Kategoria: Działalność gospodarcza

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem z działalnością gospodarczą? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jakie są warianty przekazania firmy?

Michał Soćko • Opublikowane: 2018-11-09

Mój tata jest właścicielem sklepu (prowadzi książkę przychodów i rozchodów) i chce przepisać na mnie całą firmę. Pracuję z nim już ponad 10 lat. Jakie są warianty przekazania firmy lub darowania sklepu wraz z jego inwentarzem, tak aby koszty tego przepisania dla obydwu stron były do przyjęcia?

Michał Soćko

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedzi na moje pytania wyczerpujące, pełen profesjonalizm. Jestem bardzo zadowolona. Polecam, prawnik godny zaufania.
Barbara, Nauczyciel
Dziękuję za udzielone porady. Za każdym razem odpowiedź na pytania bardzo szybka i rzeczowa, poparta artykułami kodeksów. Pani Marta Handzlik- Rosuł rozwiała moje wszelkie obawy. Polecam korzystanie z serwisu. Za niespełna 100 zł dowiedziałam się o przysługujących mi prawach, co zdecydowanie uspokoiło mnie. Mam również świadomość ,iż mogę w dalszym ciągu zadać pytanie dodatkowe w mojej sprawie, jeśli pojawi się ku temu potrzeba. Z pewnością w przyszłości jeszcze skorzystam z pomocy prawnej serwisu, jeśli zajdzie taka potrzeba.
Anna
Dziękuję za poradę . Udzielono mi profesjonalnej odpowiedzi i ukierunkowało co do dalszego postępowania , jeżeli zajdzie potrzeba to skorzystam ponownie z usług prawnika tego biura . 
Janusz, 53 lata
Korzystałam już z "ePorady24" wcześniej, byłam bardzo zadowolona z rzetelnej, wnikliwej odpowiedzi na nurtujące mnie pytanie. Dodatkowym atutem jest możliwość zadawania dodatkowych pytań dotyczących pytania głównego.
Danuta, technik ekonomista
Bardzo dokładnie omówione przedstawione zagadnienie, nie zostało pominięte żadne moje pytanie, argumentacja poparta przepisami prawnymi. Jedynie wydaje mi się, że cena była dosyć wysoka (300zł), ale może to wynikało z faktu, że na tle przedstawionego problemu miałam kilka pytań. Na początku się wahałam gdy dowiedziałam się ile będzie mnie kosztować porada, ale po jej przeczytaniu jakoś ją przełknęłam, gdyż odpowiedź była bardzo wyczerpująca i konkretna.
Katarzyna

Z Pani relacji wynika, że Pani tata jest właścicielem sklepu i chce przekazać całą firmę Pani. Dodaje Pani, że pracowała Pani z razem tatą od ponad 10 lat. W tym stanie rzeczy pyta Pani jakie są możliwe warianty przekazania sklepu wraz z jego inwentarzem, tak aby koszty tego przepisania dla obydwu stron były do przyjęcia.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Przystępując do odpowiedzi na zadane przez Panią pytanie w pierwszej kolejności należy uczynić pewne zastrzeżenie. Mianowicie umowa darowizny w języku potocznym utożsamiana jest właśnie z „przepisaniem” na kogoś jakiejś rzeczy. Zatem w gruncie rzeczy pytanie dotyczy umowy darowizny.

I tak, zgodnie z art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1025), zwanej dalej „K.c.”, przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

Z punktu widzenia zadanego przez Panią pytania umowa darowizny byłaby korzystnym rozwiązaniem, gdyż stanowi ona bezpłatne przysporzenie. Zatem nie musiałaby Pani na rzecz taty uiszczać żadnego wynagrodzenia.

W dalszej kolejności odnieść należy się do formy prawnej prowadzenia działalności gospodarczej przez tatę. Nie wspomina Pani o żadnych wspólnikach czy spółkach, zatem domyślam się, że tata prowadzi sklep w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej i w tym kontekście udzielona jest dalej porada. Jeśli jednak się mylę to proszę mnie poprawić.

Z tego punktu widzenia w grę mogłaby wchodzić umowa darowizny całego przedsiębiorstwa taty lub ewentualnie poszczególnych jego składników. Wydaje się jednak, że korzystniejsze będzie przeniesienie całego przedsiębiorstwa, gdyż od razu będzie mogła Pani rozpocząć działalność gospodarczą w pełnym zakresie, na bazie majątku taty, a i przepisy prawa podatkowego są w tym przypadku całkiem korzystne.

I tak, zgodnie z art. 551 K.c.:

Art. 551. Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej.

Obejmuje ono w szczególności:

1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);

2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;

3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;

4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;

5) koncesje, licencje i zezwolenia;

6) patenty i inne prawa własności przemysłowej;

7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;

8) tajemnice przedsiębiorstwa;

9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.”

