Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem z prawem handlowym? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Kontrola spółki przez burmistrza

Katarzyna Siwiec • Opublikowane: 2019-01-23

Jestem prezesem spółki z o.o., gdzie wspólnik to w 100% gmina. Burmistrz na spotkaniu poinformował mnie, że rozpoczyna kontrolę natychmiast w spółce i osoby przybyłe to komisja. Wszyscy niezwłocznie poszli ze mną do spółki. Skarbnik gminy przygotowała protokół i zabrali wszystkie dokumenty zakupu, sprzedaży, raporty kasowe, wyciągi bankowe, listy płac, umowy i rozliczenia cywilnoprawne, akta osobowe wszystkich pracowników, nieznany mi informatyk zgrał oprogramowanie księgowe i kadrowe. Po 4 dniach na moje zapytanie mailowe burmistrz odpowiedział, że jest to przeglądanie ksiąg, a nie kontrola, w kolejnym tygodniu na posiedzeniu rady nadzorczej sekretarz gminy przedstawił kopię zarządzenia burmistrza o przeglądaniu dokumentacji spółki i dodał, że nie chciałam go przyjąć w owym dniu. Czy takie sytuacje są zgodne z prawem?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zgodnie z treścią art. 212 § 1 Kodeksu spółek handlowych prawo kontroli służy każdemu wspólnikowi. W tym celu wspólnik lub wspólnik z upoważnioną przez siebie osobą może w każdym czasie przeglądać księgi i dokumenty spółki, sporządzać bilans dla swego użytku lub żądać wyjaśnień od zarządu. Przepis ten wymienia zatem 3 grupy uprawnień kontrolnych:

  1. przeglądanie ksiąg i dokumentów spółki,
  2. sporządzanie bilansu dla swego użytku,
  3. żądanie wyjaśnień.

Tak więc przeglądanie ksiąg to typowe działanie kontrolne ze strony wspólnika. Ma on do tego prawo. Jak się podkreśla w nauce, prawo kontroli spółki jest prawem indywidualnym, przysługującym każdemu wspólnikowi. Nie jest ono zależne od posiadania przez danego wspólnika określonego ułamka kapitału zakładowego. Nadto jest to prawo działające z mocy ustawy i nie wymaga osobnego uregulowania w umowie spółki, względnie akcie założycielskim.

Tak więc nawet mniejszościowy wspólnik ma prawo kontroli. Bezsprzecznie zatem burmistrz jako osoba działająca w imieniu gminy – wspólnika miał prawo do kontroli, a w jej ramach przeglądania ksiąg i dokumentów w spółce.

Natomiast można mówić o pewnych nieprawidłowościach, np. wyniesieniu dokumentów poza siedzibę spółki. Jak bowiem twierdzi np. prof. Andrzej Kidyba w Komentarzu do kodeksu spółek handlowych, przeglądanie ksiąg i dokumentów może odbywać się w siedzibie spółki i prawo to nie obejmuje wynoszenia dokumentów poza siedzibę spółki. Możliwe zaś  jest sporządzenie kopii, notatek itd.

Przez pojęcie księgi i dokumenty spółki należy rozumieć wszelką dokumentacją znajdującą się w spółce: listy obecności, spis inwentarza, księgę wpływu i wypływu dokumentów, dokumentację rozliczeń ZUS, potwierdzenie płacenia podatków, zestawienie wyników za dany okres, sprawozdania, protokoły pokontrolne, dokumentacja związana z toczącymi się procesami, księgi handlowe, treść korespondencji, umów itd. Uważam zatem, że przedmiotowego zakresu kontroli nie przekroczono.

Sporne jest, czy komisja złożona m.in. ze wspólnika spółki może realizować działania kontrolne. Jedni, jak np. M. Rodzynkiewicz (w: Kodeks Spółek handlowych. Komentarz), twierdzą, że prawo kontroli wspólnik może wykonywać osobiście albo wraz z osobą upoważnioną. Wynika z tego, że nie jest dopuszczalne wykonywanie kontroli tylko przez osobę upoważnioną bez udziału wspólnika, a także, że wspólnik może sobie przybrać do kontroli każdorazowo jedną tylko osobę upoważnioną (skoro przepis posługuje się liczbą pojedynczą „osoba upoważniona”). Aczkolwiek już np. Maciej Bielecki w artykule pod nazwą Uprawnienia kontrolno-nadzorcze wspólników w spółce z o.o. twierdzi, że pomimo że art. 212 § 1 zdaje się mówić tylko o jednej osobie, wspólnie z którą wspólnik może prowadzić kontrolę, to ze względów praktycznych nie byłoby zwykle zasadne odmawianie wykonania przez wspólnika kontroli zespołowej.  W tym obrębie można zatem dyskutować czy jest możliwe przeglądanie dokumentacji w liczbie 2 osób czy większej, ale jak Pani widzi, zdania są podzielone, więc nie można do końca stwierdzić, że powołanie komisji w celu kontrolnym było błędne.

Pewnie można również stwierdzić, że styl tej kontroli pozostawiał wiele do życzenia, aczkolwiek to już bardziej w kategoriach pozaprawnych, bo niestety prawo do kontroli gminie przysługuje bezdyskusyjnie.

Jedyne, co można było zrobić ewentualnie w tamtym momencie, to odmówić udostępnienia dokumentacji do wglądu, jeżeli istniała uzasadniona obawa, że wspólnik wykorzysta ją w celach sprzecznych z interesem spółki i przez to wyrządzi spółce znaczną szkodę, ale w spółce z jednym wspólnikiem i tak to by się nie udało w praktyce, więc tak naprawdę wcześniej czy później i tak musiałaby Pani tę dokumentację udostępnić gminie.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem z prawem handlowym? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Telewizory znajdujące się w pokojach na wynajem

Prowadzę działalność polegającą na wynajmie pokojów w miejscowości turystycznej – sezonowo, w moim domu. Pokoje są wyposażone m.in....

Zarejestrowanie działalności w mieszkaniu i jego wynajem

Kilka dni temu na mocy darowizny otrzymałem od babci lokal mieszkalny. W tymże mieszkaniu działalność gospodarczą ma zarejestrowaną mój ojciec...

Sprzedaż gruntu pod zabudowę spółce z o.o. - jak się zabezpieczyć?

Planuję transakcję sprzedaży gruntu pod zabudowę. W MPZP działka jest przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe i komercyjne. Sprzedaję ten grunt...

Umowa między fundacją a gminą na użyczenie działki gminnej nieodpłatnie pod budowę obiektu sportowego

Fundacja dokonała zawarcia umowy użyczenia działki gminnej nieodpłatnie pod budowę obiektu sportowego, ale nie ma dostępu do działki żadną drogą gminną....

Jak zamknąć fundację?

Kilka lat temu żona razem ze mną założyła fundację, którą teraz chcielibyśmy formalnie zamknąć. Fundacja nie prowadziła działalności finansowej...

Cofnięcie wykreślenia spółki z KRS

Nie otrzymałam postanowienia sądu, ale spółka została wykreślona z rejestru przedsiębiorców KRS. Czy można zaskarżyć postanowienie sądu, starając...

Hodowla psów w ramach działów specjalnych produkcji rolnej

Mam pytanie dotyczące hodowli psów w ramach działów specjalnych produkcji rolnej. Aktualnie prowadzę jednoosobową działalność gospodarczą, ale...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »