Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem z działalnością gospodarczą? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Działalność gospodarcza i praca na etacie - składki i podatki

Wioletta Dyl • Opublikowane: 2021-04-23

Zwracam się do Państwa z poradą w sprawie założenia jednoosobowej działalności gospodarczej. Jednocześnie jestem na etacie i z tego tytułu opłacam wszystkie składki, podatkowo zahaczam o trzeci próg. Działalność, o której myślę, nie ma nic wspólnego z pracą na etacie. Chodzi mi o sprzedaż numizmatów w postaci srebrnych monet kolekcjonerskich i bulionowych. Czy mogę korzystać w tej firmie z podatku dochodowego liniowego 19%, czy muszę korzystać ze skali podatkowej 17%–32%? Czy w związku z wchodzeniem już przy etacie w ten wyższy próg podatkowy, to nie jestem zobligowany do tego zakresu? Jakie obowiązują składki zdrowotne, ZUS i inne? I przede wszystkim jaki podatek VAT – zauważyłem, że niektóre sklepy na takie artykuły stosują podatek VAT 0% – proszę o podstawę prawną. Jeśli to ma znaczenie, to zaznaczam, że przedmioty mogą również być pozyskiwane z innych krajów Unii Europejskiej. Proszę o rozpisanie przykładu, w którym kupując przedmiot np. za 100, a sprzedając za 110, ile tak naprawdę legalnie zarobię. Jakie dokumenty kupna od dostawcy muszę mieć do rozliczania podatków: faktura VAT czy paragon wystarczy (przy zakupie za granicą też)? A co w przypadku okazjonalnego kupna np. na targu staroci, gdzie sprzedawcą jest zwykły człowiek, który nie wystawia paragonów? Czy przy kupnie przedmiotu na aukcji od zwykłego człowieka wystarczy sam dowód wpłaty na konto i dokument transakcji (wystawiony przez Allegro np.)?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Działalność gospodarcza i praca na etacie - składki i podatki

Działalność gospodarcza – warunki i definicje

Działalnością gospodarczą, w ujęciu Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych, jest wszelka działalność producentów, handlowców i usługodawców, włączając w to górnictwo, działalność rolniczą i wykonywanie wolnych zawodów. „(…) Zgodnie zaś z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku”.

W katalogu źródeł przychodu zawartym w art. 10 ust. 1 pkt 3 i 8 ww. ustawy jako odrębne źródła przychodu wyszczególniono:

  • pozarolniczą działalność gospodarczą;
  • odpłatne zbycie rzeczy.

W myśl art. 5a pkt 6 wyżej powołanej ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej – oznacza to działalność zarobkową:

  • wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
  • polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
  • polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych
    – prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4–9.

Treść definicji zawartej w wyżej cytowanym art. 5a pkt 6 ww. ustawy nakazuje przyjąć, że dla uznania określonej działalności za działalność gospodarczą konieczne jest m.in. łączne spełnienie trzech warunków: po pierwsze – dana działalność musi być działalnością zarobkową, po drugie – działalnością wykonywaną w sposób zorganizowany oraz po trzecie – w sposób ciągły.

Tak więc, działalność gospodarcza to taka działalność, która:

  • Jest prowadzona w celu osiągnięcia dochodu, przy czym nawet ewentualna strata będąca wynikiem tej działalności nie pozbawia jej statusu działalności gospodarczej, bowiem istotny jest sam zamiar osiągnięcia dochodu.
  • Wykonywana jest w sposób ciągły. Jednakże przesłanki tej nie należy rozumieć jako konieczność wykonywania działalności bez przerwy. Istotny jest zamiar powtarzalności określonych czynności celem osiągnięcia dochodu np. powtarzalna sprzedaż przedmiotów własności posiadających tożsamy charakter.
  • Prowadzona jest w sposób zorganizowany, co oznacza, iż podejmowane działania są podporządkowane obowiązującym regułom, normom i służą osiągnięciu celu, mają wpływ na racjonalność gospodarowania posiadanymi środkami, a tym samym uczestnictwa w obrocie gospodarczym.

Sposób opodatkowania nowej DG

Jeżeli więc rozmiar, powtarzalność, zarobkowy charakter oraz sposób zorganizowania wskazują na znamiona działalności gospodarczej, to w takim przypadku zbycie rzeczy spełnia przesłanki uznania ich za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i winno zostać rozliczone na zasadach właściwych dla tej działalności. A skoro będzie Pan sprzedawał monety nie tylko krajowe, które są wartościami dewizowymi, to opodatkowanie w formie ryczałtu od przychodów nie jest możliwe. Pozostanie zatem Panu w zasadzie tylko opodatkowanie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, albo na zasadach ogólnych (czyli progresja 17% i 32%) albo podatek liniowy 19%. To drugie rozwiązanie jest korzystne w zasadzie przy dochodzie rocznym powyżej około 86 000 złotych.

Sprzedaż monet a podatek VAT

Na gruncie podatku VAT warto pamiętać, że do sprzedaży monet (klasyfikowanej jako PKWiU 32.11.10.0) nie znajduje zastosowania zwolnienie podmiotowe w podatku od towarów i usług, bowiem monety (32.11.10.0) znajdują się w załączniku nr 12 do ustawy o podatku od towarów i usług, tj. na liście towarów, do których zwolnienie podmiotowe nie ma zastosowania. Zgodnie z jego art. 15 „podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności”. Z kolei stosownie do ust. 2 „działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Ustawodawca określił podmiot zobowiązany na tyle szeroko, by w każdym przypadku profesjonalnej aktywności zawodowej, wykonywanej w sposób niezależny i z zamiarem dokonywania czynności opodatkowanych w taki sposób – mógł on zostać uznany za podatnika w zakresie tych czynności.

Powyższe rozumienie działalności gospodarczej na gruncie podatku od towarów i usług powoduje, że w dotyczących go regulacjach prawnych wprowadzono szczególne procedury w zakresie opodatkowania dostawy m.in. dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków, unormowane w art. 120 ustawy VAT. Otóż zgodnie z ust.4 tego artykułu w przypadku podatnika wykonującego czynności polegające na dostawie towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich lub antyków nabytych uprzednio przez tego podatnika dla celów prowadzonej działalności lub importowanych w celu odprzedaży, podstawą opodatkowania podatkiem jest marża stanowiąca różnicę między całkowitą kwotą, którą ma zapłacić nabywca towaru, a kwotą nabycia, pomniejszona o kwotę podatku. Jeśli jednak rodzaj poszczególnych przedmiotów kolekcjonerskich lub specyfika ich dostaw czyni skomplikowanym lub niemożliwym określenie marży zgodnie z ust. 4, podatnik może, za zgodą naczelnika urzędu skarbowego obliczać marżę jako różnicę pomiędzy łączną wartością dostaw a łączną wartością nabyć określonego rodzaju przedmiotów kolekcjonerskich w okresie rozliczeniowym (art. 120 ust. 5 ustawy VAT). A więc Pan jako sprzedawca nalicza i odprowadza podatek VAT tylko od marży, jaką naliczył. W tej sytuacji nie ma Pan możliwości odliczenia VAT z faktury zakupu. Mimo że na samej fakturze VAT marża nie ma kwoty podatku, podatnik i tak musi go obliczyć i wpłacić do urzędu skarbowego.

W ustawie o VAT znajdują się zasady, które wyjaśniają, jak posługiwać się fakturą VAT marża i jakie transakcje można opodatkować w systemie marży. Faktura VAT marża dotyczy m.in. podatników, którzy dokonują dostaw przedmiotów kolekcjonerskich i antyków. W przypadku dostawy przedmiotów kolekcjonerskich i antyków faktura VAT powinna zawierać oznaczenia „procedura marży – przedmioty kolekcjonerskie i antyki”.

Na podstawie art. 120 ust. 10 ww. ustawy „powyższą zasadę opodatkowania marży stosuje się do towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich lub antyków, które podatnik nabył od:

1) osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, niebędącej podatnikiem, o którym mowa w art. 15, lub niebędącej podatnikiem podatku od wartości dodanej;

2) podatników, o których mowa w art. 15, jeżeli dostawa tych towarów była zwolniona od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113;

3) podatników, jeżeli dostawa tych towarów była opodatkowana zgodnie z ust. 4 i 5; 4) podatników podatku od wartości dodanej, jeżeli dostawa tych towarów była zwolniona od podatku na zasadach odpowiadających regulacjom zawartym w art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113;

5) podatników podatku od wartości dodanej, jeżeli dostawa tych towarów była opodatkowana podatkiem od wartości dodanej na zasadach odpowiadających regulacjom zawartym w ust. 4 i 5, a nabywca posiada dokumenty jednoznacznie potwierdzające nabycie towarów na tych zasadach”.

Zgodnie z art. 120 ust. 1 ustawy VAT:

„2) przez przedmioty kolekcjonerskie rozumie się:

a) znaczki pocztowe lub skarbowe, stemple pocztowe, koperty pierwszego obiegu, ostemplowane materiały piśmienne i im podobne, ofrankowane, a jeżeli nieofrankowane, to uznane za nieważne i nieprzeznaczone do użytku jako ważne środki płatnicze (CN 9704 00 00),

b) kolekcje oraz przedmioty kolekcjonerskie o wartości zoologicznej, botanicznej, mineralogicznej, anatomicznej, historycznej, archeologicznej, paleontologicznej, etnograficznej lub numizmatycznej (CN 9705 00 00), a także przedmioty kolekcjonerskie, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 7”.

Dostawa monet będących przedmiotami kolekcjonerskimi o wartości numizmatycznej podlega opodatkowaniu stawką VAT w wysokości 23%. Natomiast ze zwolnienia przedmiotowego w VAT (art. 43 ust. 1 pkt 7) korzystają transakcje, łącznie z pośrednictwem, dotyczące walut, banknotów i monet używanych jako prawny środek płatniczy, z wyłączeniem banknotów i monet będących przedmiotami kolekcjonerskimi, za które uważa się monety ze złota, srebra lub innego metalu oraz banknoty, które nie są zwykle używane jako prawny środek płatniczy lub które mają wartość numizmatyczną. Przed dokonaniem takiej dostawy podatnik musi najpierw powiadomić naczelnika urzędu skarbowego o przyjętym sposobie opodatkowania. Jeśli naczelnik urzędu zostanie już powiadomiony przez przedsiębiorcę, to zawiadomienie takie jest aktualne przez okres dwóch lat.

A zatem każdorazowo korzystając z systemu opodatkowania marży określonego w omawianych przepisach musi Pan wykazać, w jakich okolicznościach nabył przedmiotowe rzeczy, w szczególności, że transakcja nabycia przez niego tych towarów nie była opodatkowana VAT liczonym od obrotu, a tym samym nie uzyskał on prawa do jego odliczenia jako podatku naliczonego.

W kwestii dowodów zakupu, prowadząc podatkową księgę przychodów i rozchodów, należy kierować się Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, które w § 12 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 stanowi, że podstawą zapisów w księdze są dowody księgowe, którymi są m.in.:

faktury, faktury VAT RR, rachunki oraz dokumenty celne, zwane dalej „fakturami”, wystawione zgodnie z odrębnymi przepisami, lub

inne dowody, wymienione w § 13 i 14, stwierdzające fakt dokonania operacji gospodarczej zgodnie z jej rzeczywistym przebiegiem i zawierające co najmniej:

  • wiarygodne określenie wystawcy lub wskazanie stron (nazwę i adresy)
  • uczestniczących w operacji gospodarczej, której dowód dotyczy,
  • datę wystawienia dowodu oraz datę lub okres dokonania operacji gospodarczej, której dowód dotyczy, z tym że jeżeli data dokonania operacji gospodarczej odpowiada dacie wystawienia dowodu, wystarcza podanie jednej daty,
  • przedmiot operacji gospodarczej i jego wartość oraz ilościowe określenie, jeżeli przedmiot operacji jest wymierny w jednostkach naturalnych,
  • podpisy osób uprawnionych do prawidłowego udokumentowania operacji gospodarczych
    – oznaczone numerem lub w inny sposób umożliwiający powiązanie dowodu z zapisami księgowymi dokonanymi na jego podstawie.

Inne dowody księgowe określa § 13 i § 14 rozporządzenia. Wynika z powyższego, że co do zasady paragonem fiskalnym nie może być udokumentowany zakup towarów handlowych.

Składki przy nowej DG

Co do ZUS. W ciągu siedmiu dni od założenia firmy przedsiębiorca zobowiązany jest złożyć w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych jeden z dwóch druków rejestracyjnych: ZUS ZUA składają przedsiębiorcy, którzy opłacać będą zarówno składki społeczne, jak i zdrowotne.

Z kolei formularz ZUS ZZA muszą doręczyć osoby, które będą opłacały jedynie składki na ubezpieczenie zdrowotne, a z płacenia składek na ZUS są zwolnione, gdyż np. zatrudnione są na etacie i robi to ich pracodawca. Na dzisiaj [stan z 22.07.2020 r.] składka zdrowotna przedsiębiorcy wynosi 362,34 zł.

Zatem w pierwszej kolejności winien Pan złożyć wniosek do CEIGD-1. CEIDG-1 to wniosek o wpisanie do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Wypełniając go dokonujemy jednocześnie zgłoszenia do Krajowego Rejestru Urzędu Podmiotów Gospodarki Narodowej (REGON), naczelnika Urzędu Skarbowego oraz ZUS/KRUS.

Rejestracji dokonać można na kilka sposobów, korzystając z drogi elektronicznej, telefonicznej lub wypełniając wniosek papierowy. Papierowy formularz CEIDG-1 pobieramy w dowolnym Urzędzie Gminy. Wypełniamy go na miejscu lub w domu. Następnie składa się wypełniony wniosek, podpisując go w obecności urzędnika. Rejestracja w CEIDG jest bezpłatna. Przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą od razu w dniu dokonania wpisu do CEIDG, chyba że we wniosku wskazał późniejszą datę. W ciągu 7 dni po przesłaniu przez CEIDG do Urzędu Statystycznego wniosku o nadanie numeru REGON, zostanie on przydzielony. Informację o przyznanym numerze identyfikacyjnym REGON można uzyskać za pomocą wyszukiwarki na stronie internetowej CEIDG.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

eporady24.pl

spadek.info

odpowiedziprawne.pl

prawo-budowlane.info

prawo-cywilne.info

poradapodatkowa.pl

sluzebnosc.info

Szukamy prawnika »