Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką cywilną? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak rozwiązać firmę i wyjść ze zobowiązań?

Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2016-09-09

Aktualnie prowadzę ze wspólnikiem firmę (spółka cywilna). Firma zatrudnia kilka osób. Jak wygląda kwestia rozwiązania takiej firmy? Czy można to zrobić w ciągu roku? Co się dzieje z umowami pracowników? Firma ma także 2 leasingi – co się dzieje z tymi leasingami? Spółka posiada magazyn produktów – co z nimi? Czy jako wspólnik mogę założyć drugą firmę o takiej samej nazwie? Co jeśli wspólnik też by chciał taką firmę założyć? Zakładam wariant, że wspólnik będzie chciał założyć konkurencyjną firmę.

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Rozwiązanie spółki może nastąpić z rozmaitych przyczyn i w różnych trybach (np. w drodze umowy między wszystkimi wspólnikami, gdy spełniony został w całości określony w umowie cel gospodarczy, na skutek wystąpienia ze spółki lub śmierci jednego z dwu wspólników, po spełnieniu się przewidzianych w umowie warunków powodujących rozwiązanie spółki).

Interpretacja pojęcia „ważne powody” zależy od okoliczności konkretnego przypadku, w każdym razie chodzi tutaj o inny rodzaj przyczyn niż te, które w myśl art. 869 § 2 uzasadniają wypowiedzenie przez wspólnika udziału w spółce bez zachowania terminów wypowiedzenia. Powody rozwiązania spółki muszą być bardziej generalne i dotyczyć bytu spółki jako całości, a nie tylko jednego wspólnika lub grupy wspólników. Jako „ważne powody” w rozumieniu art. 874 wymienia się np. zablokowanie możliwości podejmowania uchwał w ważnych sprawach spółki, niedające się usunąć konflikty między wspólnikami, utrata dobrego imienia spółki lub poszczególnych wspólników, niegospodarność, wystąpienie niepokonywalnych trudności w działalności spółki, odejście ze spółki osób, na których wiedzy (umiejętnościach, autorytecie) opierała się działalność spółki.

„Ważne powody” muszą powstać w czasie trwania spółki i występować do chwili zamknięcia rozprawy (art. 316 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Ustąpienie tych powodów w czasie trwania procesu spowoduje oddalenie powództwa, podobnie jak utrata przez powoda statusu wspólnika (np. na skutek wypowiedzenia).

Z istoty umowy spółki wynika, że sprawa o jej rozwiązanie musi dotyczyć niepodzielnie wszystkich wspólników. W związku z tym stronę pozwaną stanowią w sporze wszyscy wspólnicy, z pominięciem, rzecz jasna, wspólnika-powoda.

Kodeks cywilny nie przewiduje sformalizowanego postępowania likwidacyjnego, pozostawiając jego unormowanie woli wspólników. Mogą więc oni w umowie spółki uregulować te kwestie w sposób dowolny. Dopiero wtedy, gdy nie ma w umowie stosownych regulacji, wchodzą w grę zasady określone w art. 875, które odnoszą się do wszystkich wypadków (sposobów) rozwiązania spółki.

Podstawowym skutkiem rozwiązania spółki jest przekształcenie wspólności łącznej (por. art. 863) we wspólność w częściach ułamkowych, do której – z wyłączeniem spraw ujętych w art. 875 § 2 i 3 – należy stosować odpowiednio przepisy o współwłasności (w szczególności art. 198, 199, 202, 203, 204 i 205):

„Art. 875. [Podział majątku]

§ 1. Od chwili rozwiązania spółki stosuje się odpowiednio do wspólnego majątku wspólników przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów poniższych.

§ 2. Z majątku pozostałego po zapłaceniu długów spółki zwraca się wspólnikom ich wkłady, stosując odpowiednio przepisy o zwrocie wkładów w razie wystąpienia wspólnika ze spółki.

§ 3. Pozostałą nadwyżkę wspólnego majątku dzieli się między wspólników w takim stosunku, w jakim uczestniczyli w zyskach spółki”.

Następstwem tego uregulowania jest również fakt, że w wypadku niemożności dobrowolnego podziału majątku spółki między byłymi wspólnikami, jego likwidację - na żądanie zainteresowanego - przeprowadza sąd w trybie właściwym dla zniesienia współwłasności, tj. w trybie postępowania nieprocesowego, stosując art. 617 i nast. Kodeksu postępowania cywilnego. Te zasady mają zastosowanie także wówczas, gdy w następstwie wystąpienia wspólnika ze spółki pozostał w niej tylko jeden wspólnik (postanowienie SN z 30 września 1977 r., sygn. akt III CRN 87/77, OSNCP 1978, nr 7, poz. 115).

W wyroku z 9 lutego 2000 r., sygn. akt III CKN 599/98, LexPolonica nr 346353 (OSNC 2000, nr 10, poz. 179), Sąd Najwyższy przyjął, że w razie stwierdzenia przez sąd, iż wspólnicy nie zapłacili z majątku wspólnego długów spółki wobec osób trzecich, wniosek o podział majątku wspólnego po rozwiązaniu spółki cywilnej ulega oddaleniu jako przedwczesny.

Sytuację prawną pracowników likwidowanego przedsiębiorstwa reguluje art. 411 Kodeksu pracy i ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. Nr 90, poz. 844 z późn. zm.). Ustawę o zwolnieniach grupowych stosuje się do pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników.

Likwidacja pracodawcy nie jest zdarzeniem powodującym wygaśnięcie umowy o pracę (wyrok SN z 5 września 2001 r., sygn. akt I PKN 830/00; OSNP z 2003 r. nr 15, poz. 355). W takiej sytuacji stosunek pracy z pracownikiem należy rozwiązać za wypowiedzeniem lub zaproponować rozwiązanie go za porozumieniem stron.

Artykuł 411 Kodeksu stosuje się tylko w razie upadłości lub likwidacji pracodawcy. SN wielokrotnie rozstrzygał wątpliwości, czy w danym przypadku nastąpiła upadłość lub likwidacja pracodawcy, np. w wyroku z 24 czerwca 1977 r. (sygn. akt I PRN 136/76, niepublikowany) SN uznał, że przekazanie etatów jednego przedsiębiorstwa drugiej jednostce organizacyjnej, dokonane w ramach zmian organizacyjnych, nie jest likwidacją zakładu pracy w rozumieniu art. 177 § 4.

Natomiast w wyroku z 3 września 1998 r. (sygn. akt II SA 1438/97; Pr. P. z 1999 r. nr 2, s. 39) NSA wskazał, iż „prawna likwidacja pracodawcy, która prowadzi do wykorzystania jego zorganizowanego mienia w celu kontynuowania dotychczasowej działalności w ramach nowej struktury organizacyjnej, nie jest likwidacją, o której mowa w art. 411 k.p. Stanowi przejście zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, którego skutki w sferze stosunków pracy określa art. 231 par. 1 k.p.”

Likwidacja pracodawcy musi być rzeczywista. W wyroku z 24 listopada 1998 r. (sygn. akt I PKN 455/98, OSNAP z 2000 r. nr 1, poz. 24) SN stwierdził, że „art. 411 k.p. ma zastosowanie, jeżeli zarządzono likwidację pracodawcy, chyba że czynność jest nieważna lub pozorna”.

Co do umów leasingu – fakt rozwiązania spółki nie ma znaczenia dla ich ważności. Problem leży w realizacji umowy. Dla drugiej strony nieistotne jest, kto spłaca, ale aby było spłacane. Stąd też były wspólnik spłacający raty leasingu będzie miał roszczenie o zwrot połowy spłaconej raty.

Jeżeli chodzi o możliwość kontynuacji działalności spółki jako jednoosobowa działalność gospodarcza, to oczywiście taka możliwość istnieje. Zarówno Pan, jak i wspólnik możecie prowadzić taką działalność. To, czy narusza ona zasady konkurencji, będzie można ocenić w toku działalność, tj. czy posługujecie się nazwą wprowadzającą w błąd konsumentów czy też innym oznaczeniem wprowadzającym w błąd.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

eporady24.pl

spadek.info

odpowiedziprawne.pl

prawo-budowlane.info

prawo-cywilne.info

poradapodatkowa.pl

sluzebnosc.info

Szukamy prawnika »