Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką jawną? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Działalność konkurencyjna wspólnika spółki jawnej

Agata Alberska • Opublikowane: 2015-08-10

Spółka jawna prowadzi działalność produkcyjną. Jeden ze wspólników spółki kilka lat temu założył własną działalność jednoosobową i doprowadził do sytuacji, kiedy spółka jawna, w której jest wspólnikiem, musiała zawrzeć z nim umowę-zlecenie na prowadzenie czynności pomocniczych dla spółki za comiesięcznym, procentowym wynagrodzeniem. Zaznaczę, że wspólnik od jakiegoś już czasu prowadzi politykę zmierzającą albo do sprzedaży spółki i przejęcia całości biznesu, albo do uzyskiwania coraz większych korzyści własnych z działalności. Obecnie dąży do umiejscowienia prowadzonej działalności biurowej firmy w nowo zakupionej przez siebie nieruchomości, nie biorąc pod uwagę bardziej ekonomicznych lokalizacji, które znaleźliśmy. Dowiedzieliśmy się także, że bez powiadomienia wspólników zakupił na swój rachunek, ale nie wiem, czy na prowadzoną przez siebie jednoosobową firmę, powierzchnię magazynową, gdzie spółka od wielu lat prowadzi magazyn wyrobów i działalność dystrybucyjną na zasadzie najmu. Czy jego działania mają (mogą) prowadzić do stworzenia sobie pozycji dominującej w spółce i do zmiany wysokości wkładów wspólników? Czym mogą skutkować takie posunięcia i jakie kroki mogę przedsięwziąć w tej sytuacji?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Akty prawne:

1. (Dz. U. 2000 r. Nr 94, poz. 1037) Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych („K.s.h.”).

2. (Dz. U. 1997 r. Nr 88, poz. 553) Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny („Kodeks karny”).

Zgodnie z K.s.h. każdy wspólnik spółki jawnej ma obowiązek działania w interesie spółki. Podejmowanie czynności, na które Pani wskazuje, mogą wypełniać znamiona działań przeciwnych.

Zgodnie z K.s.h.:

„Art. 56. § 1. Wspólnik obowiązany jest powstrzymać się od wszelkiej działalności sprzecznej z interesami spółki.

§ 2. Wspólnik nie może, bez wyraźnej lub domniemanej zgody pozostałych wspólników, zajmować się interesami konkurencyjnymi, w szczególności uczestniczyć w spółce konkurencyjnej jako wspólnik spółki cywilnej, spółki jawnej, partner, komplementariusz lub członek organu spółki.”

Podejmowane działania mogą mieć na celu osłabienie finansowe spółki, a co się z tym wiąże osłabienie finansowe wspólników i zapewnienie sobie pozycji w spółce a także ewentualnie przymuszenie wspólników do zbycia udziałów.

Dodatkowo należy wskazać, iż działania wspólnika mogą wypełniać również znamiona wskazane w paragrafie 2 wspomnianego artykułu, gdyż zgodnie z orzecznictwem, działalność konkurencyjna może także wyrażać się poprzez jednoosobowa działalność gospodarczą.

Za działalność konkurencyjną lub na szkodę spółki może być poczytywana działalność jak wskazana w orzeczeniach:

Wyrok Sądu Apelacyjnego Sygn. akt I ACa 157/13 z dnia 30 kwietnia 2013 r.:

„Jedynie zatem tytułem przypomnienia wskazać należy, że na płaszczyźnie art. 56 k.s.h., z tą podstawą bowiem powód wiąże swe roszczenie, wspólnik ma obowiązek powstrzymać się od wszelkiej działalności sprzecznej z interesami spółki. Interesy spółki należy rozumieć szeroko i kategoryzować je ściśle względem faktycznej sytuacji ekonomicznej i organizacyjnej. Wynikający z art. 56 k.s.h. zakaz konkurencji stanowi konkretyzację ogólnego wymogu lojalnego współdziałania wspólników w interesie spółki. Działalność konkurencyjna nie jest bowiem zgodna z ciążącym na wspólnikach obowiązkiem wspierania i rozwijania spółki. Przepis art. 56 k.s.h. służy również interesom spółki w takim zakresie, że cała działalność jej wspólników ma być skierowana na jej dalszy rozwój, a nie na wspieranie innych, konkurencyjnych spółek lub prywatnych interesów poszczególnych wspólników. Zakaz konkurencji polega na zabronieniu dokonywania wszelkich czynności, które można uznać za godzące w interesy spółki, ale tylko takich, które wiążą się z konkurencyjnym współuczestniczeniem na rynku. Zajmowanie się interesami konkurencyjnymi może dotyczyć każdej formy prowadzenia działalności gospodarczej, tj. przez przedsiębiorcę jednoosobowego, w formie udziału w spółdzielni, członkostwa w organach przedsiębiorstwa państwowego, które jest konkurencyjne.

Wyrok Sądu Apelacyjnego Sygn. akt I ACa 550/08 z dnia 3 lutego 2009 r.

