniosek należy złożyć w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania zawiadomienia o uchwale lub od upływu terminu określonego w § 3, w przypadku niepowzięcia uchwały wspólników w tym terminie”.

Prawo kontroli jest jednak ograniczone do:

  • przeglądania ksiąg spółki,
  • przeglądania dokumentów spółki,
  • sporządzenia bilansu dla swego użytku,
  • żądania wyjaśnień od zarządu.

Wspólnik ma prawo wykonywać te czynności kontrolne w każdym czasie. Nie oznacza to oczywiście działań destrukcyjnych, typu kontrola w nocy. Działania wspólnika powinny być wykonywane w czasie godzin urzędowania spółki lub firmy prowadzącej jej dokumentację finansowo-księgową. Dopuszczalne jest wykonywanie czynności kontrolnych w innych godzinach za zgodą spółki oraz lub firmy prowadzącej jej dokumentację finansowo-księgową. Jest to związane z koniecznością asysty ze strony kontrolowanego celem udostępnienia dokumentów.

Jako że wspólnik ma prawo kontroli w każdym czasie – to zasadne jest twierdzenie, że to w jego gestii leży wskazanie terminu, w jakim ta kontrola się odbędzie. W dobrym tonie jest zawiadomienie spółki o terminie kontroli, aby mogła się do tego odpowiednio przygotować. Jednocześnie ze wskazaniem terminu należałoby wskazać zakres czynności kontrolnych, a więc: przeglądanie ksiąg spółki, przeglądanie dokumentów spółki, ewentualnie sporządzenia bilansu dla swego użytku. Pismo może także zawierać od razy żądanie udzielenia wyjaśnień wre wskazanym zakresie (pytania z żądaniem udzielenia odpowiedzi).

Co do terminu kontroli, to zarząd nie jest zobowiązany udzielać jakiejkolwiek odpowiedzi, aczkolwiek współpraca ze wspólnikami nakazuje jej udzielenie, a co najmniej poinformowanie o akceptacji terminu lub braku akceptacji i wskazanie innego. Gdyby pismo zawierało żądanie udzielenia wyjaśnień, to teoretycznie zarząd powinien ich udzielić niezwłocznie. Kodeks nic w tym zakresie nie stanowi. A niezwłocznie w prawie polskim to 14 dni od daty otrzymania żądania. Po upływie owych 14 dni można uznać, że zarząd wyjaśnień nie udzieli i podejmować inne kroki.

Zarząd może odmówić wspólnikowi wyjaśnień oraz udostępnienia do wglądu ksiąg i dokumentów spółki, ale tylko wtedy, gdy w ocenie zarządu istnieje uzasadniona obawa, że wspólnik wykorzysta je w celach sprzecznych z interesem spółki i przez to wyrządzi spółce znaczną szkodę. W praktyce jest to wykorzystywane w sposób nieuzasadniony do odmowy wglądu w księgi i dokumenty lub odmowy udzielania wyjaśnień. Podawane są enigmatyczne powody, co zmusza wspólnika do innych działań i nie daje mu dostępu do ksiąg oraz dokumentów spółki.

Jeżeli zarząd odmówi Pani jako wspólnikowi wyjaśnień oraz udostępnienia do wglądu ksiąg i dokumentów spółki – może Pani żądać rozstrzygnięcia sprawy uchwałą wspólników. Uchwała powinna być powzięta w terminie miesiąca od dnia zgłoszenia żądania. Sporządza Pani pisemne żądanie takiego rozstrzygnięcia skierowane do wspólników oraz do wiadomości zarządu jako przedstawiciela spółki.

Ważne jest udokumentowanie daty zgłoszenia takiego żądania, bowiem od niej liczy się termin na podjęcie uchwały przez wspólników, a nadto ma wpływ na czas złożenia wniosku do sądu.

W swym piśmie może Pani zaproponować podjęcie uchwały w tym zakresie bez odbycia zgromadzenia wspólników. Kodeks dopuszcza podjęcie uchwały przez wspólników w drodze głosowania pisemnego lub wyrażenie zgody na piśmie na postanowienia, jakie ma być powzięte.

„Art. 227. § 1. Uchwały wspólników są podejmowane na zgromadzeniu wspólników.

§ 2. Bez odbycia zgromadzenia wspólników mogą być powzięte uchwały, jeżeli wszyscy wspólnicy wyrażą na piśmie zgodę na postanowienie, które ma być powzięte, albo na głosowanie pisemne”.

Brak stanowiska wspólników co do Pani żądania należałoby potraktować jako brak zgody na kontrolę z Pani strony lub uzyskanie wyjaśnień od zarządu. Istotny z Pani punktu widzenia jest termin do podjęcia rozstrzygnięcia przez wspólników.

Jak wskazuje Kodeks spółek handlowych:

„Wspólnik, któremu odmówiono wyjaśnień lub wglądu do dokumentów bądź ksiąg spółki, może złożyć wniosek do sądu rejestrowego o zobowiązanie zarządu do udzielenia wyjaśnień lub udostępnienia do wglądu dokumentów bądź ksiąg spółki.

Wniosek należy złożyć w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania zawiadomienia o uchwale lub od upływu terminu miesiąca od dnia zgłoszenia żądania, w przypadku niepowzięcia uchwały wspólników w tym terminie

Od dnia następnego po otrzymaniu zawiadomienia o uchwale lub po upływie terminu do jej podjęcia – zaczyna biec termin do złożenia wniosku do sądu.”

Sąd rejestrowy w razie zobowiązanie zarządu do udzielenia wyjaśnień lub udostępnienia do wglądu dokumentów bądź ksiąg spółki może uwzględnić Pani wniosek co do terminu dokonania tych czynności. Nie jest jednak do tego zobowiązany. Powinna Pani tak sformułować wniosek do sądu, by zawierał on w sobie (a zatem potencjalnie także decyzja sądu) zobowiązanie zarządu do określonego działania w określonym czasie. Najlepiej, aby nie był to jeden dzień, ale np.: od dnia 20 marca 2015 r., godz. 10:00, do dnia 25 marca 2014 r., godz. 15:00.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Podobne materiały

Likwidacja spółki z o.o.

Chciałbym zlikwidować spółkę z o.o. Problem w tym, że mieszkam za granicą, a jako adres spółki podany jest adres mojego byłego...

 

Czy wspólnik spółki z o.o może jej wystawiać rachunki ze swojej działalności?

Wspólnik spółki z o.o. (bez wynagrodzenia) prowadzi swoją działalność o takim profilu jak spółka. Czy może z tej działalności wystawiać...

 

Wykreślenie spółki z o.o. z KRS

Czy spółka z o.o., wpisana do KRS w 2005 r., która nie podjęła działalności gospodarczej i posiada od tego roku status martwego bytu prawnego,...

 

Zbycie udziałów w spółce z o.o. przy braku regulacji w umowie spółki

Chciałabym zbyć moje udziały w spółce z o.o. Jak sformułować pismo do udziałowców o sprzedaży udziału oraz jaką wartość podać dla...

 

Zobowiązanie udziałowców do zarządu spółką z o.o. z należytą starannością również po zbyciu udziałów

Nabywca udziałów w spółce z o.o., w której decydującą rolę dla działalności spółki pełnią jej udziałowcy – będący zarazem...

 

Udział w nieruchomości zakupiony przez spółkę

Zawiązałem spółkę z o.o., która z wniesionego przeze mnie wkładu zakupiła udział 1/2 w nieruchomości. Spółka nie zdążyła się...

 

Kto może podpisać umowę o pracę ze wspólnikiem spółki?

Spółka z o.o. mająca dwóch wspólników chce podpisać umowę o pracę z jednym z nich. Nie została powołana rada nadzorcza. Kto może...

 

Przeprowadzenie likwidacji w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

Chcę zlikwidować jednoosobową spółkę z o.o. Spółka od 2012 do 2014 r. miała zawieszoną działalność, od 2014 do chwili obecnej nie prowadzi żadnej...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »