Kategoria: Działalność gospodarcza

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem z działalnością gospodarczą? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Aspekty podatkowe przekazania przedsiębiorstwa w rodzinie

Katarzyna Siwiec • Opublikowane: 2016-08-15

Przepisałam w akcie notarialnym darowizny całe przedsiębiorstwo (sklep) na córkę (nie płaciłam podatku od darowizn ani VAT-u). Jednak ona nie chce dalej prowadzić tej działalności. Druga córka i jej mąż mają również działalność i w związku z tym chcielibyśmy zrobić akt notarialny darowizny na nich (czyli córka na siostrę i szwagra). W naszym biurze rachunkowym twierdzą, że ze względu na podatki tak nie jest dobrze. Co nam Państwo radzą?

Katarzyna Siwiec

»Wybrane opinie klientów

Bardzo dokładnie omówione przedstawione zagadnienie, nie zostało pominięte żadne moje pytanie, argumentacja poparta przepisami prawnymi. Jedynie wydaje mi się, że cena była dosyć wysoka (300zł), ale może to wynikało z faktu, że na tle przedstawionego problemu miałam kilka pytań. Na początku się wahałam gdy dowiedziałam się ile będzie mnie kosztować porada, ale po jej przeczytaniu jakoś ją przełknęłam, gdyż odpowiedź była bardzo wyczerpująca i konkretna.
Katarzyna
Ok. Polecam w przyszłości gdy będę miał wątpliwości z pewnością skorzystam z porad.
Bartosz, 31 lat, geodeta
Rezygnuję , że swojego adwokata , który ma wąski zakres swoich usług , tutaj mam kompleksową pomoc w zakresie prawa . Zdecydowanie polecam!!!
Marcin, 46 lat
Rzeczowo i na temat. Polecam. Skożystam w przyszlosci.
Marek
Terminowo prosto merytorycznie czuję że to odpowiedź na MOJE pytanie a nie \"gotowiec\"
Małgorzata, 56 lat, Menedżer

Przekazanie przedsiębiorstwa miałoby nastąpić w drodze darowizny. To oznacza, że należy rozpatrywać skutki podatkowe w oparciu o ustawę o podatku od spadków i darowizn.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 tej ustawy zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego.

Proszę jednak zwrócić uwagę, że wyłączenie z zakresu opodatkowania dotyczy jedynie darowizny dokonanej na rzecz małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwa oraz ojczyma lub macochy. Zstępni to dzieci, więc darowizna na rzecz córki podlegała zwolnieniu od podatku, ale zięcia i szwagra wśród osób, którym przysługuje to zwolnienie, nie ma. A zatem darowizna na rzecz zięcia (szwagra) podlegałaby opodatkowaniu.

Jeśli chodzi o podatek dochodowy, to z kolei zgodnie z art. 2. ust 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przepisów ustawy nie stosuje się do: przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn. Tak więc otrzymanie darowizny nie będzie opodatkowane podatkiem PIT.

Kolejny obowiązek podatkowy może powstać w podatku VAT – zakładając, że obdarowanymi będzie dwie osoby. Mianowicie ustawa o podatku od towarów i usług w art. 6 wprowadza regułę, że przepisów ustawy nie stosuje się do:

1) transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa;

2) czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy.

W nauce prawa zauważa się, że przepis odnosi się generalnie do pojęcia zbycia, a nie sprzedaży. Warto podkreślić, iż ustawodawca nie użył żadnego pojęcia definiowanego bądź dookreślonego w ustawie (jak np. sprzedaż czy dostawa), co oznacza, że nie jest istotna forma, lecz samo zadysponowanie przedsiębiorstwem (lub jego zorganizowaną częścią) w taki sposób, że dochodzi do jego zbycia. W związku z tym, opodatkowaniem objęta jest zarówno sprzedaż, jak i darowizna przedsiębiorstwa (zorganizowanej części przedsiębiorstwa), a także wszelkie inne zdarzenia prowadzące do jego zbycia. Zbycie należy rozumieć jako jakąkolwiek czynność prowadzącą do przeniesienia własności. Nie będzie więc zbyciem leasing czy dzierżawa przedsiębiorstwa (zorganizowanej części przedsiębiorstwa), a zatem nie będą to czynności wyłączone z opodatkowania, na podstawie omawianej regulacji. Należy przy tym podkreślić, że chociaż na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT dostawą towarów jest także najem, dzierżawa, leasing (ale jedynie pod pewnymi warunkami – por. komentarz do art. 7), to jednak samo zawarcie umowy leasingu w takich przypadkach nie stanowi zbycia przedsiębiorstwa (zorganizowanej części przedsiębiorstwa) – może jedynie doprowadzić do zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części.

Aczkolwiek organy skarbowe uznają, że jeśli dochodzi do przekazania przedsiębiorstwa na rzecz dwóch osób, to jest to czynność przekazania składników majątkowych, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w okolicznościach wskazanych w ww. art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, a więc jest to dostawa towarów, która podlega opodatkowaniu. Aby nie być gołosłowną przytoczę treść interpretacji wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w dniu 31 marca 2014 roku, nr IPPP1/443-71/14-2/MPe w całości.

