Kategoria: Spółka jawna

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką jawną? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy kwota dla spadkobierców będzie kosztem spółki jawnej?

Monika Wycykał • Opublikowane: 2016-10-14

Zmarł nasz wspólnik spółki jawnej posiadający 33,3% udziałów, zgodnie z zapisem w umowie spółki spółka dalej prowadzi działalność (pozostało 2 wspólników). Czy kwota wypłacona dla spadkobierców w ramach rozliczenia udziału zmarłego w spółce będzie kosztem dla spółki jawnej?

Monika Wycykał

»Wybrane opinie klientów

Bardzo dokładnie omówione przedstawione zagadnienie, nie zostało pominięte żadne moje pytanie, argumentacja poparta przepisami prawnymi. Jedynie wydaje mi się, że cena była dosyć wysoka (300zł), ale może to wynikało z faktu, że na tle przedstawionego problemu miałam kilka pytań. Na początku się wahałam gdy dowiedziałam się ile będzie mnie kosztować porada, ale po jej przeczytaniu jakoś ją przełknęłam, gdyż odpowiedź była bardzo wyczerpująca i konkretna.
Katarzyna
Ok. Polecam w przyszłości gdy będę miał wątpliwości z pewnością skorzystam z porad.
Bartosz, 31 lat, geodeta
Rezygnuję , że swojego adwokata , który ma wąski zakres swoich usług , tutaj mam kompleksową pomoc w zakresie prawa . Zdecydowanie polecam!!!
Marcin, 46 lat
Rzeczowo i na temat. Polecam. Skożystam w przyszlosci.
Marek
Terminowo prosto merytorycznie czuję że to odpowiedź na MOJE pytanie a nie \"gotowiec\"
Małgorzata, 56 lat, Menedżer

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych za koszty uzyskania przychodu uważa się koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Wspomniany przepis ma charakter generalny, co oznaczy, że ustawodawca odstąpił od tworzenia zamkniętego katalogu kosztów, które mogą kwalifikować się jako służące uzyskiwaniu przychodu lub zabezpieczaniu źródła przychodu. Każdą sytuację należy zatem analizować odrębnie, kierując się przesłankami wypracowanymi w orzecznictwie, doktrynie i interpretacjach wydawanych przez Ministra Finansów. Warunkiem koniecznym zaliczenia danego wydatku do kosztów uzyskania przychodów jest łączne spełnienie poniższych przesłanek:

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

  1. koszty powinny zostać poniesione w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów,
  2. koszty nie mogą należeć do kategorii kosztów wymieniony w art. 23 ww. ustawy,
  3. koszty muszą być należycie udokumentowane.

Ponadto podkreśla się, że między kosztem a prowadzoną działalnością musi występować związek – brak związku uniemożliwia kwalifikowanie wydatku jako kosztu: „analizując treść art. 22 i 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy dojść do wniosku, że choć wydatek nie dotyczy kosztów wymienionych w art. 23, które z mocy prawa nie mogą być uznane za koszt uzyskania przychodów, to niejako automatycznie wydatek taki nie może być uznany za koszt uzyskania przychodów. Muszą być zachowane dalsze istotne cechy, takie jak bezpośredni związek kosztu z prowadzoną działalnością, a jego poniesienie miało lub mogło mieć bezpośredni wpływ na wielkość osiągniętego przychodu dla danego rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej” (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2001 r., sygn. akt III SA 3269/99).

W opisywanej przez Pana sytuacji z całą pewnością nie możemy mówić o rozliczeniu udziału zmarłego wspólnika w kontekście uzyskiwania przychodu, dlatego w rachubę wchodzi jedynie ustalenie, czy w takim przypadku ma miejsce zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodu.

Zgodnie ze słownikiem „zabezpieczyć” oznacza „zapewnić ochronę przed czymś niebezpiecznym lub szkodliwym”, „uczynić bezpiecznym”. „Bezpieczny” zaś to taki, któremu nic nie grozi. Tak więc koszty poniesione w celu zabezpieczenia źródła przychodów to koszty mające na celu ochronę źródła przychodów przed jego unicestwieniem, ale także zmniejszeniem.

Z kolei „zachować” oznacza „dochować coś w niezmienionym stanie mimo upływu czasu lub niesprzyjających okoliczności”. Koszty poniesione w celu zachowania źródła przychodów są to koszty ponoszone w tym celu, aby utrzymać źródło przychodów w niezmienionym (niepogorszonym) stanie. Kosztami, o których tu mowa, są więc wszelkie wydatki ponoszone na źródło przychodów jako całość, choćby nie były one poniesione w celu uzyskania konkretnego przychodu.

„Kosztami takimi mogą być wydatki, których poniesienie jest obowiązkiem prawnym podatnika prowadzącego danego rodzaju działalność. Bez ich poniesienia bowiem źródło przychodów mogłoby być narażone na niebezpieczeństwo” (A. Bartosiewicz, R. Kubacki, Komentarz do art. 22 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Patrząc pod tym kątem, potencjalnie dałoby się bronić tezy, że wypłata spadkobiercom środków pieniężnych lub zwrot przedmiotów przekazanych do używania prowadzi do uszczuplenia źródła przychodów. Jednakże organy podatkowe wychodzą z założenia, że rozliczenie udziału z tytułu uczestnictwa w spółce jawnej pozostaje bez związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, a jest wyrazem realizacji zobowiązań między wspólnikami (lub ich spadkobiercami), stąd nie ma podstaw, by kwalifikować takie wydatki jako koszty w świetle art. 22 ust. 1 ustawy Śmierć wspólnika spółki jawnej powoduje obowiązek rozliczenia się ze spadkobiercami byłego wspólnika. Rozliczenie poprzedza ustalenie wartości udziału kapitałowego zmarłego wspólnika. Następuje to poprzez sporządzenie osobnego bilansu, który uwzględnia wartość zbywczą spółki, czyli wartość jej majątku w obrocie prawnym i gospodarczym. Sporządzony bilans powinien uwzględnić wszystkie składniki materialne i niematerialne, które mają wartość wymierną w pieniądzu. W przypadku śmierci wspólnika stosownie do przepisu art. 65 § 2 jako dzień bilansowy przyjmuje się dzień śmierci albo dzień ogłoszenia upadłości spółki.

Udział kapitałowy obliczony w sposób określony w § 1 i § 2, powinien być wypłacony w pieniądzu (art. 65 § 3 Kodeksu spółek handlowych). Rzeczy wniesione do spółki przez wspólnika tylko do używania zwraca się w naturze. Natomiast nie zwraca się wspólnikowi rzeczy, które wniósł na własność jako jego wkład. Rzeczy te zostały bowiem scedowane na własność spółki i wspólnik nie ma prawa do ich wydania w naturze, a ich wartość powinna być uwzględniona w bilansie. Zasadą zatem jest, że wspólnikowi występującemu ze spółki jawnej lub jego spadkobiercom przysługuje udział kapitałowy w pieniądzu. W przypadku jednak zgodnego działania wszystkich wspólników spółki jawnej, wypłata udziału kapitałowego może nastąpić poprzez wydanie nabytych w trakcie trwania spółki środków trwałych i innych składników w naturze, których wartość odpowiada wartości udziału kapitałowego.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż właśnie w takiej formie udział kapitałowy został wypłacony spadkobiercom zmarłego wspólnika. Rozliczenie ze spadkobiercami zmarłego wspólnika spółki w trybie art. 65 K.s.h. nie ma jednak związku z przychodem spółki i tym samym nie stanowi kosztu uzyskania przychodu w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Kosztu uzyskania przychodu nie stanowi również wydatek poniesiony na odkupienie od spadkobierców majątku spółki (1/9 samochodu, meble, elementy sieci komputerowej, materiały dydaktyczne i szkoleniowe). Wykupienie od spadkobierców majątku przejętego na skutek przyjęcia spadku powoduje, iż następuje zmiana wypłaty udziału kapitałowego w naturze na wypłatę udziału w pieniądzu. Przedmiotowy wydatek – jako poniesiony w innym celu niż uzyskanie przychodu – nie mieści się w zakresie definicji kosztów zawartej w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji rozliczenie się spółki ze spadkobiercami zmarłego wspólnika nie ma związku z przychodem spółki i tym samym nie stanowi kosztu uzyskania przychodu.

Przyjęcie odmiennego stanowiska oznaczałoby, iż – analogicznie – za koszt uzyskania przychodu spółki możliwe byłoby uznanie wartości udziału kapitałowego wypłaconego spadkobiercom zmarłego wspólnika. A takie rozwiązanie jest niedopuszczalne (interpretacja indywidualna Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 16 lutego 2006 r., znak PBI-2/4117/IN-4/DUSŁ-G/06/MM).

„Jak słusznie zauważył pan Andrzej F. w zażaleniu, przedmiotowy wydatek nie został wymieniony w art. 23 ww. ustawy, jako nieuznawany za koszt uzyskania przychodów. Pomimo tego kwoty wypłacone »ustępującym« wspólnikom nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów z uwagi na brak związku przyczynowo-skutkowego między tymi wydatkami, a uzyskaniem jakiegokolwiek przychodu w rachunku podatkowym. Za takim stanowiskiem przemawia treść samej definicji zawartej w art. 22 ust. 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. A zatem wypłata kwot pieniężnych »ustępującemu« wspólnikowi dokonana na mocy zawartej ugody nie wiąże się w chwili ich wypłaty i nie będzie w przyszłości wiązała się z uzyskaniem przychodów. Poniesienie wydatków ma inny cel, niż wskazany w definicji art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych; jest to bowiem realizacja zobowiązania wspólników pozostających w spółce wobec ustępującego wspólnika. Wydatki te nie mają żadnego związku z czynnościami mającymi na celu uzyskanie przychodu, prowadzą natomiast do zwiększenia udziałów w spółce każdego z pozostających w niej wspólników. Wobec tego argument podatnika zawarty w zażaleniu, iż »odkupienie« od byłego wspólnika jego pakietu praw udziałowych spowoduje powiększenie rocznego zysku przypadającego na każdego wspólnika oraz prawdopodobnie zwiększy przychody spółki nie uzasadnia związku przyczynowo-skutkowego (pomiędzy przedmiotowym wydatkiem, a uzyskanym lub zamierzonym przychodem), o którym mowa w art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy, podobnie jak organ I instancji, uznał, że poniesione wydatki »za które podatnicy nabywają ogół praw i obowiązków ustępującego wspólnika« nie stanowią kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu podatku dochodowego od osób fizycznych. Przedmiotowe wydatki nie mieszczą się bowiem w zakresie samej ustawowej definicji kosztów i są ponoszone w innym celu niż uzyskanie przychodu” (interpretacja Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia 26 września 2005 r., znak IS.I/1-4150/8/05, IS.I/1-4150/9/05).

Cytowane interpretacje zostały wydane dość dawno, więc nie można wykluczyć, że dzisiaj organy podatkowe wyraziłyby odmienny pogląd, jednak w moim osobistym przekonaniu jest na to niewielka szansa – ostatnimi czasy urzędy skarbowe raczej nie są przychylne interpretacjom zmierzającym do uszczuplenia podatku. Aby się jednak upewnić, proponuję złożyć wniosek o wydanie interpretacji podatkowej, gdzie zostanie przedstawiony powyższy stan faktyczny oraz stanowisko, że rozliczenie udziału wspólnika stanowi koszt w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką jawną? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »
{* .script("js/zaczekaj.js") *}