„Definicję działalności konkurencyjnej formułować należy na gruncie art. 56 § 1 i 2 KSH, który stanowi, że wspólnik obowiązany jest powstrzymać się od wszelkiej działalności sprzecznej z interesami spółki. Wspólnik nie może, bez wyraźnej lub domniemanej zgody pozostałych wspólników, zajmować się interesami konkurencyjnymi, w szczególności uczestniczyć w spółce Strona 2 z 4 konkurencyjnej jako wspólnik spółki cywilnej, spółki jawnej, partner, komplementariusz lub członek organu spółki. Wynikający z art. 56 KSH zakaz konkurencji stanowi konkretyzację ogólnego wymogu lojalnego współdziałania wspólników w interesie spółki. Działalność konkurencyjna nie jest bowiem zgodna z ciążącym na wspólnikach obowiązkiem wspierania i rozwijania spółki. Przepis art. 56 KSH służy również interesom spółki w takim zakresie, że cała działalność jej wspólników ma być skierowana na jej dalszy rozwój, a nie na wspieranie innych, konkurencyjnych spółek lub prywatnych interesów poszczególnych wspólników. Zakaz konkurencji polega na zabronieniu dokonywania wszelkich czynności, które można uznać za godzące w interesy spółki, ale tylko takich, które wiążą się z konkurencyjnym współuczestniczeniem na rynku. Zajmowanie się interesami konkurencyjnymi może dotyczyć każdej formy prowadzenia działalności gospodarczej, tj. przez przedsiębiorcę jednoosobowego, w formie udziału w spółdzielni, członkostwa w organach przedsiębiorstwa państwowego, które jest konkurencyjne. Kodeks spółek handlowych natomiast szczególne znaczenie w tym zakresie przypisuje udziałowi w spółkach jako wspólnika spółki cywilnej, osobowych spółek handlowych oraz jako członka organu spółki z o.o. lub akcyjnej.”

W sytuacji, w której uznają Państwo wspólnika za „winnego” takiej działalności, mogą Państwo wystąpić o wyłączenie go ze spółki:

„Art. 63. § 1. Każdy wspólnik może z ważnych powodów żądać rozwiązania spółki przez sąd.

§ 2. Jeżeli jednak ważny powód zachodzi po stronie jednego ze wspólników, sąd może na wniosek pozostałych wspólników orzec o wyłączeniu tego wspólnika ze spółki.

§ 3. Przeciwne postanowienia umowy są nieważne.”

Odpowiedzialność za takie działania przewiduje również kodeks karny:

„Art. 296. § 1. Kto, będąc obowiązany na podstawie przepisu ustawy, decyzji właściwego organu lub umowy do zajmowania się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą osoby fizycznej, prawnej albo jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, przez nadużycie udzielonych mu uprawnień lub niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku, wyrządza jej znaczną szkodę majątkową, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.”

Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego Sygn. akt II AKa 203/12 z dnia 27 września 2012 r.:

„W konkluzji Sąd Apelacyjny stwierdził, że bezpośrednim przedmiotem ochrony przestępstwa z art. 296 k.k. w odniesieniu do czynów popełnionych na szkodę spółek kapitałowych jest interes spółki, naruszony niegospodarnością w zajmowaniu się jej majątkiem lub sprawami gospodarczymi, a nie interes wspólników spółki, gdyż gospodarowanie majątkiem spółki nie polega na zarządzaniu prywatnym majątkiem wspólnika (akcjonariusza).”

Podsumowując odpowiedź na postawione pytania – tak, działania wspólnika mogą być poczytywane za działania na szkodę spółki w kontekście zarówno wskazanym w K.s.h., jaki i odpowiedzialności karnej. Mają Państwo możliwość wyłączenia wspólnika ze spółki.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Podobne materiały

Nierówne udziały wspólników oraz podejmowanie uchwał w spółce jawnej

Czy niejednogłośna uchwała podjęta przez wspólników spółki jawnej jest ważna? Czy większość głosów oznacza głosy wspólników, czy udziały...

 

Następcy prawni zmarłego wspólnika spółki jawnej

Zmarł wspólnik naszej spółki jawnej, zostałem sam. W umowie zapisaliśmy, że w przypadku śmierci jednego ze wspólników na jego miejsce do...

 

Zaległe składki ZUS wspólników spółki jawnej

Kilka lat temu założyliśmy ze wspólnikiem spółkę jawną. Ostatnie faktury, jakie spółka wystawiła, pochodzą sprzed roku. Wtedy też spółka zakończyła...

 

Odejście wspólnika ze spółki jawnej

Prowadzimy spółkę jawną, jest nas dwóch wspólników. Mój wspólnik rezygnuje z dalszej działalności, odchodzi ze spółki, dlatego chciałbym ją...

 

Gdy wspólnik spółki jawnej działa na jej szkodę

Spółka jawna ma trzech wspólników. Jeden z nich działa ewidentnie na szkodę spółki. Ja, jako jeden z tej trójki, chciałbym złożyć wniosek...

 

Równy podział swojego udziału w spółce jawnej

Córka, syn i ja (ojciec) jesteśmy wspólnikami w spółce jawnej. Jak mogę przekazać moje udziały córce i synowi w równych częściach?

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »