Kategoria: Spółka z o.o.

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką z o.o.? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak zamienić dopłaty na udziały w spółce z o.o.?

Bogusław Nowakowski • Opublikowane: 2014-11-03

Spółka z o.o. ma czworo wspólników, którzy mają po 25% udziałów. W zeszłym roku po uchwale dokonaliśmy dopłaty do spółki po 100 tys. zł każdy wspólnik (łącznie 400 tys. zł) Rok 2013 spółka zakończyła stratą 50 tys. zł. Obecnie jest strata 20 tys. zł. Chcemy dokonać konwersji dopłat na udziały w spółce. Czy taka zamiana jest możliwa i na jakiej podstawie prawnej?

»Wybrane opinie klientów

Bardzo dokładnie omówione przedstawione zagadnienie, nie zostało pominięte żadne moje pytanie, argumentacja poparta przepisami prawnymi. Jedynie wydaje mi się, że cena była dosyć wysoka (300zł), ale może to wynikało z faktu, że na tle przedstawionego problemu miałam kilka pytań. Na początku się wahałam gdy dowiedziałam się ile będzie mnie kosztować porada, ale po jej przeczytaniu jakoś ją przełknęłam, gdyż odpowiedź była bardzo wyczerpująca i konkretna.
Katarzyna
Ok. Polecam w przyszłości gdy będę miał wątpliwości z pewnością skorzystam z porad.
Bartosz, 31 lat, geodeta
Rezygnuję , że swojego adwokata , który ma wąski zakres swoich usług , tutaj mam kompleksową pomoc w zakresie prawa . Zdecydowanie polecam!!!
Marcin, 46 lat
Rzeczowo i na temat. Polecam. Skożystam w przyszlosci.
Marek
Terminowo prosto merytorycznie czuję że to odpowiedź na MOJE pytanie a nie \"gotowiec\"
Małgorzata, 56 lat, Menedżer

Obecnie stan faktyczny w Państwa spółce z o.o. przedstawia się następująco: strata spółki za rok 2013 wykazana w sprawozdaniu finansowym wyniosła 50 000 zł. W tym roku strata jest nadal i wynosi obecnie 20 000 zł. Istnieje ryzyko, że strata ta za cały rok będzie na tym poziomie lub wyższa – a wtedy część dopłat konieczna będzie na pokrycie strat. Wykorzystana została kwota 50 000 zł (z 400 000). Powstanie być może konieczność wykorzystania na pokrycie start jeszcze co najmniej 20 000 zł, a być może więcej.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

W związku z tym, od tego czy w 2014 r. będzie strata i w jakiej wysokości zależy dalsze działanie.

Przy założeniu, że strata wyniesie tylko 20 000 zł, a w następnym roku przewidywane jest wypracowanie zysku – dopłaty staną się w takiej sytuacji zbędne. Gdy dopłaty nie są potrzebne, możliwe jest podjęcie decyzji o ich zwrocie. Według Kodeksu spółek handlowych:

Art. 179. § 1. Dopłaty mogą być zwracane wspólnikom, jeżeli nie są wymagane na pokrycie straty wykazanej w sprawozdaniu finansowym.

§ 2. Zwrot dopłat może nastąpić po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia o zamierzonym zwrocie w piśmie przeznaczonym do ogłoszeń spółki.

§ 3. Zwrot powinien być dokonany równomiernie wszystkim wspólnikom.

§ 4. Zwróconych dopłat nie uwzględnia się przy żądaniu nowych dopłat”.

Konieczne jest doprowadzenie do sytuacji, w jakiej spółka będzie wierzycielem wspólników, a jednocześnie wspólnicy będą wierzycielami spółki (zobowiązanie spółki wobec wspólnika z tytułu zwrotu dopłat oraz zobowiązanie wspólników wobec spółki z tytułu pokrycia wkładów na podwyższenie kapitału zakładowego).

Uchwalany jest zwrot dopłat, który staje się w pewnym okresie wymagalny. Po tym terminie uchwalane jest podwyższenie kapitału zakładowego o równowartości zwrotu dopłat ze wskazaniem terminu ich wniesienia.

Po terminie wniesienia spółka i wspólnicy są wobec siebie dłużnikami i wierzycielami.

Odbywa się NZW celem wyrażenia zgody na umowne potrącenie. Zawierana jest umowa potracenia. Zmiany są zgłaszane do KRS.

Jeżeli umowa spółki nie przewiduje podwyższenie kapitału bez zmiany umowy spółki, dla podniesienia kapitału zakładowego konieczne będzie dokonanie zmiany umowy spółki w formie aktu notarialnego.

  1. Podwyższenie kapitału zakładowego następuje przez podwyższenie wartości nominalnej udziałów istniejących lub ustanowienie nowych.
  2. W przypadku podwyższenia kapitału zakładowego wspólnicy mogą pokryć swoje udziały wkładami pieniężnymi albo niepieniężnymi.
  3. W przypadku podwyższenia kapitału zakładowego wspólnikom przysługuje prawo pierwszeństwa w objęciu udziałów w stosunku proporcjonalnym do udziałów posiadanych.
  4. Jeżeli umowa spółki lub uchwała o podwyższeniu kapitału nie stanowi inaczej, dotychczasowi wspólnicy mają prawo pierwszeństwa do objęcia nowych udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym w stosunku do swoich dotychczasowych udziałów.
  5. Oświadczenie dotychczasowego wspólnika o objęciu nowego udziału wymaga formy aktu notarialnego.

Działanie polegające na zamianie przez wspólnika wierzytelności posiadanej wobec spółki na udziały w tej spółce jest dopuszczalna prawem.

Możliwe jest przeprowadzenie tego w formie wniesienia wierzytelności do spółki jako aportu lub dokonania umownego potrącenia swojej wierzytelności z wierzytelnością spółki wobec danego wspólnika. W zależności od sposobu przeprowadzenia konwersji wywołuje ona różne skutki prawne.

W przypadku zamiany (konwersji) wierzytelności wspólnika na udziały możemy mieć do czynienia z:

  1. wkładem niepieniężnym – aportem lub
  2. wkładem pieniężnym (co wymaga innego podejścia do zagadnienia i zastosowania innego mechanizmu niż proste wniesienie do spółki wierzytelności).

„O tym, czy konwersja wierzytelności przysługującej wspólnikowi wobec spółki na udziały przybierze postać wkładu pieniężnego lub niepieniężnego kapitału zakładowego, decyduje treść uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego. Natomiast przedmiotem wkładu niepieniężnego mogą być wierzytelności, jeżeli jednak przedmiotem konwersji, rozumianej jako operacji, w wyniku której dochodzi do zmiany wierzytelności wspólnika wobec spółki na udziały, jest wierzytelność wspólnika wobec osoby trzeciej, nie może być ona jako prawo majątkowe przedmiotem potrącenia umownego lub dokonanego w trybie art. 498 K.c. Może ona stanowić jedynie wkład niepieniężny” (wyrok NSA z 14 grudnia 2004 r., FSK 1408/04).

Zobowiązanie spółki wobec wspólnika z tytułu zwrotu dopłat stanowi wierzytelność wobec spółki. Taka wierzytelność ma zdolność aportową i może stanowić przedmiot aportu celem pokrycia wkładu na pokrycie obejmowanych udziałów.

Pokrycie wkładu na podwyższony kapitał zakładowy jest w pieniądzu. Zwrot dopłat następuje także w pieniądzu. W związku z tym obydwa zobowiązania mają charakter pieniężny.

Kodeks spółek handlowych wskazuje:

Art. 14. § 1. Przedmiotem wkładu do spółki kapitałowej nie może być prawo niezbywalne lub świadczenie pracy bądź usług.

§ 2. W przypadku gdy wspólnik albo akcjonariusz wniósł wkład niepieniężny mający wady, jest on zobowiązany do wyrównania spółce kapitałowej różnicy między wartością przyjętą w umowie albo statucie spółki a zbywczą wartością wkładu. Umowa albo statut spółki może przewidywać, że spółce przysługują wówczas także inne uprawnienia.

§ 3. Wierzytelność wspólnika albo akcjonariusza z tytułu pożyczki udzielonej spółce kapitałowej uważa się za jego wkład do spółki w przypadku ogłoszenia jej upadłości w terminie dwóch lat od dnia zawarcia umowy pożyczki.

§ 4. Wspólnik i akcjonariusz nie może potrącać swoich wierzytelności wobec spółki kapitałowej z wierzytelnością spółki względem wspólnika z tytułu należnej wpłaty na poczet udziałów albo akcji. Nie wyłącza to potrącenia umownego”.

Z postanowień art. 14 § 4 K.s.h. wynika, że gdy spółce przysługuje wierzytelność wobec wspólnika z tytułu należnej wpłaty na poczet udziałów (wierzytelność pieniężna), to dopuszczalne jest potrącenie z wierzytelnością pieniężną wspólnika wobec spółki – ale tylko na podstawie odrębnej umowy pomiędzy wspólnikiem i spółką.

Wskutek umownego potrącenia wzajemnych wierzytelności dochodzi do wygaśnięcia tych zobowiązań do wysokości mniejszego zobowiązania. Umową taką spółka wyraża zgodę na zmianę przedmiotu świadczenia, i dochodzi do potrącenia wierzytelności. Dochodzi do zmiany przedmiotu świadczenia oraz do potrącenia. Spełnienie innego świadczenia zamiast świadczenia dłużnego, co do zasady dopuszczalne, jest jednak sprzeczne z uchwałą walnego zgromadzenia przewidującej wkład pieniężny. Tym samym dopuszczalność umowy kompensacji wierzytelności w tym wypadku należy uznać jedynie w razie podjęcia kolejnej uchwały zmieniającej pierwszą uchwałę i to w okresie przed jej rejestracją.

Z chwilą podjęcia uchwały przez zgromadzenie wspólników o podwyższeniu kapitału zakładowego i jego pokryciu w pieniądzu, spółka staje się wierzycielem wspólnika, a po upływie ustalonego terminu ma wymagalne roszczenie pieniężne wobec wspólnika o wniesienie gotówki na poczet pokrycia podwyższonego kapitału zakładowego.

Wspólnik natomiast ma wobec spółki wierzytelność pieniężną z tytułu zwrotu dopłat.

Skutkiem tego udziały w podwyższonym kapitale zakładowym są obejmowane za wkład pieniężny.

Po upływie terminu do pokrycia wkładu na poczet kapitału zakładowego spółki wystarczy zawarcie umowy o potrąceniu. Umowa ta powoduje wygaśnięcie zobowiązania spółki z tytułu pożyczki oraz wygaśnięcie zobowiązania wspólnika z tytułu wpłat na kapitał.

W razie umownego potrącenia wierzytelność wspólnika wobec spółki z tytułu zwrotu dopłat nie jest aportem na poczet udziałów w kapitale zakładowym spółki, lecz stanowi wykonanie zobowiązania wspólnika wobec spółki – dokonanie wpłaty na poczet udziałów.

Stosownie do Kodeksu cywilnego:

„Art. 498. § 1. Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym”.

Takie potrącenie nie może być wynikiem jednostronnego oświadczenia woli złożonego przez spółkę lub wspólnika. Kodeks spółek handlowych nie dopuszcza takiego potrącenia jednostronnego w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Przy jednostronnym oświadczeniu o potrąceniu nie mamy do czynienia z potrąceniem umownym.

Umowa umownego potrącenia zawierana będzie między wspólnikiem niebędącym członkiem zarządu oraz spółką.

Gdyby wspólnik był w zarządzie – w takiej sytuacji stosownie do Kodeksu spółek handlowych spółka może być reprezentowana przez radę nadzorczą, a przy jej braku przez pełnomocnika ustanowionego przez spółkę (zgromadzenie wspólników).

Art. 210. § 1. W umowie między spółką a członkiem zarządu oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników.

§2.W przypadku gdy wspólnik, o którym mowa w art. 173 § 1, jest zarazem jedynym członkiem zarządu, przepisu § 1 nie stosuje się. Czynność prawna między tym wspólnikiem a reprezentowaną przez niego spółką wymaga formy aktu notarialnego. O każdorazowym dokonaniu takiej czynności prawnej notariusz zawiadamia sąd rejestrowy, przesyłając wypis aktu notarialnego”.

Pełnomocnik spółki wyznaczony do reprezentowania spółki przy zawieraniu umowy potrącenia umownego nie ponosi jakiejkolwiek odpowiedzialności finansowej lub prawnej za dokonaną operację. On tylko reprezentuje spółkę i składa w jej imieniu określone oświadczenie woli zgodne z wolą spółki. Mógłby odpowiadać, gdyby przekroczył zakres swego umocowania i naraził spółkę lub wspólnika na szkodę.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką z o.o.? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »
{* .script("js/zaczekaj.js") *}