„IPPP1/443-71/14-2/MPe 2014.03.31 Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w zakresie braku opodatkowania podatkiem VAT darowizny przedsiębiorstwa – INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Strony przedstawione we wniosku z dnia 20 stycznia 2014 r. (data wpływu 23 stycznia 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania podatkiem VAT darowizny przedsiębiorstwa – jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 23 stycznia 2014 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania podatkiem VAT darowizny przedsiębiorstwa.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą od 25 marca 1988 r. na podstawie wpisu do rejestru działalności gospodarczej. Rodzaj prowadzonej działalności w przeważającej wartości to wykonywanie robót drogowych.

Wnioskodawca wykonuje również roboty kanalizacyjne a także prowadzi sprzedaż detaliczną prowadzoną poza siecią sklepową, straganami i targowiskami.

W skład firmy wchodzą środki trwałe- maszyny i urządzenia do robót drogowych, samochody, wyposażenie firmy, sprzęt komputerowy, umowy z kontrahentami, należności i zobowiązania, zapasy surowców i materiałów drogowych a także środki finansowe będące na rachunku bankowym. W skład firmy wchodzą również nieruchomości - działki gruntu z budynkami na nich wybudowanymi, które to nieruchomości stanowią współwłasność Wnioskodawcy z małżonkiem.

Firma zatrudnia 15 pracowników. Firma jest czynnym płatnikiem podatku VAT. Dochody jakie firma osiąga opodatkowane są na zasadach ogólnych na podstawie podatkowej księgi przychodów i rozchodów wraz z towarzyszącymi ewidencjami.

Z uwagi na zły stan zdrowia oraz na fakt, że od 28 października 2009 r. Wnioskodawca jest emerytką, Wnioskodawca chce przekazać w formie darowizny aktem notarialnym w całości przedsiębiorstwo, które zdefiniowane jest w art. 551 Kodeksu Cywilnego swoim dzieciom - synowi i córce, którzy będą kontynuowali działalność gospodarczą w tym samym zakresie. Przedsiębiorstwo funkcjonowało będzie nadal jako całość.

Syn i córka w dniu otrzymania darowizny zarejestrują działalność gospodarczą w formie spółki osobowej – jawnej, gdzie będą jedynymi wspólnikami z 50% udziałem kapitałowym każde.

Zakres świadczonych usług przez nowy podmiot nie ulegnie zmianie. Powołany podmiot przejmie wszystkie zobowiązania oraz należności firmy. Wszystkie dotychczasowe umowy zawarte z kontrahentami przepisane zostaną na nowy podmiot a ten zobowiąże się do ich prowadzenia w dotychczasowym zakresie.

Również dotychczas zatrudnieni pracownicy przejdą w pełnym składzie osobowym na podstawie stosownych przepisów Kodeksu Pracy ze wszystkimi przysługującymi im uprawnieniami do nowego podmiotu.

Miejsce świadczenia usług przez nowy podmiot nie ulegnie zmianie.

Wszystkie środki trwałe amortyzowane i zamortyzowane zostaną przekazane nowemu podmiotowi. Przekazane zostaną również nieruchomości – działki i budynki na nich zlokalizowane związane z dalszym prowadzeniem dotychczasowej działalności.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy przekazanie w formie darowizny aktem notarialnym całego przedsiębiorstwa, które zdefiniowane jest w art. 551 Kodeksu Cywilnego synowi i córce, którzy w dniu otrzymania darowizny zarejestrują spółkę jawną celem prowadzenia dalszej działalności jest opodatkowane podatkiem od towarów i usług...

Zdaniem Wnioskodawcy, przekazanie w formie darowizny synowi i córce przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu Cywilnego, którzy w dniu otrzymania darowizny zarejestrują spółkę jawną do dalszego prowadzenia działalności jest wyłączone spod działania ustawy o podatku od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 Ustawy o podatku od towarów i usług /Dz. U. Nr poz. 177 poz. 1054 z 2011 r./.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (?).

Jak stanowi art. 7 ust. 2 ustawy – przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:

  • przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
  • wszelkie inne darowizny

– jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.

Pojęcie towaru ustawodawca zdefiniował w art. 2 pkt 6 ustawy. Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Jednocześnie przepisy art. 6 ustawy wskazują na wyłączenia określonych czynności spod zakresu stosowania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Stosownie do art. 6 pkt 1 ustawy, przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Ustawodawca w ww. przepisie nie zdefiniował, co należy rozumieć pod pojęciem »transakcji zbycia«. Uwzględniając zakres przedmiotowy ustawy o podatku od towarów i usług pojęcie to należy rozumieć w sposób zbliżony do pojęcia »dostawy towarów« w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem tych czynności, jak właściciel np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego (aport).