Jak wskazał bowiem Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 2 czerwca 2017 r., II CSK 722/16, ustawodawca ustalił definicję przedsiębiorstwa w art. 551 K.c. Stosownie do niej przedsiębiorstwo ma charakter szczególnego rodzaju masy majątkowej, wyodrębnianej ze względu na funkcję, dla zrealizowania której powstało przez powiązanie z sobą różnego rodzaju rzeczy i praw. Przedsiębiorstwo jest bowiem zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej, a poszczególne rodzaje składających się nań elementów zostały przykładowo wymienione w art. 551 K.c. Dla zidentyfikowania przedsiębiorstwa jako szczególnego rodzaju rzeczy w obrocie nie mają znaczenia okoliczności podmiotowe, a mianowicie to, że wszystkie prawa do wchodzących w jego skład elementów należy przypisać jednej osobie fizycznej lub prawnej, lecz wspomniane już takie ich zespolenie, że wszystkie one używane są w celu prowadzenia działalności, którą cechuje fachowość, podporządkowanie regułom opłacalności lub zasadzie racjonalnego gospodarowania, działanie na własny rachunek, powtarzalność działań, uczestnictwo w obrocie gospodarczym, podporządkowanie zasadom gospodarki rynkowej.

Ponadto, zgodnie z art. 552 K.c. czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo (w tym także darowizna takiego przedsiębiorstwa) obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

Co prawda powyższy przepis, z punktu widzenia prawa cywilnego, nie nakłada obowiązku dokładnego spisania elementów składających się na darowane przedsiębiorstwo. Niemniej jednak dobrze byłoby taki spis wykonać, czy to w umowie darowizny, czy w protokole zdawczo-odbiorczym na potrzeby przepisów o rachunkowości.

Następnie należy wskazać, że darowizna pomiędzy ojcem a córką będzie mogła być zwolniona od podatku od spadków i darowizn (tzw. I grupa podatkowa).

Stosownie bowiem do ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 644), zwanej dalej „u.p.s.d.”, darowizna pomiędzy osobami najbliższymi może być zwolniona od podatku po spełnieniu pewnych warunków.

Warunki te określa art. 4a u.p.s.d., który stanowi jak niżej:

Art. 4a. 1. Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz

2) w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

1a. Jeżeli dokumentem potwierdzającym nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych jest akt poświadczenia dziedziczenia lub europejskie poświadczenie spadkowe, termin 6 miesięcy, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, do zgłoszenia tego nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego liczy się od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia lub wydania europejskiego poświadczenia spadkowego, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4.

2. Jeżeli nabywca dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po upływie terminów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lub ust. 1a, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się, gdy nabywca zgłosi te rzeczy lub prawa majątkowe naczelnikowi urzędu skarbowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu, oraz uprawdopodobni fakt późniejszego powzięcia wiadomości o ich nabyciu.

3. W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

4. Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1) wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub

2) nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.

5. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, wzór zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych i zakres danych w nim zawartych, w tym w szczególności:

1) dane identyfikujące podatników obowiązanych do złożenia zgłoszenia oraz dane stanowiące podstawę zaliczenia do I grupy podatkowej,

2) dane identyfikujące oraz ostatni adres spadkodawcy, darczyńcy lub innej osoby, od której lub po której została nabyta własność rzeczy lub prawa majątkowe,

3) dane dotyczące nabytych rzeczy lub praw majątkowych, ich rodzaj, miejsce położenia rzeczy lub wykonywania praw majątkowych, wraz z ich wartością rynkową oraz wielkość nabytego udziału

– uwzględniając konieczność potwierdzenia nabycia w celu skorzystania ze zwolnienia.”

Zasadniczo należy taką darowiznę zgłosić do właściwego urzędu skarbowego (art. 4a ust. 1 u.p.s.d.). Nie będzie to jednak konieczne, gdy darowizna jest zawierana w formie aktu notarialnego. Wówczas to notariusz powinien dokonać zgłoszenia (art. 4a ust. 4 pkt 2 u.p.s.d.).

Dodać należy na koniec, że jeżeli tata po dokonaniu darowizny przedsiębiorstwa nie chce prowadzić już działalności gospodarczej, to powinien się wyrejestrować. Natomiast Pani powinna taką działalność otworzyć i to najlepiej przed zawarciem umowy darowizny, żeby można było płynnie przejąć funkcjonowanie sklepu.

Pamiętać jednak trzeba, że po otrzymaniu darowizny przedsiębiorstwa oraz rozpoczęciu działalności gospodarczej na własny rachunek będzie musiała Pani postarać się o aneksowanie umów zawartych przez tatę, w ten sposób, że wejdzie Pani na miejsce taty.

Jeżeli nie chciałaby Pani przejmować całego przedsiębiorstwa taty, a tylko na przykład jakieś konkretne składniki, to należałoby to wyraźnie zaznaczyć w umowie darowizny (art. 552 K.c.).

W takiej jednak sytuacji, w związku z zaprzestaniem działalności gospodarczej, tata będzie musiał sporządzić remanent likwidacyjny i rozliczyć się z podatku od towarów i usług (art. 14 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 980).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem z działalnością gospodarczą? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »
{* .script("js/zaczekaj.js") *}