Wyłączenie stosowania ustawy o podatku od towarów i usług przewidziane w przepisie art. 6 pkt 1 tej ustawy obejmuje jednakże tylko te czynności zrównane z pojęciem dostawy towarów, których przedmiotem jest przedsiębiorstwo lub zorganizowana część przedsiębiorstwa.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisy wykonawcze do niej nie definiują pojęcia „przedsiębiorstwo”, należy więc odwołać się odpowiednio do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 121)

Zgodnie z art. 55¹ Kodeksu cywilnego, przedsiębiorstwo stanowi zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej, który obejmuje w szczególności:

  • oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
  • własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
  • prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
  • wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
  • koncesje, licencje i zezwolenia;
  • patenty i inne prawa własności przemysłowej;
  • majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
  • tajemnice przedsiębiorstwa;
  • księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Ustawodawca w ww. przepisie wskazał, jakiego rodzaju elementy wchodzą w skład kompleksu składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, czyli przedsiębiorstwa, które może być przedmiotem czynności prawnej. Użycie sformułowania »w szczególności« wskazuje, że omawiany przepis wymienia jedynie podstawowe (kluczowe) elementy, bez których dany zespół składników nie może stanowić przedsiębiorstwa lecz katalog ten jest otwarty i w skład przedsiębiorstwa mogą wchodzić również inne składniki majątkowe.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 55² Kodeksu cywilnego, czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba, że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

Przedsiębiorstwo jako przedmiot zbycia, musi stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, że najistotniejsze dla przedmiotowego zagadnienia jest ustalenie, czy zbywany majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, że zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu. Istotne jest, aby w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami, tak żeby przekazana masa mogła posłużyć kontynuowaniu określonej działalności gospodarczej.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca prowadzi działalność w zakresie wykonywania robót drogowych. Wnioskodawca wykonuje także roboty kanalizacyjne oraz prowadzi sprzedaż detaliczną prowadzoną poza siecią sklepową, straganami i targowiskami. W skład firmy Wnioskodawcy wchodzą środki trwałe- maszyny i urządzenia do robót drogowych, samochody, wyposażenie firmy, sprzęt komputerowy, umowy z kontrahentami, należności i zobowiązania, zapasy surowców i materiałów drogowych a także środki finansowe będące na rachunku bankowym. W skład firmy wchodzą również nieruchomości – działki gruntu z budynkami na nich wybudowanymi, które to nieruchomości stanowią współwłasność Wnioskodawcy z małżonkiem. Firma Wnioskodawcy zatrudnia 15 pracowników. Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku VAT i chce przekazać w formie darowizny aktem notarialnym w całości przedsiębiorstwo, które zdefiniowane jest w art. 551 Kodeksu Cywilnego swoim dzieciom – synowi i córce, którzy będą kontynuowali działalność gospodarczą w tym samym zakresie. Przedsiębiorstwo funkcjonowało będzie nadal jako całość. Syn i córka w dniu otrzymania darowizny zarejestrują działalność gospodarczą w formie spółki osobowej – jawnej. Zakres świadczonych usług przez nowy podmiot nie ulegnie zmianie. Nowy podmiot przejmie wszystkie zobowiązania oraz należności Wnioskodawcy. Wszystkie dotychczasowe umowy zawarte z kontrahentami przepisane zostaną na nowy podmiot a ten zobowiąże się do ich prowadzenia w dotychczasowym zakresie. Również dotychczas zatrudnieni pracownicy przejdą w pełnym składzie osobowym na podstawie stosownych przepisów Kodeksu Pracy ze wszystkimi przysługującymi im uprawnieniami do nowego podmiotu. Miejsce świadczenia usług przez nowy podmiot nie ulegnie zmianie. Wszystkie środki trwałe amortyzowane i zamortyzowane zostaną przekazane nowemu podmiotowi. Przekazane zostaną również nieruchomości – działki i budynki na nich zlokalizowane związane z dalszym prowadzeniem dotychczasowej działalności.

Z uwagi na przedstawione okoliczności sprawy oraz powołane przepisy prawa należy stwierdzić, że należący do Wnioskodawcy zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych spełnia definicję przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego. Przy czym należy wskazać, że zbycie przedsiębiorstwa ma miejsca wówczas, gdy cały majątek przedsiębiorstwa przechodzi na własność jednego nabywcy, który kontynuuje działalność gospodarczą zbywcy. W konsekwencji, przekazanie przedsiębiorstwa w drodze darowizny na rzecz dwóch osób (syna i córki), skutkuje tym, że każda z osób otrzyma jedynie część tego przedsiębiorstwa. Zatem należy uznać, że jest to czynność przekazania składników majątkowych, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w okolicznościach wskazanych w ww. art. 7 ust. 2 ustawy. Tym samym, w omawianej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 6 pkt 1 ustawy.

Jednak w sytuacji, gdy Wnioskodawca przekaże przedsiębiorstwo już powstałej spółce jawnej, zostałyby wypełnione przesłanki art. 6 pkt 1 ustawy, tym samym darowizna ta nie podlegałaby opodatkowaniu podatkiem VAT.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy uznaje się za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Niniejszą interpretacją załatwiono wniosek dotyczący podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania podatkiem VAT darowizny przedsiębiorstwa. Natomiast w zakresie podatku od spadków i darowizn oraz podatku dochodowym od osób fizycznych zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.”

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem z działalnością gospodarczą? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »
{* .script("js/zaczekaj.js") *}